یانیس ستیڤاچتیس پڕۆفیسۆری زانستە سیاسییەكان و بەڕێوەبەری پرۆگرامی دیراساتی نێودەوڵەتییە لە زانكۆ و پەیمانگای پۆلەتەكنیكی ویلایەتی ڤێرجینیا، بڕوانامەی دكتۆرای لە سیاسەت و پێوەندییە نێودەوڵەتییەكان لە زانكۆی لانكاستەر بەدەست هێناوە. لە توێژینەوەكانیدا بایەخ بە چەند پرسێكی گرنگدەدات، وەك سیستمی نێودەوڵەتی، ئاسایشی نێودەوڵەتی و ئاسایشی ئەوروپا، وانەبێژی بوارەكانی سیاسەتی نێودەوڵەتی و دیراساتی ئەمنییە. بۆ هەڵسەنگاندنی هەلومەرجی هەڵكشاوی ئەم دواییەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و تاوتوێكردنی ئەگەرەكانی چارەسەركردنی كێشەكان و پرسی دەوڵەتە لەبەریەك هەڵوەشاوەوشكستخواردووەكانی ئەم ناوچەیە، گوڵان دیمانەیەكی لەگەڵدا ئەنجامدا و ئەویش بەم شێوەیە وەڵامی پرسیارەكانی داینەوە.

* رۆژ لە دوای رۆژ ئاژاوەو ناسەقامگیری لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەرهاویشتەی تازەی لێدەكەوێتەوە، خەریكە لە شەڕی داعشەوە دەگۆڕێت بۆ شەڕێكی نێودەوڵەتی بەتایبەتی لە نێوان رووسیا و
ئەمەریكا لە سووریادا، ئایا ئەو دەرهاویشتانە نابێتە هۆكاری ئەوەی شەڕی دژی تیرۆریستان زیاتر قووڵ ببێتەوەو كۆتایی نەیەت؟
- من پێشبینی ئەوە دەكەم رووسیا و ئەمەریكا تا راددەیەك دان بە خۆیاندا بگرن، لەبەر ئەوەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست ناوچەیەكی زۆر مەترسیدارەو ئێمە خوازیاری ئەوە نین شەڕ لە نێوان هێزە گەورەكاندا هەڵگیرسێت. لەبەر ئەوە من پێشبینی دەكەم جۆرێك لە چارەسەری دیپلۆماسی بێتەئاراوە بۆ ئەوەی بتوانن دۆخەكە سەقامگیرو ئارام بكەنەوە. من لەوە تێدەگەم كە ناكۆكی ناڕاستەخۆیان لەنێواندایە، بەڵام پێموایە
ئەم دوو هێزە گەورەیە ئەوەندە بەرژەوەندیی هاوبەشیان هەیە كە ببێتە هۆی ئەوەی پەنا بۆ چارەسەركردنی كێشەكان ببەن.
* كەواتە پێتوانییە شەڕێكی دیكەی جیهانی
بەڕێوەیە؟
- پێموانییە بگاتە ئەو راددەیە، بە تێڕوانینی من هەردوو هێزە گەورەكە لە مەترسیی بارودۆخەكە تێدەگەن و نابێت سیاسەتی هەڵكشاندن و بەرەو هەڵدێربردن هێزەكان ئاڕاستە بكات و پێویستە چارەسەرێكی دیپلۆماسی بۆ یەكلاكردنەوەی ئەم كێشانە بگیرێتەبەر.
