ئەلئەب ئەنیس یەعقوب سۆلا: گەرەنتیی گەڕانەوەی كریستیانەكان بۆ سەرماڵ و حاڵی خۆیان دروستكردنی پارێزگایەكە لە دەشتی نەینەوا كە سەر بە كوردستان بێت
October 5, 2016
دیمانەی تایبەت
ئەلئەب ئەنیس یەعقوب سۆلا قەشەی كەنیسەی شەقڵاوە لە دیدارێكیدا لەگەڵ گۆڤاری گوڵان باسی ئەو كۆمەڵكوژی و ئازار و ئەشكەنجەیەی كرد، كە ئایین و ئایینزاكان لە پارێزگای نەینەوا دووچاری بوون، هەربۆیە داوا لەكۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەكات پارێزگایەك لەدەشتی نەینەوا بۆ كریستیانەكان دروست بكەن و لەژێر پارێزگاری و چاودێری نێودەوڵەتی و سەر بە هەرێمی كوردستان بێت، بۆ ئەوەی بتوانن لەو پێگەیەدا بژین و زێدی خۆیان بەجێ نەهێڵن. هەر لەمیانەی ئەم دیدارەدا لەسەر پرسی ئاییندەی كریستیانەكان و چەند تەوەرێكی دیكە بەمجۆرە وەڵامی پرسیارەوكانی گوڵان-ی دایەوە.ئەلئەب ئەنیس یەعقوب سۆلا قەشەی كەنیسەی شەقڵاوە بۆ گوڵان:
كریستیانەكانی دەشتی نەینەوا داوای پارێزگایەكی تایبەت بەخۆیان دەكەن
* هەرێمی كوردستان بووەتە پێگەیەك بۆ پێكەوەژیان و لێبووردەیی نێوان لەنێوان ئایین و ئایینزاو نەتەوەكان، بەڕادەیەك لەشارێكی وەكو شەقڵاوە بەزەحمەت موسڵمان و كریستیانێك لەیەكتر جیادەكرێتەوە، ئەمە لەكاتێكدا كریستیانەكان لەناوچەكانی تری عێراق دووچاری كۆمەڵكوژی و راگواستن و رفاندن و سووتانی كەنیسەو وێرانكردنی شوێنەوارەكانیان بوون. ئایا چۆن سەیری ئەم كەلتوورە دەكەن؟
- لەكوردستان پێكەوەژیانی نێوان ئایین و ئایینزاو نەتەوەكان مێژووییەكی دێرینی هەیە، لەكۆنەوە كوردستان جێگای فرەئایینی و ئایینزای جۆراوجۆرو پێكەوەژیان و یەكتر قبووڵكردن بووە، لەدوای شۆڕشی مەزنی ئەیلوولیش بارزانی نەمر سیمبولی ئەم پێكەوەژیانە بووە و كەلتووری لێبووردەیی زیاتر پەسەندكردووەو پەرەی پێداو دەوڵەمەندتری كرد. ئەوەتا خەڵكی شەقڵاوە بەكریستیان و موسڵمانەوە هیچ جیاوازییەكیان لە نێوانیاندا نییە، لەجلوبەرگ و كەلتووری ژیان و بژێوی و بۆنە ئایینی و نەتەوەییەكان و لەناخۆشی و خۆشیەكاندا هاوبەش بوون، رێز لەهەموو بۆنە ئایینی و كۆمەڵایەتییەكان و پیرۆزییەكانی یەكتر گیراوە، بەشداری پرسەی برا موسڵمانەكانمان كردووەو ئەوانیش زۆر بەڕێزەوە دێنە پرسەكانمان و لەخۆشیەكانیشدا جەژنە پیرۆزە لەیەكتر دەكەین، واتا هەرگیز موسڵمان و كریستیانێك لە كوردستان ئەو نەریتەیان نەبووە، بڵێن فڵانە جەژن هی ئێمە نییەو ئەو جەژنە هی ئێمەیە، ئەمەش وایكردووە لەكوردستان توندوتیژی ئایینی و دەمارگیری نەبێت و هەمووان پێكەوە بژین. ئەوەتا لەكوردستان كەنیسەو شوێنە پیرۆزەكانمان پارێزراون، لەكاتێكدا كەس نازانێت كەنیسەو شوێنە مێژووییەكانمان لەشوێنێكی دێرینی كریستیانەكان واتە لە شاری موسڵ چییان بەسەر هاتووە، تەنانەت پێش هاتنی داعشیش قەشەو مەترانەكانمان دەڕفێندران و دەكوژران، لەبەغداش كەنیسەكانمان تەقێنرانەوە و سووتێنران و هاووڵاتی كریستیانی سیڤیل و بێتاوان كوژران.
