گۆڕانی كەشوهەوا كاریگەریی جیاوازی لەسەر مرۆڤەكان هەیە، بەپێی «تەمەن، كەمئەندامی، باری دەروونی، توانای بیركردنەوە و ژیری، باری ئابووری و دارایی، باری تەندروستی، تەنیایی، دووری لە خزمەتگوزارییەكان، نەبوونی زانیاریی پێویست لەبارەی ژینگە و كاریگەریی گۆڕانی كەشوهەوا»وە، بۆیە پێویستە بپرسین: بۆچی بەشداریپێكردنی بەساڵاچووان لە پڕۆسەی ژینگەپارێزی و بەڕەنگاربوونەوەی گۆڕانی كەشوهەوادا گرنگە؟

لە وەڵامدا دەڵێین: ئاماژە بە ماددەی (33) لە دەستووری عێڕاق كە دەڵێت: هەموو كەسێك مافی ژیانی هەیە لە ژینگەیەكی سەلامەتدا.

هەروەها ئاماژە بە خاڵی (دەیەم)ی هێڵە گشتییەكانی بەرنامەی كابینەی نۆیەمی حكومەتی هەرێمی كوردستان كە دەڵێت: ژینگەی كوردستان گەورەترین سەرمایەی هەرێمە.

بە مەبەستی زیاتر ئاشناكردنی بەساڵاچووان بە مافی دەستوورییان و بە چەمكی ژینگەپارێزی بەگشتی و، وەڵامدانەوەی كاریگەرییەكانی گۆڕانی كەشوهەوا بەتایبەتی، جێگەی خۆیەتی ئاماژە بە چەند خاڵێك بدەین كە بەهۆیانەوە دەتوانرێت لە بەساڵاچووان بڕوانین، وەك پێشەنگ لە بواری خۆگونجاندن لەگەڵ گۆڕانی كەشوهەوا لەبەر زۆر هۆی خودی و بابەتی وەك :

یەكەم: بەساڵاچووان بە پەیوەندییە كۆمەڵایەتییەكانیان لەگەڵ دەوروبەردا هێزێكن بۆ گۆڕانكاری.

دووەم: هەبوونی ئەزموونی كۆن و «چارەسەری پشتبەستوو بە سرووشت» لەلای بەساڵاچووان وەك كەسانی پێش سەردەمی تەكنۆلۆژیا و پێشكەوتنە زانستییەكان، ڕێگەچارەی كلاسیكیی تەبا لەگەڵ دەوروبەردا لە ڕووی پاراستن و چاككردنی ژینگەوە هەیە.

سێیەم: بەساڵاچووان ژمارەیەكی زۆری دانیشتووانی جیهان پێك دەهێنن كە زیاترە لە دوو دوو ملیار مرۆڤ و، هەتا ساڵی (2050)ش لەوانەیە بگەنە 20%ی دانیشتووانی جیهان.

چوارەم: بەساڵاچووان لە كۆمەڵگەدا ڕێزلێگیراون و دەنگیان دەبیسترێت و ڕۆڵیان لە كۆمەڵگەدا هەیە، وەك ئامۆژیار بۆ گواستنەوەی ئەزموونەكانیان بۆ نەوەی دوای خۆیان.

پێنجەم: بەساڵاچووان لە پێشەوەی ئەو چین و توێژانەن كە جەخت لەسەر دادپەروەریی ژینگەیی دەكەن و باس لە ناوەڕۆكی چەمكی «بەرپرسیارێتیی هاوبەش بە ڕێژەی جیاواز» دەكەن.

شەشەم: دەتوانرێت وەك شارەزا و ڕاوێژكار لە نێو لێژنە تایبەتمەندەكانی پەرلەمان و ئەنجومەكاندا سوود لە بیر و ڕایان وەربگیرێت لە بواری باسەكانی پەیوەست بە گۆڕانی كەشوهەواوە.

حەوتەم: ڕێكخراوە ژینگەییەكان دەتوانن سوود لە بەشداری و بەئەندامبوونی كەسانی بەساڵاچووی كارا و ئارەزوومەند وەربگرن، وەك هاندانێك بۆ كاری پێكەوەیی تەمەنە جیاوازەكان و وەك فاكتەرێكی هاندانیش بۆ گەنجان.

هەشتەم: بۆ زیاتر كاراكردنی ڕۆڵیان، دەكرێت بەشدارییان پێ بكرێت لە خولە سەردەمییەكانی ڕاهێناندا، بۆ پێكەوەگرێدانی ئەزموونی كۆن و زانیاریی نوێ.

نۆیەم: بەساڵاچووان دەتوانن وەك باڵیۆزانی ژینگە ڕۆڵ ببینن و ئەركی پاراستنی ژینگە بە كەسەكان و دامەزراوەی خاوەن بڕیار بگەیەنن.

دەیەم: دەتوانرێت سوود لە ئەزموونیان وەربگیرێت لە بواری خۆدەربازكردن لە كارەساتە سرووشتییەكاندا، چونكە ڕزگاربوونی بەساڵاچووان لە كارەساتەكانی وشكەساڵی و لافاو و سەرما و گەرمای لەڕادەبەدەر، نیشانەیەكە بۆ بوونی ئەو ئەزموونانە.

یازدەیەم: لەگوند و كۆمەڵگە نێوخۆییەكانی خۆیاندا وەك ڕێبەری كەشناسی و كشتوكاڵ تەماشا دەكرێن و، لە ڕێگەی ئەوانیشەوە خەڵك ڕێنمایی وەردەگرن بۆ دەستپێكی وەرز و زانینی دیاردە سرووشتییەكان.

دوازدەیەم: بەشدارپیپێكردنی بەساڵاچوان لە چالاكییەكانی»گرەی ئەند گرین» تایبەت بە ژینگە و دەستپێشخەرییەكانی گۆڕانی كەشوهەوا.

سێزدەیەم: داڕشتن و هەمواركردنی یاسا و ڕێنماییە پەیوەندیدارەكان بە ئاراستەی دابینكردنی مافە ژینگەییەكانی بەساڵاچووان و، پێداگیری لەسەر مافی ژیان لە ژینگەیەكی سەلامەتدا و، بەردەوام جەختكردنەوە لەسەر چەمكی ژینگەپارێزی و گۆڕانی كەشوهەوا لە گشت قۆناغەكانی خوێندندا.

چواردەیەم: پێویستە هەمیشە لە ڕاسپاردەكانی پەیوەست بە گۆڕانی كەشوهەواوە ڕێگەی گونجاو بخرێتە ڕوو بۆ بەدەمەوەچوونی بەساڵاچووان لە ڕووی پێداویستییە هەنووكەیی و تایبەتەكان بەوانەوە.

پازدەیەم: ڕوانین لە توێژی بەساڵاچووان وەك كەسانی خاوەن ماف، نەك تەنیا وەك كەسانێكی یارمەتی وەرگر و خاوەن پێداویستی.

شازدەیەم: باسكردنیان لە نێو ماددە و بڕگەكانی ستراتیژیەتی نیشتمانی و ناوخۆییدا لەبارەی گۆڕانی كەشوهەواوە.

حەڤدەیەم: تێگەیشتن لە دیاردەی بەساڵاچوون وەك قۆناغێك كە زۆربەی مرۆڤەكان پێی دەگەن لە داهاتوودا، بۆیە پێویستە ڕاسپاردەكان لە خەمی بەساڵاچووانی ئێستا و ئایندەدا بن.