* ئایا پێتوایە ئەم بارگرژییەی نێوان هێزە گەورەكان دەبێتەهۆی ئەوەی تەركیزێكی كەمتر لەسەر شەڕی داعش و تیرۆریستان بكرێت؟
- من پێشتر ئاماژەم بە پێویستی گەیشتن بە چارەسەرێكی دیپلۆماسی كرد، ئەویش لەبەر ئەوەی بتوانرێت تەركیز لەسەر شەڕی داعش بكرێت، چونكە ئەگەر ئەو بارگرژییەی نێوان ئەو دوو هێزە گەورەیە
بەردەوام بێت، ئەوا ناتوانن چارەسەری مەترسیی داعش، یان گروپە تیرۆریستییەكانی دیكە بكەن، بەڵكو ئەو كاتە تەركیزەكە لەسەر رووبەڕووبوونەوەی نێوان ئەو دوو هێزە گەورە جیهانییە دەبێت، ئەمەش نە لە بەرژەوەندی ئەمەریكا دەبێت و نە بە قازانجی رووسیاش دەشكێتەوە، هەروەها لە بەرژەوەندی هیچ وڵاتێكی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستیش نابێت.
* كەواتە دەبوو، یان دەكرا چ شتێك بكرایە بۆ ئەوەی سووریا نەگەیشتایەتە ئەم دۆخەی ئێستا و ئایا دەكرێت لە ئێستادا چی بكرێت بۆ هێوركردنەوە و ئارامكردنەوەی بارودۆخەكە؟
- ئەگەر لە دۆخی شارێكی وەك حەلەب بڕوانین، ئەوا رەنگە كەس نەتوانێت پێشبینی بكات كە چی روودەدات، ئەمەش لە بەرژەوەندی كەسدا نییە، تەنانەت
لە بەرژەوەندی رژێمەكەی ئەسەدیشدا نییە. لەبەر ئەوە من باوەڕم بە هێزی دیپلۆماسی هەیە، بە هەموو ئامرازەكانی پەیوەست بە دیپلۆماسیەتەوە، ئەویش بۆ ئەوەی رێگە لە هەڵكشانی زیاتری بارودۆخەكە
بگیرێت و بەر بە بارودۆخە مەترسیدارەكە بگیرێت. پێموایە دەكرێت ئەمە ئەنجام بدرێت، بەڵام پێویستە هەموو لایەنەكان دان بەخۆیاندا بگرن.
* لە ئێستادا هەست دەكرێت ئەجێندای هێزە ئیقلیمییەكان وەك ئێران و توركیا لەگەڵ ستراتیژیەتی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژی داعش یەك ناگرێتەوە، هێزە ئیقلیمییەكان ستراتیژیەتێكی جیاوازیان بۆ خۆیان
دیاریكردووەو لە ناو شەڕی دژی داعشیشدا رۆڵێكی كاریگەریان هەیە، هەر بۆ نموونە توركیا كە ئێستا چووەتە ناو خاكی سووریا شێوەیەكی سەربازی خۆی هەیە، ئێران هەوڵی مانەوەی رژێمەكەی ئەسەد دەدات، ئایا ئەم دەستێوەردانە ئیقلیمییانە نابێتە هۆكاری ئەوەی شەڕی دژی داعش ببێتە شەڕێكی لاوەكی؟
- هاوڕام لەگەڵ ئەم لێكدانەوەیەدا، هەروەها من پێموایە نەك هەر ئێستا بەڵكو ساڵێك پێش ئێستا و بگرە زیاتریش هەندێ دەوڵەتی ئیقلیمی هەبوون كە بە شێوەیەكی ناڕاستەوخۆ پشتیوانی داعشیان دەكرد، بەڵام بۆ هێوركردنەوەی بارودۆخەكە دەبێت سەرجەم دەوڵەتە ئیقلیمییەكان هاوشان بە هێزە گەورەكان پێكەوە كۆببنەوەو بەرژەوەندییەكانی ناوچەكەو چارەسەركردنی دۆخەكە بخەنە سەرووی بەرژەوەندییە نەتەوەییەكانی خۆیانەوە. ئەگەرنا هەموو لایەنەكان بە دۆڕاوی لەم دۆخە دەردەچن. هەروەها هێزە گەورەكان، لەبەر ئەوەی خاوەنی دەسەڵات و دەستڕۆیشتوویی زیاترن، بەرپرسیارێتی گەورەتریان دەكەوێتەسەرشان بۆ ئەوەی بە چەشنێك هەڵسوكەوت بكەن كە رەفتاری وڵاتانیناوچەكە سنووردار بكەن، بۆ نموونە لە پێوەندی بە ئەمەریكا و توركیاوە. كەواتە پێویستە وڵاتانی ناوچەكە ئەوە بەدی بكەن كە هێزە گەورەكان هاوكاری یەكترن بۆ ئەوەی رێگریان لێبكەن لە پشتیوانیكردنی داعش، بەڵام ئەگەر رووسیا و ئەمەریكا ئەم وڵاتانە بۆ دژایەتیكردنی یەكتر بەكار بهێنن، ئەوا ئەم وڵاتانەش دەرفەتێك بەدی دەكەن بۆ ئەوەی پەرە بە سیاسەتی تایبەت بە خۆیان بدەن.