* ئەگەر كەلتووری پێكەوەژیان و لێبووردەیی و رەتكردنەوەی توندوتیژی بەرهەمی سروشتی تاكی كوردستانی بێت، ئایا چۆن پەرە بەم كەلتوورە دراوە، بە رادەیەك ئێستا هەرێمی كوردستانی وای لێكردووە نەك تەنیا لەعێراق، بەڵكو لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستیشدا پێگەیەك بێت بۆ پێكەوەژیان؟
- كریستیانەكان لەشۆڕشی رزگاریخوازی كوردستاندا رۆڵێكی گرنگ و باڵایان هەبوو، ناوچەو گوندەكانیان شوێنی حەوانەوەی پێشمەرگە بووەو دەیان پێشمەرگەمان لەو شۆڕشانە هەبووە تەنانەت پێگەو بەرپرسیارێتیمان هەبووە، كاك فرانسۆ هەریری نموونەیەكی زۆر روون و ئاشكرا بووە لەخەبات و تێكۆشان و قوربانیدان، لە شەهیدبوون و گیانفیدایش نموونەمان زۆرە لە 23 شەهیدی ئەم شارە لە شەقڵاوە كە لەساڵەكانی هەشتاكان بەدەستی رژێمی بەعس شەهید بوون دوو شەهیدیان كریستیان بوون و لەیەك گۆڕستانیش نێژراون، هەروەها هەموو كات هەڵوێستی سەرۆك بارزانی پشتگیری كردن بووە لەمافی كریستیانەكان هەر بۆ نموونە لەراپەڕینە شكۆدارەكەی ساڵی 1991 كاك مسعود بارزانی لەسلێمانی وتی: هەر وەختێك بزانم نەمتوانی بەرگری لەكریستیانەكانی كوردستان بكەم، كوردستان بەجێدەهێڵم. ئەم پەیامە نموونەیەكی زۆر سەربەرزو پرشنگدارە لەشۆڕش و راپەرین و هەڵوێستی سەركردەكانمان بەرامبەر مەسیحیەكانی كوردستان. هەرواش بوو كاتێك دەوڵەتی تیرۆریستی داعش دروست بوو، كریستیانەكان وەكو برا كوردو ئێزیدی و توركمانەكان كەوتنە بەر شاڵاوی رفاندن و كوشتن و ئازاردان و تەقاندنەوەی كەنیسەو شوێنە پیرۆزەكان لەنەینەوا و ناوچەكانی تری ناوەڕاست و خوارووی عێراق و تەنیا شوێنێك باوەشی بۆ ئەو هەموو كریستیانە كردەوە، هەرێمی كوردستان بوو، ئەوە بوو سەرۆك بارزانی فەرمانی دا دەروازەكانی كوردستان لەبەردەم لێقەوماوان بكرێتەوەو فریای برا مەسیحی و ئێزیدی و كوردەكانی دەشتی نەینەواو موسڵ و ناوچەكانی تری عێراق كەوت، كە تەنیا لە شەقڵاوە 750 خێزانی ئاوارەی كریستیان لێرە نیشتەجێبوون و بەشی زۆری ئاوارە كریستیانەكان لە هەولێر لە عەینكاوە بوون و بەشێكی تریشیان لە پارێزگای دهۆك نیشتەجێبوون. كاتێك كریستیانەكان روویان لەكوردستان كرد، هیچ جیاوازییەكیان نەبینی لەگەڵ خەڵكی كوردستان، تەنانەت ناسنامەو بەڵگەنامەی نیشتەجێبوونیان بۆكردن و لەدامودەزگا حكوومی و ئیدارییەكاندا زۆریان دامەزران و مامەڵەیەكی كوردستانییان لەگەڵ كرا.
