پ.د.نەزاكەت حسێن، ئەندامی بازنەی گفتوگۆ و ئەندامی بەشی ڕۆشنبیری و ڕاگەیاندنی پارتی دیموكراتی كوردستانە و سەرنووسەری ڕۆژنامەی كوردیش گلۆب چاپی ئینگلیزیییە، لە گفتوگۆی ئەم جارەی»بازنەی گفتووگۆ»دا (هونەر و ناسنامە، كورد چی بكات باشە؟)، بەم جۆرە دید و تێڕوانین و بۆچوونەكانی خستە ڕوو.

 

كە باسی ناسنامەی تاك و كۆمەڵگەیەك دەكرێت، مەبەست لە ناسنامە كەلتوورییەكەیە كە دوای لەدایكبوون مرۆڤ لە ماوەی ژیانیدا بۆی دروست دەبێت لە پەروەردەدا، وەك پەروەردەی قوتابخانە، خێزان و كۆمەڵگە و شوێنە ئایینی و دەزگاكانی ڕاگەیاندن. هونەر بە شێوە جۆراوجۆرەكانیەوە بەرهەمی دەست و كەلتوور و گەشەی ئەو كۆمەڵگەیە، هەڵقوڵاوی ژینگە سیاسی و كۆمەڵایەتی و پەروەردەیی و ئاینییەكەیە، واتە كۆی ئەم ژینگانە ڕەنگ دەدەنەوە لەوەی چ هونەرێك بەرهەم دێت، بۆ نموونە ئێمە لە سەردەمی ڕژێمی پێشوودا گۆرانی و دراما و ئاواز و كارە شێوەكارییەكانمان بۆنی ڕووبەڕووبونەوە ژێردەستەیی و بەرخۆدانی پێوە دیار بوو. دوای ڕاپەڕین جۆرێكی دیكەی نۆرمی هونەریمان وەرگرت، ئێستاش كە بەرهەمێكی هونەری مێژوویی بەرهەم دەهێنین، ئەو مۆركەی پێوە دیارە كە لەو سەردەمەدا ژێردەستە بووین و باس لە ئازار و خەمەكانی ئەوكاتە دەكەین. بۆیە چۆن زمان و ئەدەب و بۆنەی كۆمەڵایەتی و جلوبەرگ و خواردن و ئایین بەشی سەرەكیی كەلتووری كۆمەڵگەیەك پێك دەهێنن و گوزارشتن لە ناسنامە كۆمەڵایەتییەكەی، هونەر قووڵتر گوزارشت لەو ناسنامەیە دەكات، بە هۆی هەبوونی هەندێك ڕەگەزی وەك ڕاكێشانی سۆز و كاركردن لە هەستەكانی مرۆڤ و یادەوەری و ڕەنگدانەوەی ژیانی. پارێزگاریكردن لە هونەر و پاراستنی نۆرمی هونەریی كۆمەڵگە بناغەیەكی گرنگی پارێزگاریی ناسنامەیە. پاراستنی هونەر تەنیا بە هونەرمەندەكان خۆیان ناكرێت، دەبێت لەسەر هەردوو ئاستی بەرهەمهێنان و درێژەدان بەو هونەرە ڕەسەنە و پشتگیریكردنی هونەرمەندان و خەرجكردنی بوودجە بۆی، كاری لەسەر بكرێت. لە هەمان كاتدا دەبێت لەسەر ئاستی نەهێنانی بەرهەمی هونەری بیانی و وەرگرتنی ستایل و ئاوێتەكردنی بە ستایلی هونەری كوردی كار بكرێت، ئەگەرچی لە ئێستادا و لە سەردەمی گڵۆباڵیزەیشن و دواتریش بەهۆی زیرەكیی دەستكرد، هونەری هەموو نەتەوەكان مەترسیی كاڵبوونەوە و سڕینەوەیان لەسەر دروست بووە. بەتایبەتی بەردەستبوونی ئامێرەكانی زانیاری و كۆمینیكەیشن كە بە ئاسانی تاك دەگات بە هەموو هونەرێك، جگە لە ئاسانیی بەرهەمهێنان بەهۆی زیرەكیی دەستكرد و تەكنەلۆجیای پێشكەوتووەوە. بۆیە دەبێت لە پەروەردەوە تا ڕاگەیاندن ئەركی سەرەكیی پاراستنی ئەم هونەرە لە ئەستۆ بگیرێت، دەبێت لە پەروەردە منداڵ ئاشنا بكرێت بە هونەرەكانی نەتەوەتەكەی خۆی، لە ڕاگەیاندنیش كەناڵ و بەرهەمی تەرخانكراو بۆ نمایشكردنیان هەبێت. ناكرێت بۆ درامایەكی كوردی میوزیكێكی بیانی بەكار بهێنرێت، یان بۆ گۆرانییەكی كوردی ئاوازێكی بیانی بەكار بهێنرێت، چونكە كاڵبوونەوەی هونەر بەتەنیا خۆی نییە، بەڵكو كاریگەری دەكاتە سەر كاڵبوونەوەی زمان، دابونەریت، ستایلی ژیان، جلوبەرگ، جۆری خواردن، جۆری نمایشكردنی بۆنەكانمان، واتە كاتێك هونەرەكەمان پارێزراو نەبێت، كۆی ناسنامە كەلتوورییەكانی دیكەی كوردیش لە مەترسیدا دەبن. وڵاتان جگە لەوەی ڕاگەیاندنیان ئاوێتەی هونەری ڕەسەنی خۆیان كردووە، چەندین كەناڵی تایبەتیان هەیە بۆ مۆسیقا، دراما، كۆمیدیا و دۆكیومێنتاری و پیشاندانی ڕیاڵیتی ژیانی كۆمەڵگەكەیان، تاكو نەوەی كۆن و نوێ بەركەوتەی هەبێت، لەگەڵ هونەرەكەی خۆی و ڕەسەنایەتیی هونەری خۆی و چێژی لێ وەبگرێت و نەهێڵرێت چێژوەرگرتن لە هونەرێكی بیانی ببێتە هۆی ئەوەی خۆی فەرامۆش بكات. بۆیە بە هاوكاریی سەرچاوەكانی دیكەی ناسنامە وەك قوتابخانە و خێزان و كۆمەڵگە، ئەمڕۆ ڕاگەیاندن پشكی سەرەكیی هەیە لە پاراستنی ئەو ناسنامەیە و ئەو هونەرە. بۆیە باشترینی چارەسەر بۆ پاراستنی هونەر خەرجكردنی بودجەیەكە بۆ بەرهەمهێنانی هونەری ڕەسەن، لە هەمان كاتدا بەئەرككردنی ڕاگەیاندنە كە گرنگی بەو هونەرە ڕەسەنە بدات، لە هەمان كاتدا خۆیشی بپارێزێ لە نمایشكردنی هەر هونەرێكی بیانی و ڕەواجپێدانی.