* سەبارەت بە ئەمەریكا وەك لایەنی سەرەكی لە هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژی داعش، وەك دەبینین ئێستا ئەمەریكا خۆی ئامادە دەكات بە هاوكاری هێزی پێشمەرگە و سوپای عێراق شەڕی موسڵ لە ئومێدی من ئەوەیە هێزە گەورەكان بەتایبەتی رووسیا كارێك بكەن بۆ ئەوەی
سەقامگیری بۆ ناوچەكە بگەڕێتەوە و رێگەخۆش بكەن بۆ ئەوەی حكومەتەكانی ناوچەكە لە گرنگیی حوكمڕانیی باش تێبگەن كێشەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە كێشەیەكی نێودەوڵەتی دەزانم و پێموایە دەبێت كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بەشدار بێت لە چارەسەركردنیدا پێش ئەوەی پرسی دروستكردنی دەوڵەتی نوێ و سنووری نوێ بهێنرێتەبەرباس، دەبێت بەلای كەمەوە ناوچەكە سەقامگیر
بكرێت پێویستە وڵاتانی ناوچەكە ئەوە بەدی بكەن كە هێزە گەورەكان هاوكاری یەكترن بۆ ئەوەی رێگریان لێبكەن لە پشتیوانیكردنی داعش، بەڵام ئەگەر رووسیا و ئەمەریكا
ئەم وڵاتانە بۆ دژایەتیكردنی یەكتر بەكار بهێنن، ئەوا ئەم وڵاتانەش دەرفەتێك بەدی دەكەن بۆ ئەوەی پەرە بە سیاسەتی تایبەت بە خۆیان بدەن ئەگەر لە دۆخی شارێكی وەك حەلەب بڕوانین، ئەوا رەنگە كەس نەتوانێت پێشبینی بكات كە چی روودەدات، ئەمەش لە بەرژەوەندی كەسدا نییە، تەنانەت لە بەرژەوەندی رژێمەكەی ئەسەدیشدا نییە
ژێر دەستی داعش رزگار بكات، بەڵام ئەم هەوڵانەی ئەمەریكا لە سووریا بەو ئاستە بوونی نییە، ئایا تێكشكاندنی داعش لەعێراق و مانەوەی لە سووریا مانای ئەوە نییە ئەمەریكا لە سورریا شەڕەكەی
دۆڕاندووە؟
- بەڵێ، ئەمە حاڵەتەكەیە، بەڵام خۆ هەر دەبێت لە خاڵێكی دیاریكراوەوە دەست پێبكەیت، راستە شەڕی موسڵ ساتەوەختێكی گرنگە لە شەڕی دژ بە داعشدا، بەڵام من دڵنیانیم كە ئەم شەڕە چەند بە خێرایی ئەنجام دەردێت. هیاری كلینتۆن باسی لەوەكرد كە رەنگە بتوانێت لە كۆتایی مانگی كانوونی دووەمدا ئەم شارە بگەڕێنێتەوە، بەڵام من نازانم پلانە سەربازییەكان چین. راستە ئەگەر داعش تێكبشكێندرێت لەم شارەدا، ئەوا بایەخێكی رەمزی و گەورەی دەبێت، بەڵام بە بۆچوونی من داعش بەرەو شارێكی دیكە و بەرە ناوچەیەكی دیكە هەڵدێت و هەوڵ دەدات جارێكی دیكە درێژە بە كار و چالاكییەكانی
خۆی بدات، كەواتە ئەمە تەنیا ئەڵقەیەكە لە زنجیرە هەوڵەكانی تێكشكاندنی داعش.