* لەروانگەی ئایینەوە پیاوانی ئایینی كریستیان چۆن سەیری ئەم هەڵوێست و كەلتوورە دەكەن؟
- لە روانگەی ئایینی كریستیانەوە زۆر بەڕێزەوە دەڕوانینە ئەم هەڵوێستە جوامێرانەی خەڵكی كوردستان و سەرۆكەكەی، ئێمەش بە بەردەوام هەوڵ دەدەین لە كەشوهەوایەكی ئارام و ئازاددا بژین و مومارەسەی سروتی ئایینی خۆمان بكەین و رێزی تایبەتیش لە ئایینەكانی تر بگرین.
* ئەمە یەكەمین جار نییە ئەو نەتەوانەی كەمینەن، یا ئایین و ئایینزاكان لە ناوچەی دەشتی نەینەواو موسڵ و شارەكانی تری ناوەڕاست و خوارووی عێراق رووبەڕووی پاكتاوكردن دەبنەوە، ئایا بە رای ئێوە ئاوارە كریستیانەكان دوای ئازادكردنی ناوچەكانیان جارێكی تر دەگەڕێنەوە دەشتی نەینەواو شاری موسڵ؟
- بە دڵنیاییەوە كوشتن و دەركردنی كریستیانەكان لەعێراق مێژووییەكی كۆنی هەیە و قۆناغ بە قۆناغ شاڵاوێكی بەرنامە بۆ داڕێژراو هەبووە، بەڵام ئەو شاڵاوەی داعش كە بەسەر خەڵكی عێراق و پێكهاتەكەی ئێمەدا هات، راچەڵەكاندنێكی مەترسیدار بوو، بەتایبەتی بۆ ئەو نەتەوەو ئایینانەی كەمینەن، دواكەوتنی لەناوبردنی ئەو تاقمە توندوتیژەو بڵاوبوونەوەی كەلتووری توندوتیژی ئایینی لەو ناوچانە مەترسییەكی گەورەی لای خەڵكی ئێمە دروست كردووە، بەوەی جارێكی تر ناتوانن لەو ناوچانە بژین، هەربۆیە گەرچی ژمارەیەكی زۆری خێزان كریستیانەكان كۆچیان بەرەو وڵاتانی ئەوروپا كرد، بەڵام بوونی سەرۆك بارزانی و بزووتنەوەی رزگاریخوازی كوردستان وایكرد هەموو كریستیانەكان كۆچ نەكەن، جەنابی بارزانی ئێستا خەمخۆرە بەوەی پارێزگایەكی تایبەت بۆ كریستیانەكان و ئێزیدیەكان لەدەشتی نەینەوا دابمەزرێت و لەژێر دەسەڵاتی هەرێمی كوردستان بێت، كە لەگەڵ زەمانەتی نێودەوڵەتیش ئەو پارێزگایە ئاوەدان دەكرێتەوەو جارێكی تر بەر شاڵاوی شۆڤینیەت و دەمارگیری ئایینی نابنەوە، هەر ئەمەش تاكە زامنی گەڕانەوەو مانەوەی ئەو پێكهاتە رەسەنانەی ئەم ناوچەیەیە كە خاوەنی شارستانیەتێكی مێژوویین.
* پاپای فاتیكان تاچەند هەوڵیانداوە هێزەكانی هاوپەیمانان بجووڵێنن بۆ ئەوەی ئەم هەوڵەی سەرۆك بارزانی سەربگرێت و چیتر خەڵكی لەسەر ئایین و نەتەوە لەدەشتی نەینەواو كۆمەڵكوژ نەكرێت و خاكەكەیان چۆڵ نەكەن؟
- لە رووی ئایینیەوە پاپای فاتیكان و هەموو دەوڵەتەكانی دەرەوەش پێیان باشە كریستیانەكان لەم ناوچەیەی دەشتی موسڵ بمێننەوە، سەرۆك بارزانی و حكومەتی هەرێمیش هەمان راوبۆچوونیان هەیە، بۆ ئەم مەبەستەش سەرۆك بارزانی پێوەندییەكی باشی لەگەڵ دەوڵەتە ئەوروپییەكان و بەتایبەتی دەوڵەتی فاتیكان و خودی پاپای فاتیكان هەیە، كە بەچاوێكی زۆر گەشاوەوە سەیری هەرێمی كوردستان دەكەن، بەتایبەتی بەرامبەر خودی جەنابی سەرۆك بارزانی، چەندین جار جەنابی پاپای فاتیكان باسی