بە هەموو مەزندە و پێوەرەكان ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەرەو وەرچەرخانێكی گەورەی سیاسی و جوگرافی هەنگاو هەڵدەگرێت، پێگەی كورد بەگشتی و باشووری كوردستان لەناو هاوكێشەی ئێستای ناوچەكە توخمێكی كاریگەرە و رۆڵێكی سەرەكی لە ئاڕاستەكردنی هاوكێشە تازەكاندا دەگێڕێت. قسەكردن لەسەر ئەم رەوشە و ئامادەیی نیوماڵی كوردستان بۆ رووبەڕووبوونەوەی ئەم بارودۆخە، ئەركێكی مێژووی خستۆتە سەر هەموو لایەنە سیاسییەكانی كوردستان بۆ ئەوەی لەم قۆناخەدا بە بەرپرسیاریەتی و وریاییەوە هەنگاو هەڵبگرن. بۆ قسەكردن لەسەر ئەم رەوشە و پێگەی كورد، ئەم وتووێژەمان لەگەڵ سەربەست بامەڕنی نووسەر و رۆشنبیر و سیاسەتمەدار ئەنجامدا و بەمجۆرە وەڵامی پرسیارەكانی داینەوە.

سەربەست بامەڕنی نووسەر و رۆشنبیر و سیاسەتمەدار بۆ گوڵان:ئەو پێوەندییە بەهێزانەی سەرۆك مسعود بارزانی لەگەڵ هێزە گەورەكانی جیهان دروستی كردوون، رۆڵێكی سەرەكی لە دروستكردنی ئایندەیەكی گەش دەگێڕێت


* ئەوە ئاشكرایە كە پشێوی و داڕووخان باڵیان بە سەر رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا كێشاوە، بارودۆخەكە لە بارێكی شڵەژان و شپرزەییدایە، بۆ ئەو دۆخەی ئێستا لە ناوچەكەدا دەگوزەرێ لە رووی داڕمانی سیستمی هەرێمایەتی و لێكترازانی دەوڵەتە نەتەوەییەكانەوە چ خۆێندنەوەیەكتان هەیە؟
- ئەمە بەدڵنیاییەوە راستە، حاڵی حازر سیستمە ئیقلیمییەكە و ئەو دەوڵەتانەی نزیكەی سەدەیەك پێش ئێستا و لە دوای جەنگی یەكەمی جیهانی و لە رێی رێككەوتنی سایكس پیكۆ-وە بە گوێرەی بەرژەوەندییەكانی فەڕەنسا و بەریتانیا درووستكران، بە رەوتێكی خێرا لە داڕووخان و لێكترازاندان، ئەمەش زیاتر بە مانای دووبارە داڕشتنەوەی نەخشەی ناوچەكە دێت كە پێویستە ئەم پرۆسەیەش لە لایەكەوە لەگەڵ رۆحی رۆژگارەكەدا و لە لایەكی دیكەشەوە لەگەڵ پێدراوە نوێیەكانی سەر ئەرزی واقیع بگونجێت، بەتایبەتی ئەوەی پەیوەست بێت بە بەرژەوەندییەكانی گەلانی ناوچەكەوە، لە پێش هەمووشیانەوە گەلی كوردستان كە رێككەوتنەكەی پێشوو لە مافەكانی بێبەشی كرد و بە ناڕەوا نیشتمانەكەشی لە نێوان چوار دەوڵەتدا دابەش كرد، بەوەش كەمترین بایەخی دا بە مافی گەلان بۆ ئەوەی خۆیان مومارەسەی مافی بڕیاردانی چارەنووسی خۆیان بكەن. هەر ئەمەش هۆكاری ئەو هەموو ئەو نەهامەتییانە بوو كە بە درێژایی سەدەی رابردوو دووچاری بووینەوە. لە ئێستادا دۆخەكە بە تەواوەتی گۆڕاوە، لە لایەك رووداوەكان ئەو راستییەیان سەلماندووە كە یەكێتی ناچاری و زۆرەملێی نێو پێكهاتەكانی ناوچەكە مەحاڵە و سەرناگرێ و و چیتر ناكرێ ئەم دۆخە بەم شێوەیەی ئێستا بەردەوام بێت، لە لایەكی دیكەوە دەركەوتنی بزووتنەوەی رزگاری نیشتمانی كوردستانی لەسەر گۆڕەپانە سیاسییەكە دەبینین، كە بۆتە هێزێكی دیموكراتی هاوچەرخ و ئەو سەركەوتنە گرنگانەی لە بەشەكانی كوردستاندا بەدەستی هێناوە بە تایبەتی لە كوردستانی باشوور و رۆژئاوا، ئیدی لەسەر ئاستی ناوخۆیی بێت لە نێویاندا ئەزموونە سەركەوتووەكەی هەرێمی كوردستان و پرۆژە دیموكراتییەكەی كە بەرەوپێش دەچێت، یاخود لەسەر ئاستی پێوەندییە هەرێمایەتی و نێودەوڵەتییەكان و ئەو رێزە گەورەیەی گەلی كوردستان بەدەستی هێناوە، لەگەڵ ئەو رۆڵە گرنگ و سەرەكییەی دەیگێڕێت لە بەرەنگاربوونەوەی تیرۆری جیهانیدا. هەموو ئەوانە بە مانای ئەوە دێت كە پێویستە جیهانی شارستانی بە نەخشەی ئێستای ناوچەكەدا بچێتەوە و رێز لە ویستی پێكهاتەكانی بگرێت، چونكە ناكرێت سیستمێكی هەرێمایەتی هاوسەنگ كە توانای بەردەوامبوونی هەبێت، بنیادبنرێت و دەستەبەر بكرێت بێ دانپێدانان بە مافی ئەم پێكهاتانەدا، بەتایبەتی مافەكانی گەلی كوردستان كە پەیوەستن بە ئازادی و سەربەخۆییەوە، كە نیشتمانەكەشی دڵی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست پێكدەهێنێت.
