دەیڤید ئیگناتیۆس یەكێكە لە رۆژنامەنووسە ناودارەكانی جیهان و ماوەی نزیكەی 40 ساڵە كاری رۆژنامەگەری دەكات، لە ساڵانی 1980- 1983 پەیامنیری رۆژهەڵاتی ناوەڕاستی رۆژنامەی واشنتۆن پۆست بووە و رووماڵی شەرەكانی لوبنان و عێراقی كردووە. ئیگناتیوس لە رۆژنامەكانی هیرالد تریبیون و وۆڵ ستریت جۆرناڵ كاری كردووە و لە ساڵی 2000یشەوە ئەندامی دەستەی نووسەرانی رۆژنامەی واشنتۆن پۆستە و ستووننووسی ئەو رۆژنامەیەیە، هەروەها لەگەڵ فەرید زەكەریا سەرپەرشتی پۆست گلۆب لە واشنتنۆن پۆست دەكەن كە بە رێگەی ئۆنلاین وتووێژ لە سەر پرسە نێودەوڵەتییەكان دەكەن، لەگەڵ هەموو ئەو خەڵكانەی بە رێگەی ئەنتەرنێت لە پۆست گلۆب ئامادە دەبن. ئیگناتیۆس چەندین رۆمانیشی نووسیوە، هەروەها لە سكوڵی كنێدی بۆ حكومەت لە زانكۆی هارڤارد وانەبێژ بووە، ئێستاش بێجگە لە كاری رۆژنامەگەری لە هەمانكاتدا توێژەرە لە پرۆگرامی ئایندەی دیپلۆماسی. بۆ تاوتوێكردنی سیاسەتی ئێستای ئەمەریكا لە ئاست رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەگشتی و سووریا و عێراق بەتایبەتی، هەروەها بۆ باسكردن لە بارەی پرۆسەی ئازادكردنەوەی موسڵ و بەرپرسیارێتی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بۆ هاریكاریكردنی كوردستان، گوڵان ئەم دیمانەیەی لەگەڵدا ئەنجامدا و ئەویش بەم شێوەیە تێڕوانینەكانی خستەڕوو.

* سیاسەتی ئێستای ئەمەریكا لە ئاست رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا چۆن هەڵدەسەنگێنیت؟ ئایا ئیدارەی ئەمەریكا دەیەوێت خۆی لە پشێوی و ناسەقامگیرییەكانی ئەم ناوچەیە دووربخاتەوە، یاخود زیاتر هەوڵەكانی بەتایبەتی لە سووریا و عێراقدا چڕدەكاتەوە؟
- لەماوەی چەند ساڵی رابردوودا سیاسەتی ئەمەریكا لە ناوچەكە بریتی بووە لە كاركردن لەگەڵ دۆستەكانی لە عێراق و سووریا. لە ئێستادا راوێژكارە سەربازییەكانی ئەمەریكا مەشق و راهێنان بە هێزە كوردییەكانی سووریا دەكەن، هەروەها لە نزیكیشەوە ئەو راوێژكارانە لەگەڵ پێشمەرگە لە هەولێر كاردەكەن و چەند ئۆپەراسیۆنێكی سەركەوتوویان لە موسڵ ئەنجام داوە. لە ئێستادا ئیدارەی ئەمەریكا و پێنتاگۆن پێیانوایە بۆ زیادكردنی گوشارەكان لەسەر داعش و پاشەكشەپێكردنیان هاوكاریكردن لەگەڵ كورد باشترین رێگەیە، بۆیە لەم روانگەیەوە وای دەبینم كە ئەگەری ئەوە نەبێت، گۆڕانكاری لەم سیاسەتەیان بكەن و سەربازی زیاتر رەوانەی ناوچەكە بۆ شەڕی دژی داعش بكەن.