ئەو نموونە جوانەی كوردستانی كردووە لەپێكەوەژیانی نێوان هەموو ئایین و ئایینزاكان و ئومێدیشی زۆرە كە هەر بەو شێوەیە كوردستان لەسەر ئەو كەلتوورەی بەردەوام بێت، تەنانەت رۆڵیان هەبووە بەوەی كێشەی كورد بگەیەننە ئاستی جیهانی و ناوەندە نێودەوڵەتیەكان و ئاژانس و رێكخراوە جیهانییەكان، تەنانەت پاڵپشتی لەخەونی گەورەی كورد دەكەن كە بەخاوەن دەوڵەت بوونە، بەتەئكید ئەركی ئەوانیشە پارێزگاری لەدامەزراندنی پارێزگایەكی نوێ بكەن لەم ناوچەیەدا بۆ ئەوەی جارێكی تر فكری تیرۆریستی و توندوتیژی و دەمارگیری ئایینی لەم ناوچەیەدا سەرهەڵنەداتەوە. ئەگەر ئەوان نەتوانن ئەمجارە پشتگیری لەراوبۆچوونی بارزانی بكەن، ئەوا نەك لەموسڵ و دەشتی نەینەوا كریستیانەكان كۆچ دەكەن، بەڵكو تەواوی ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەپێكهاتەی كریستیان چۆڵ دەبێت، لەكاتێكدا بوونی هەرسێ ئایینی موسڵمان و كریستیان و جوولەكە لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا نموونەی سەرەكیی پێكەوەژیانە لەجیهاندا.
* كەواتە پاكتاوكردنی پارێزگای نەینەواو رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە كریستیانەكان پیلان و بەرنامەبۆداڕێژراو بووە، هیچ دەوڵەتێك لەپشت ئەم پیلانەوەیە؟
- ئەمە پرسیارێكی گرنگە، وەڵامەكەشی روونە. بەو پێیەی لەهەموو لایەكەوە كوردستان بەدوژمن دەورە دراوەو ویستی شۆڤینیەتی قەومی رێگرە لەبەردەم سەربەخۆیی كوردستان، ئەم نموونەیەی پێكەوەژیان و لێبووردەییەی كوردستان قبووڵ ناكەن و بۆتە ئاستەنگ لەبەردەم ویستی تەماعكارانەو بڵاوكردنەوەی كەلتووری دەمارگیری و فیكری تائیفی، بۆیە بەبەردەوام لە بۆسە و پلاندان بۆ ئەوەی كوردستان و ناوچەكە خاڵی بكەن لەكریستیان و ئایین و ئایینزاكانی تر، ئەوەتا شاڵاوێكی بەرنامە بۆداڕێژراو بۆ بەتاڵكردنەوەی عێراق و كوردستانیش لەكریستیانەكان هەیە، تاوەكو وڵاتانی ئەوروپی و ئەمەریكی و پێشكەوتوو پاڵپشتی گەلی كوردستان نەكەن، بەڵام بە یەكڕیزی و هۆشیاری تاكی كوردو كوردستانی هەموو ئەو پیلان و نەخشە دوژمنكارییانە تێكدەشكێت و هەڵدەوەشێتەوە. من هەرگیز لەو بڕوایەدا نیم جارێكی تر پارێزگای نەینەواو عێراقیش بە یەكپارچەیی بمێنێتەوە و ناوچەكە بە نەخشە كۆنەكەی سایكس پیكۆ رێكبخرێتەوە، ئەمڕۆش دەرفەتێكی مێژوویی بۆ گەلی كورد و كوردستانییەكان هاتۆتەپێشەوە بۆ جیابوونەوە لەو عێراقەی كە رۆژێك لە رۆژان جێگەی كورد و پێكهاتە ئایینی و كەمە نەتەوەییەكانی دیكەی تێدا نەبووەتەوە. بەو پێیەی كریستیانەكان وەكو ئایین و نەتەوەش بەدوای ژیانێكی ئارام و سەقامگیرو شارستانیەتدا دەگەڕێن، ئەم ژیانەش تەنیا لەكوردستاندایە هەر بۆیە بوونی پارێزگایەكی تایبەت بۆ كریستیانەكان