* لایەنێكی دیكەی وەرچەرخان كە لە هەفتەی رابردوودا بینیمان، هێرشی فڕۆكەكانی سعودیە بوو بۆ سەر بۆنەیەكی ئایینی شیعەكان لە یەمەن، بەمەش زیاتر لە 140 مەدەنی كوژران، ئایا ئەم هێرشەی سعودیە بۆ سەر شیعەكانی یەمەن، مانای شەڕێكی ناڕاستەوخۆ نییە دژی ئێران و شیعە بەگشتی لە ناوچەكەدا؟
- بەڵێ، دەكرێت بەم شێوەیە وەسفی بكەین، بەڵام من دەڵێم لە بارودۆخێكی لەم چەشنەدا، ئەگەر هێزە
گەورەكانی وەك رووسیا و ئەمەریكا هاوكاری یەكتر نەكەن و هەر یەكەیان سیاسەتی تایبەت بەخۆی بگرێتەبەر، ئەوا رووداوی لەم چەشنە روودەدات كە
ببێتەهۆی ناسەقامگیركردنی ناوچەكە. لەبەر ئەوە دەبێت ئاستێكی بەرزی هاوكاری هەبێت لەنێوان هێزە گەورەكاندا. واتە دەبێت هێزە گەورەكان بە بەرەیەكی هاوبەش و یەكگرتوو لەبەرامبەر هێزە ئیقلیمییەكاندا
بوەستن، چونكە ئەگەر هێزە گەورەكان تەنیا سەرقاڵی هێنانەدی بەرژەوەندییەكانی خۆیان بن، ئەوا هێزە ئیقلیمییەكانیش بە هەمان شێوە بەردەوام دەبن لەسەر ئەم گەمەیە، ئەویش لەسەر حیسابی سەقامگیریی
ناوچەكە دەبێت.
* لە نێو ئەو وەرچەرخانەی ئەم ئاڵۆزییانەی ناوچەكە بە خۆیەوە دەیبینێت، زۆر لە چاودێران پێیانوایە تەنیا رێگەچارە ئەوەیە جارێكی دیكە سنوورەكانی
رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دووبارە بكێشرێنەوە، ئایا تاچەند دووبارە كێشانەوە سنوورەكان دەبێتە رێگاچارەیەك بۆ ئەو شەڕە ئاڵۆزەی ئێستا لە ناوچەكە بەڕێوەدەچێت؟
- من پێموانییە هێشتا دۆخەكە بەو ئاستە گەیشتبێت كە پەنا بۆ ئەم چارەسەرە ببەین، لەبەر ئەوەی دروستكردنی دەوڵەتی نوێ و خاك و سنووری نوێ بە شەو و رۆژێك نایەتەدی. رەنگە پێ بەپێی
پەرەسەندنەكان بیر لە چارەسەرێكی لەم چەشنە بكەینەوە، بەڵام نەك لەم ساتەوەختەدا، چونكە رەنگە كێشەوگرفتی دیكە هەبن كە پێویست بكات بكرێنە ئەولەوییەت لەم كاتەدا. بەڵام ئەگەر لە حاڵەتێكیشدا
ئەم ئەگەرەمان لەبەرچاو گرت، ئەوا پێویستە كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و نەتەوە یەكگرتووەكان و هێزە ئیقلیمییەكان بەشدار بن لەم پرۆسەیەدا. واتە نابێت رێگە بدەین كە تەنیا دەوڵەتە ئیقلیمییەكان، یان چەند
دەوڵەتێكی دیاریكراو بڕیاری ئەوە بدەن كە دەبێت چی
بكرێت. چونكە مەسەلەی شەرعییەت لەم پرسەدا زۆر
گرنگەو ئەمەش ناوچەیەكی تەواو هەستیارە.