* لەم ماوەیە بە بۆنەی سەد ساڵەی سایكس پیكۆ وتارێكت لە واشنتۆن پۆست بڵاو كردەوە، كە تێیدا باست لە ڕێككەوتنی سایكس پیكۆ و ئەگەری هاتنەئارای نەخشەیەكی نوێ كردبوو. بە بۆچوونی ئێوە ئایا پێویستە ئەم نەخشە نوێیە چۆن بێت؟
- ئاشكرایە لە ئێستادا كە باسی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەكرێت، باسی نەخشەیەكی نوێ دەكرێت، بەڵام لە ڕاستیدا وا نییە كە هێزە دەرەكییەكان بێن دابنیشن و دەست بە داڕشتنەوەیەكی نوێ بۆ ناوچەكە بكەن، ئەمەش لەبەر ئەوەیە بارودۆخی ئێستا بارودۆخی 100 ساڵ لەمەوپێش نییە، هەتا هێزە دەرەكییەكان بە مەیلی خۆیان و چۆنیان دەوێت ئاوا نەخشەكە دابڕێژن. ئێستا بارودۆخەكە گۆڕاوە و دەبێت ئەو نەخشە نوێیە بەرەنجامی گەشەكردنێكی سروشتی بێت، لەسەر ئەم پرسە و وەك لە دوایین وتاری خۆمدا لە واشنتۆن پۆست ئاماژەم پێكردووە، نەخشە و پلانی هێزە ئیقلیمییەكان لەسەر ئاستی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست جێگەی نەخشە و پلانی هێزە كۆلۆنیالییەكانی سەدەیەك پێش ئێستایان گرتۆتەوە، لەو هێزە ئیقلیمیە گەورانەش وەك ئێران و توركیا و سعودیە، بێگومان ئەم نەخشە ئیقلیمییانەش كە ئێران و سعودیە و توركیا رۆڵی سەرەكی تێدا دەگێڕن، بە ئەندازەی نەخشەی سایكس پیكۆ واتە ئەو نەخشەیەی بەریتانیا و فەرەنسا لە 1916 كێشاویانە، خۆپەرستانەیە، ئەمەش لەبەر ئەوەیە هەریەك لە ئێران و سعودیە و توركیا هەڵدەستن بە بەكارهێنانی هاوپەیمان و وەكیلەكانیان بۆ شەڕی بەوەكالەت بۆ دەستەبەركردنی ئەو ئامانجەی كە خۆیان مەبەستیانە و لە بەرژەوەندی خۆیاندایە، بۆیە لەم بارودۆخە و لە ناو ئەم گێژاوە بەتایبەتی دەبێت لە ئاستی ئەو هێزە ئیقلیمییانە زۆر وریا بن. هەروەها دەبێت هۆشیار و وریا بن سەبارەت بەو رۆڵەی كە لە ئایندەی ناوچەكەدا دەیبینن. بۆیە لەم روانگەیەوە من وای دەبینم بارودۆخی دوای سایكس پیكۆ پێویستی بە كاتێكە كە لانیكەم چەند ساڵی دەوێت، من جەخت لەسەر ئەوە دەكەمەوە، بە هەڵەدا دەچین ئەگەر پێمانوابێت بارودۆخەكە بە خێرایی گۆڕانكاری بەسەردا روودەدات، بەڵام زەمینەی ئەم بارودۆخە بەڕێوەیە و لە گەڵاڵەبووندایە.
* كەواتە لە سەروبەندی گۆڕانكارییەدا ئایا تا چەند ئەگەری هاتنەئارای دەوڵەتی سەربەخۆیی كوردستان بوونی هەیە؟
- دووبارەی دەكەمەوە گۆڕینی نەخشەی سایكس پیكۆ، یان نەخشەی ئێستای ناوچەكە پرسێك نییە كە هێزە دەرەكییەكان چارەسەری بكەن. ئەم پرسە پەیوەستە بەو ماوەیەی زەمینەی گۆڕانكاریی بارودۆخە دێتەئاراوە. بۆیە لەم روانگەیەوە، پێشبینی من ئەوەیە سەرهەڵدانی دەوڵەتی كوردستان كاتی دەوێت و چەند ساڵێكی دەوێت. من وەك كەسێك كە ڕێز لە خواستی كورد دەگرم، كاتێك دەیانبینم پەرۆشی ئەوەن وڵاتی خۆیان هەبێت، بەڵام نیگەرانم لەوەی تا چەند لە دۆخێكی تەندروستدا ئەم كارە دەكەن، چونكە من نیگەرانم كاتێك لە كوردستاندا زیاتر سیاسەتی حزبی بەدی دەكەم و جیاوازی توند لە نێوان پارتە سیاسییە كوردییەكاندا دەبینم. هەروەها نیگەرانم كاتێك ئاماژەی گەندەڵیی ڕوولەزیاد دەبینم لە كوردستاندا و كاتێك بەڵگەی ناكۆكی سیاسی بەدی دەكەم كە كاریگەری هەیە لەسەر كارابوونی كورد بەگشتی. ئەمە سەرنجی منە وەك چاودێرێكی دەرەكی لەسەر كوردستان. خوازیارین وێنەیەكی جیاوازی كوردستان ببینین كە لێبووردەیی هەبێت و تێڕوانینێكی مۆدێڕن هەبێت بۆ ژیانی سیاسی و ئابوورییەكی مۆدێڕنی لە ئارادا بێت و گەندەڵییەكی زۆر بوونی نەبێت، واتە گرنگە كوردستان كار لەسەر ئەو پرسانە بكات.