لەدەشتی نەینەواو زامنە بۆ پاراستن و كۆچ نەكردنی كریستیانەكان. ئەمڕۆ سەرۆك بارزانی مەسەلەی كوردی گەیاندۆتە هەموو جیهان و كێشەی كوردو مەسەلەی بوون بەدەوڵەت لەگەڵ وڵاتانی ئەوروپاو ئەمەریكاو رێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان بەئاشكرا باسی لێوەدەكرێت. تەنانەت ئێمە لە ناوەندە نێودەوڵەتییەكاندا باسمان لە داواكارییەكەمان بۆ دامەزراندنی پارێزگایەك بۆ كریستیانەكان كردووە و هەنگاو بۆ ئەو داواكارییەمان دەنێین، ئێستا پرسەكە گەرمەو باسی لێوەدەكرێت، ئەمەش دەبێت بە بڕیارێكی نێودەوڵەتی پەسەند بكرێت. لەلایەكی دیكەوە سەرۆك بارزانی لیوایەكی تایبەتی پێشمەرگەی لە پێكهاتەی كریستیانەكان دامەزراندووەو بەشێكن لەمەنزومەی هێزی پێشمەرگەی كوردستان كە جگە لەپاراستنی شوێنە پیرۆزەكان لەسەنگەرەكانی پێشەوەی پێشمەرگەش لای بەعشیقەو بەرتیلە بەرگری لەخاكی كوردستان دەكەن، تەنانەت مەشق و راهێنان دەكەن بۆ بەشداریكردن لە ئازادكردنەوەی ناوچەكانی تری كریستیانەكان لەدەشتی نەینەواو رزگاركردنی شاری موسڵ بەهاوشانی پۆلیسە كریستیانەكانی تر.
* لەهەموو ئەو بەسەركردنەوانەی ئاوارەكان بەتایبەتی بۆ لای ئاوارەكانی كریستیان و ئێزیدیەكان باس لەوە دەكەن ئەوان تەنیا كێشەیان لەگەڵ رێكخراوێكی تیرۆرستی وەكو داعش نییە، ئەوان كێشەیان لەگەڵ عەقڵیەتی حوكمڕانی و بڵاوبوونەوەی كەلتووری توندوتیژی و دەمارگیری ئایینییە، بەتایبەتی لەناو پێكهاتەی عەرەبی سوننەو شیعەدا، هەربۆیە ئەوان ناتوانن جارێكی تر لەو ناوچانەدا بێ زەمانەتی نێودەوڵەتی بژین، بەڵام ئێوە وەكو پیاوانی ئایینی و تەنانەت حزبە سیاسییەكانی كریستیانەكانیش سەیر دەكرێت كۆدەنگییەكتان بۆ داواكاری پێكهاتەكەتان لەپەرلەمانی عێراق و ناوەندە جیهانییەكان نییە، هۆكاری ئەمە بۆچی دەگەڕێتەوە؟
- ئەمە بۆ ئەو واقیعەی عێراق دەگەڕێتەوە كە كۆمەڵێك سەركردەی تائیفی و شۆڤینی بەسەر حوكمدا زاڵ بوون؛ تەنیا كاریان تۆڵەسەندنەوەو سڕینەوەی بەرامبەرە، هەروەكو چۆن بینیمان كاتێك شیعەكان هاتنە سەر حوكم بەهەمان شێوەی سوننەكان بەناوی تۆڵەسەندنەوە لەسوننەكان هاتن، تەنانەت گەمارۆی ئابوورییان لەسەر هەرێمی كوردستان داناو بوونە هۆی تێكدانی بارودۆخی ئابووری خەڵكی كوردستان لەكاتێكدا كە ئەوان دەروازەیان بۆ ئاوارەكانی ناوچەكانی عێراق كردۆتەوە، كەچی ئەوان بەبڕینی بودجەو مووچە وەڵامی خەڵكی كوردستانیان دایەوە. ئەم فكری توندڕەو و كەلتوورەی دژایەتیكردنەی پێكهاتەی سوننە زۆر خراپتر بەسەر پێكهاتەیەكی كەمینە و ئاشتیخوازی وەكو كریستیانەكان رەنگی داوەتەوە، لەلایەك توندوتیژی فكری توندڕەویی لەناو عەرەبی سوننەو لەلایەك ویستی تۆڵەسەندنەوە لەلایەن عەقڵیەتی سەركردەكانی شیعە، ئیتر چۆن پێكهاتەیەكی وەكو ئێمە دەتوانێت لەناو ئەم ململانێ تائیفی و تۆڵەسەندنەوەیە بژی؟ من لەگەڵ راوبۆچوونی تۆشدام كە كریستیانەكان بەهەموو مەزهەب و نەتەوەو حزبەكانیانەوە بەكلدان و سریان و ئاشورییەوە پێویستە پێكەوە بەدەنگێكی بەرز بڕیاری چارەنووسساز بدەن كە من پێموایە لەمەدا لاوازییەك هەیە، یەكگرتنەوەو یەكێتی لەناو كریستیانەكان بۆ قۆناغی داهاتووی دوای داعش پێویستە. من لەو بڕوایەدام گروپێكی وەكو داعش كە زیاتر لە دوو ساڵە بە فكری توندڕەوی و دەمارگیریی ئایینییەوە حوكم دەكات، كاریگەری لەسەر عەقڵیەتی زۆر لەو خەڵكەش كردووە و شوێنەواری بەسەریانەوە دەمێنێت. ئێمە داواكاریمان ئەوەیە بەرگرییەكی نێودەوڵەتی بۆ كریستیانیەكان هەبێت لەدەشتی نەینەواو پارێزگایەكمان بۆ دابمەزرێت لەژێر چاودێری نەتەوە یەكگرتووەكان و حوكمڕانیی هەرێمی كوردستان، چونكە كریستیانەكان بەسروشت پێكهاتەیەكی ئاشتیخواز و رۆشنبیری و رۆحیەتی شارستانی و ئاوەدانكردنەوەیان هەیە، چۆن دەتوانرێت لەگەڵ فكری توندڕەوی و دەمارگیری كۆببینەوە، ئێمە كتێبی پیرۆز هانمان دەدات سەیری مرۆڤ بكەین وەكو مرۆڤ ؛ دوور لە ئایین و ئایینزاو مەزهەبەكانەوە، لەیەكێك لە ئایەتەكاندا دەڵێت تەنانەت دوژمنەكانی خۆشتان خۆش بووێت، بەدوای ئاشتی و خۆشەویستیدا بگەڕێن، هەرگیز مەپرسن ئەمە لەسەر چ ئایین و مەزهەب و نەتەوەیەكە، ئەگەر پێویستی بەیارمەتی بوو، یارمەتی بدەن و سڵاوی لێبكەن. ئایینی ئێمە هانمان دەدات وەكو برا هەڵسوكەوت بكەین لەگەڵ نەتەوەو ئایینەكانی تردا، تەنانەت لەكتێبی ئێمەدا هاتووە ئاشتی بكەن و قبووڵ بكەن ئەگەر لایەنی بەرامبەر نەیانویست لەگەڵیاندا بژین، ناوچەكە جێبهێڵن و بڕۆن، هەر ئەمەش بوو وایكرد زۆر لەخێزانە كریستیانەكان كە بێ ئومێدبوون بەرامبەر عەقڵییەتی عەرەبە توندڕەوەكان ناوچەكە جێبهێڵن.
* لەناوخۆی كوردستانیش هەندێك لە حزبە سیاسییەكان كار بۆ بە پەراوێزخستنی پێكهاتەی كریستیانەكان دەكەن، لەم پێناوەشدا هەوڵێكی زۆریاندا بۆ ئەوەی ژمارەی كورسییەكانی كریستیانەكان لەپەرلەمانی كوردستان كەم بكەنەوە، ئێوە وەكو پیاوانی ئایینی كریستیانەكان چۆن دەڕواننە ئەو هەوڵانە؟
- لەناوخۆی كوردستانیشدا هەندێك لایەن بەپاڵپشتی دەستی دەرەكی و بۆ رازیكردنی ئەجیندەی وڵاتانی ئیقلیمی داوای كەمكردنەوەی كورسی كریستیانەكانیان لەپەرلەمانی كوردستان كرد، ئەمەش پێچەوانەی پێكهاتەی هەرێمەكەو كەلتووری پێكەوەژیانە كە هەرێمی كوردستان پێی ناسراوەو لەكۆمەڵگەی نێودەوڵەتیدا نموونەیەكی جوان نیشان دەدا. كاتی ئەوە هاتووە پارتە سیاسییەكانی كوردستان رۆڵیان لە پاراستنی ئەم كەلتوورەو یەكڕیزی نێوماڵی كورد هەبێت، هەموو كەموكوڕی و گرفتەكان هەر نەخەنە سەر حكومەتی هەرێمی كوردستان.