* واتە مەبەستتان ئەوەیە دۆخی ناوچەكە بە
راددەیەك ئاڵۆزە كە چارەسەرێكی ئاسان لەئارادا نییە؟
- بەڵێ، ئەمە راستە، چونكە لە یەك كاتدا
چەندین ناكۆكی لەئارادان، كەواتە پێش ئەوەی
پرسی دروستكردنی دەوڵەتی نوێ و سنووری نوێ
بهێنرێتەبەرباس، دەبێت بەلای كەمەوە ناوچەكە
سەقامگیر بكرێت. دووبارەی دەكەمەوە دەبێت ئەمە
هەوڵێكی بەرفراوان بێت و ئەنجومەنی ئاسایش و
نەتەوە یەكگرتووەكان و دەوڵەتانی ناوچەكە لەخۆبگرێت،
چونكە مەسەلەی گۆڕینی سنوورەكان مەسەلەیەكی
زۆر گرنگەو نابێت بڕیارەكە بۆ چەند دەوڵەتێكی
دیاریكراو جێ بهێڵدرێت. لەبەر ئەوە ئەگەر ئەمە
مەحاڵیش نەبێت، ئەوا زۆر زەحمەتە لە سایەی ئەم
هەلومەرجەی ئێستادا. كەواتە ئەگەر پرسی سنوور
لە دەوڵەتێكدا بكەیتەوە، ئەوا ئەمە دەوڵەتانی دیكەش
دەگرێتەوە، بۆ نموونە، ئەگەر باسی كێشەی كورد
بكەیت، ئەوا پرسیارەكە ئەوەیە چۆن مامەڵە لەگەڵ
ئەم كێشەیەدا دەكەیت، چۆن مامەڵە لەگەڵ توركیادا
دەكەیت – لە پێوەندی بە كێشەی كوردەوە-، هەروەها
ئەگەر كێشەی كوردیش بورووژێنرێت، ئەوا چەندین
كێشەی دیكەش دێتەبەرباس.
* باشە ئەگەر گۆڕینی سنوورەكان مەحاڵ بێت،
یان زۆر قورس بێت، ئەی ئایا جارێكی دیكە دەكرێت
حكومەتێكی كارا و بەرپرسیار لە ناو ئەم سنوورانەدا
دابمەزرێتەوە؟
- لە راستیدا ئەگەر ئێمە بمانەوێت ئەو خەڵكەی
ئێستا لە چوارچێوەی سنوورەكانی وڵاتانی ئێستادا
سیاسی ژمارە ) 1094 ( 17 / 10 / 29 2016
هەندێ دەوڵەتی ئیقلیمی
هەبوون كە بە شێوەیەكی
ناڕاستەوخۆ پشتیوانی داعشیان
دەكرد، بەڵام بۆ هێوركردنەوەی
بارودۆخەكە دەبێت سەرجەم
دەوڵەتە ئیقلیمییەكان هاوشان
بە هێزە گەورەكان پێكەوە
كۆببنەوەو بەرژەوەندییەكانی
ناوچەكەو چارەسەركردنی
دۆخەكە بخەنە سەرووی
بەرژەوەندییە نەتەوەییەكانی
خۆیانەوە. ئەگەرنا هەموو
لایەنەكان بە دۆڕاوی لەم دۆخە
دەردەچن
پێشبینی ئەوە دەكەم رووسیا و
ئەمەریكا تا راددەیەك دان بە
خۆیاندا بگرن، لەبەر ئەوەی
رۆژهەڵاتی ناوەڕاست ناوچەیەكی
زۆر مەترسیدارەو ئێمە خوازیاری
ئەوە نین شەڕ لە نێوان هێزە
گەورەكاندا هەڵگیرسێت
بمێننەوە، ئەوا دەبێت ئەوە یەكلا بكەینەوە كە
حكومەت چۆن مامەڵەیان لەگەڵدا دەكات، مەبەستم
ئەوەیە پرسی حوكمڕانیی باش مەسەلەیەكی یەكجار
گرنگە. بەڵام حكومەتەكانی ناوچەكە لە پێگەیەكدا
نین كە بتوانن، یان بیانەوێت كارێكی زۆر ئەنجام بدەن
كاتێك دەبینن هێزە گەورەكان، بەتایبەتی هەردوو هێزە
گەورەكەی جیهان لە ناكۆكیدان، چونكە رێگایەك
دەدۆزنەوە بۆ كەڵكوەرگرتن لەم ناكۆكی و جیاوازییە.