* بەم دواییە جێگری سەرۆكی ئەمەریكا و چەندین فەرماندەی سوپای ئەو وڵاتە سەردانی كوردستانیان كرد و لەگەڵ سەرۆكی هەرێمدا كۆبوونەوە، هەموو ئەمانە ئاماژەن بەوەی پرۆسەی ڕزگاركردنی موسڵ كاری لەسەر دەكرێت. پرسیارەكە ئەوەیە ئایا ئەمەریكا پلانی بۆ عێراقی دوای داعش هەیە؟
- مەزەندەكردن بۆ پلانی ئەمەریكا بۆ عێراق بۆ دوای نەمانی داعش، ئاسان نییە و من پێموانییە ئیدارەی ئەمەریكا وەك پێویست ستراتیژیەتێكی بۆ قۆناخی دوای نەمانی داعش لە عێراقدا هەبێت، بۆیە ئەگەر سەیری سیاسەتی ئەمریكا لەسەر ئاستی عێراق بكەین، بە راشكاوی ئەوە دەبینین لە سەر ئاستی پلانی سەربازی بۆ ئەنجامدانی چالاكی سەربازی ستراتیژێك هەیە و كارەكان باش بەڕێوەدەچن، بەڵام لەسەر ئاستی ستراتیژیەتی پلانی سیاسی بێ سەروبەرییەك هەیە و دەبێت بۆ كاراكردنی ستراتیژیەتی سیاسی كاری زیاتر بكرێت. واتە دەبێت بەرچاوڕوونییەك هەبێت و خواست و بانگەشەی لایەنە سیاسییە جیاوازەكان چارەسەر بكرێت. حاڵی حازر ئەمەریكا لە نزیكەوە كار لەگەڵ بەغدا دەكات و بە هەمان شێوە هەولێریش، هەروەها ئەگەری ئەوە هەیە لە نزیكەوە كار لەگەڵ ئەنقەرەشدا بكات، هەموو ئەوانە كاری باشن لە ئێستادا، بەڵام قۆناغێك دێتەپێشەوە كە دەبێت بڕیاری زیاتر بدرێت و ڕەنگە ئەمەش بۆ سەرۆكی داهاتوو بەجێ بهێڵدرێت كە ستراتیژیەتێكی ڕوونتر بگرێتەبەر.
* ئاشكرایە كە حاڵی حازر هەرێمی كوردستان پێشوازی لە 1.8 ملیۆن پەنابەر و ئاوارەی ناوخۆیی كردووە كە ئەركێكی گرانیان خستۆتەسەرشانی حكومەت، شارەزایان پێشبینی ئەوە دەكەن كە پتر لە 500 هەزار ئاوارەی دیكە ڕوو لەم هەرێمە بكات بە هۆی ئۆپەراسیۆنەكانی ڕزگاركردنی موسڵەوە. پرسیارەكە ئەوەیە ئایا پێویستە كوردستان چی بكات و ئەركی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی لەم ڕووەوە چییە؟
- هەرێمی كوردستان كارێكی پاڵەوانانەی ئەنجام داوە بۆ لەخۆگرتنی شەپۆلی پەنابەران و پاراستنی سەقامگیری ئەم هەرێمە، سەرەڕای ئەو تەحەددییە گەورەیەی ڕووبەڕووی بۆتەوە بە هۆی هاتنی ئەو هەموو خەڵكەوە. لەبەرئەوە بە پێویستی دەزانم ئەمەریكا هاوكاری زیاتری كوردستان بكات، ڕاستە لە ئێستادا هەندێ هاوكاری دارایی دەستبەركراوە، بەڵام هێشتا لەوەش زیاتر پێویستە. چونكە لە ماوەكانی داهاتوودا كە هێرش بكرێتەسەر موسڵ و ڕەققە، ئەوا فشاری زیاتر لەسەر كوردستان دروست دەبێت و پێویستە ئەمەریكاش هاوكاری دۆستێكی خۆی بكات- كە كوردستانە- بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ئەم كێشانە. پرسێك كە ئەمەریكا تێی بگات لە بارەی عێراقەوە ئەوەیە كە كورد هەست بە نائومێدی دەكەن لە ئاست عێراقدا و كوردیش كاری باشیان ئەنجامداوە و ئەمەش دەبێتە بناغەیەك بۆ هاوكاریی دارایی زیاتر بۆ كوردستان لە ماوەی چەند ساڵی داهاتووی نزیكدا.
* لە كۆتاییدا دوا وتە و پەیامتان بۆ خەڵكی كوردستانم چییە، بەتایبەتی كە بەم دواییە سەردانی هەولێرتان كرد؟
- لە ماوەی مانگی ڕابردودا دوو جار سەردانی كوردستانم كردووە و هەر جارێك كە دێمە كوردستان بە گەشبینییەكی زیاترەوە دەگەڕێمەوە، گەشبینی بە ئایندەیەكی باش بۆ كورد. ئەمە لە كاتێكدا زەحمەتترە ئەم گەشبینییەت هەبێت لە ئاست ناوچەكەدا، یان عێراق، یاخود سووریا بە تێكڕا. كەوابێت ئەمە لە هەندێ ڕووەوە ساتەوەختی كوردە لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا. ئومێدی من ئەوەیە سەركردایەتی كورد هەموو كارێك كە مومكین بێت ئەنجامی بدات بۆ پاراستنی بەهاكانی دیموكراسی و كرانەوە و لێبووردەیی لە ئاست پارتەكانی دیكە و نەهێشتنی گەندەڵی، ئەمانە بناغەی ئایندەیەكی باشن، واتە ئەو بەهایانە بە تۆكمەیی بهێڵنەوە لەم رۆژگاری پڕ لە تەحەددییەدا.