لەبەر ئەوە دووپاتی دەكەمەوە من خوازیاری ئەوەم
كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی یەكگرتوو بێت بۆ ئەوەی
دەوڵەتەكان وەك پێویست دەوڵەتی بەهێز بن، مەبەستم
لە بەهێزی ئەوەیە كە شەرعیەتیان هەبێت لە تێڕوانینی
هاووڵاتیەكانیانەوە.
* ئەوەی لەم هاوكێشە ئاڵۆزەی شەڕی داعش، دوور
لە ئامانجی تایفەگەری شەڕ دژی تیرۆریستان داعش
دەكات، كوردە، هەروەها لە كوردستانی عێراقدا كە
كورد خۆی بەڕێوەی دەبات، ژینگەیەكی لێبووردەیی و
پێكەوەژیانی ئایینی و نەتەوەیی هاتۆتەئاراوە، ئایا تا
چەند گرنگە جیهان پشتگیری كوردستان بكات، بۆ
ئەوەی ببێتە نموونەیەك بۆ گێڕانەوەی سەقامگیری
بۆ رۆژهەڵاتی ناوەڕاست؟
- ئێوە باس لە كوردی عێراق دەكەن كە قورس نییە
كورد لەم بەشەدا مومارەسەی خۆبەڕێوەبەری بكات،
بەڵام ئەگەر باس لە دروستكردنی دەوڵەتی كوردی
بكرێت، ئەوا دەبێت ئەو راستییەمان لەبەرچاو بێت
كە بەشێكی گەورەی كورد لە سنووری توركیادا
دەژین. كەواتە ناكرێت لە قۆناخی خۆبەڕێوەبەری لە
چوارچێوەی عێراقدا هەنگاو بەرەو دەوڵەت هەڵبگرن،
بێ ئەوەی كێشە لەگەڵ توركیادا دروست بكەن.
بەو پێیە دەكرێت یەكێك لە رێگاكان بۆ مامەڵەكردن
لەگەڵ ناكۆكییەكانی ناوچەكەدا دروستكردنی هەرێمی
خۆبەڕێوەبەری بێت. بەڵام ئاسان نییە هەرێمی
خۆبەڕێوەبەری هەنگاو بەرەو جیابوونەوە و دروستكردنی
دەوڵەتێكی نوێ هەڵبگرێت، لەبەر ئەوەی مەترسیەكی
زۆر لە ئارادایە، كەواتە ئەوەی لە عێراقدا -لە
پێوەندی بە كوردەوە- روودەدات، واقیعێكە كە مەرج
نییە بتوانرێت لە شوێنی دیكە دووبارە بكرێتەوە، بەڵام
دووبارەی دەكەمەوە كە ئاسان نییە هەرێمی كوردستان
– كە هەرێمێكە خۆی كاروبارەكانی بەڕێوەدەبات و بۆتە
ئەمری واقیع-، هەنگاو بەرەو دەوڵەتێكی سەربەخۆ
و خاوەن سەروەری هەڵبگرێت، بەهۆی فاكتەری
توركیاوە، چونكە كوردێكی زۆر لە توركیادا دەژین.
* بەڵام با گریمانەی ئەوە بكەین كە كوردستان
یەكلایەنە سەربەخۆیی راگەیاند، ئایا پشتیوانی و
دانپێدانانی نێودەوڵەتی بەدەست دەهێنێت؟
- من ناڵێم پشتیوانی بەدەست ناهێنێت، چونكە
هەرچۆنێك بێت راددەیەك لە پشتیوانی مسۆگەر
دەكات، بەڵام پرسیارەكە ئەوەیە ئەو پشتیوانییە چەندە.
بەڵام دەبێت زۆر بە وریاییەوە مامەڵە لەگەڵ پرسی
دانپێداناندا بكەین، چونكە نامانەوێت قەوارە نوێیەكە
دووچاری مەترسی بكەینەوە، چونكە ئێمە ناخوازین لە
میانەی دانپێداناندا یان لە پرۆسەی دانپێداناندا كارێك
بكەین كە توركیا كاردانەوەی هەبێت و بگاتە راددەی
داگیركردنی دەوڵەتە نوێیەكە –ئەویش وەك هەنگاوێك
بۆ لەباربردنی پێشوەختە-. كەواتە دەبێت وریا بین،
چونكە رەنگە لە پرۆسی هاوكاریكردن و شەرعییەت
پێبەخشیندا رەنگە هەڕەشە و مەترسی بۆ سەر ئەم
قەوارە نوێیە دروست بكەین.
* با دوایین پرسیارمان ئەوە بێت كە ئایا تا چەند
دەتوانرێت لە بارودۆخێكی لەم جۆرەدا جۆرێك لە
گەشبینی بۆ ئایندەی ئەم ناوچە گرنگەی جیهان
ببینرێت؟
- دەبێت گەشبین بین، بەڵام ئەمە كاتێكی زۆری
دەوێت، چونكە دەتوانیت لە ماوەیەكی كورتدا كێشە
دروست بكەیت، بەڵام چارەسەركردنی كێشەكان
كاتێكی زۆریان دەوێت. هەروەها ئێمە زۆر كارا نین
لە چارەسەركردنی كێشەكان لە یەك كاتدا. لەبەر
ئەوە من كێشەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە كێشەیەكی
نێودەوڵەتی دەزانم و پێموایە دەبێت كۆمەڵگەی
نێودەوڵەتی بەشدار بێت لە چارەسەركردنیدا، واتە
ئەمە تەنیا كێشەی نێوان دەوڵەتە ئیقلیمییەكانی
ناوچەكە نییە و ئەمە كێشەی نێوان تەنیا دوو هێزی
گەورەی وەك رووسیا و ئەمەریكا نییە، ئەمە كێشەی
سەرجەم كۆمەڵگەی نێودەوڵەتییە، چونكە ئەوەی لە
رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا روودەدات، پەلدەكێشێت بۆ
شوێنەكانی دیكەی جیهان، كەواتە دەبێت كۆمەڵگەی
نێودەوڵەتی چالاكانە بەشدار بێت و بەرەیەكی یەكگرتو
دروست بكات بۆ چارەسەركردنی ئەم كێشانە. لەبەر
ئەوە ئومێدی من ئەوەیە هێزە گەورەكان بەتایبەتی
رووسیا كارێك بكەن بۆ ئەوەی سەقامگیری بۆ
ناوچەكە بگەڕێتەوە و رێگەخۆش بكەن بۆ ئەوەی
حكومەتەكانی ناوچەكە لە گرنگیی حوكمڕانیی
باش تێبگەن، هەروەها لە گرنگیی دەستەبەركردنی
پێداویستییەكانی هاووڵاتیەكانیان تێبگەن. ئەمەش
پرۆسەیەكە كاتی دەوێت، چونكە چەندین تەنگژە و
قەیران لەئارادان، بەڵام دووبارەی دەكەمەوە من لەگەڵ
رێگاچارەی دیپلۆماسی و بەرەیەكی یەكگرتووی
نێودەوڵەتیدام.