* لە ئێستادا ئەمەریكا تا راددەیەك پاشەكشەی كردووە لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، ئەمەش بۆشایی و درفەتێكی بۆ هێزە هەرێمایەتییەكان دروست كردووە بۆ ئەوەی برەو بە دەستڕۆیشتوویی خۆیان بدەن بۆ دووبارە داڕشتنەوەی رەوتی رووداوەكان و سیستمی هەرێمایەتی ئایندە، بۆ نموونە، لەم ساتەوەختەدا ئێران هێزێكی دەستڕۆیشتووترە لە ئەمەریكا لەم ناوچەیەدا، ئایا ئەمە تا چ راددەیەك بۆ ناسەقامگیری و پشێوی زیاتر سەردەكێشێت؟
- رۆڵی ئەمەریكا لە پاشەكەشەیەكی بەردەوامدایە، نەك لەبەر ئەوەی هەمیشە دیموكراتەكان بایەخ بە دۆخی ناوخۆیی ئەمەریكا دەدەن و، نەك لەبەر ئەوەی ئەمەریكا ئاڕاستەی بایەخێپدانی خۆی بە ئاقاری باشووری رۆژهەڵاتی ئاسیا و تەحەددییە نوێیەكاندا گۆڕیوە، بەڵكو هۆكارەكە دەگەڕێتەوە بۆ شكستی ئەم سیاسەتە لە رەچاونەكردنی رەهەندەكانی ئەوەی پێی دەوترێت بەهاری عەرەبی و هەوڵدان بۆ دامەزراندنی سیستمگەلێك كە تەبەنی ئیسلامی سیاسی میانڕەو بكەن، هەروەك خۆیان بانگەشەیان بۆ دەكرد، ئەم ئاڕاستەیە دژ و پێچەوانە دیتەوە لەگەڵ مێژوو و پەرەسەندنی رۆشنبیری گەلانی ناوچەكە و گەشەكردنی بزووتنەوە دیموكراتییە عەلمانییەكان لێرە و لەوێ، ئەمە سەرەڕای دوودڵیی ئەمەریكا، كە بەوە ناسراوە بە دوودڵییەوە بڕیاری گونجاو لە كاتی گونجاودا بدات. دەرئەنجامەكەش ئەوەیە كە ئێستا لە لیبیا و عێراق و یەمەن و سووریا و تەنانەت میسر و تونس بەدی دەكەین. سەرەڕای ئەوەی ئەگەری ئەوە هەیە چەند دەوڵەتێكی دیكەی ناوچەكە دووچاری سیناریۆی هاوشێوە ببنەوە. كەواتە دوودڵی و بێ هەڵوێستی ئەمەریكا –ئەگەر ئەم گوزارشتە راست بێت- هۆكارێك بووە و هۆكارێك دەبێت بۆ سەرهەڵدانی گرژی و دەستێوەردانی نێودەوڵەتی زیاتر، هەروەك لە دەستێوەردانی رووسیادا بەدی دەكەین، هەروەها سەردەكێشێت بۆ دەستێوەردانی هەرێمایەتی زیاتر و ململانێ لەسەر ناوچەكانی نفوز، هەروەك لە حاڵەتی ئێرانی دراوسێدا بەدی دەكەین، كە بە شێوەیەكی كرداری بۆتە گەمەكاری سەرەكی لە رووداوانەی لە هەر یەك لە عێراق و سووریا و لوبنان و یەمەن-دا روودەدەن، ئەگەرچی ناڵێم بە شێوەیەكی فیعلی دەستی بەسەر بڕیاری نیشتمانی لەم وڵاتانەدا گرتووە. هەموو ئەمانە بوونەتە هۆی هاندانی هێزی هەرێمایەتی دیكە لە ناوچەكەدا، وەك سعودیە و توركیا، بۆ ئەوەی دەستێوەردان بكەن بە ئامانجی پاراستنی بەرژەوەندییە ستراتیژییەكانیان و بۆ گەڕاندنەوەی هاوسەنگی بۆ تەرازووی هێزە هەرێمایەتییەكان كە لە ئێستادا بە توندی لە بەرژەوەندی ئێران لاسەنگ بووە، لەبەر ئەوە شتێكی سروشتییە كە ئەم ململانێ ئاشكرا و نەرێنییە راستەوخۆ و ناڕاستەوخۆیە لە رێی لایەنی سێیەمەوە سەربكێشێت بۆ بارگرژی و پشێوی و كوشت و بڕ و شەڕی بەوەكالەت، ئەگەر بەهۆی لاوازی هەڵوێست و پاشەكشەی بەردەوامی ئەمەریكاوە نەبووایە، ئەوا دەمانتوانی خۆمان لەم دەرئەنجامانە لابدەین.
* بەم دواییانە بارگرژییەكان لە نێوان دوو هێزی هەرێمایەتیدا بەرەو هەڵكشانی زیاتر چووە، مەبەستمان لە ئێران و سعودیەیە، ئەوەی بارودۆخەكەی پتر ئاڵۆز كردووە، ئەوەیە ئەم ململانێیە رەهەندێكی تایفەگەری هەیە، هەروەها ئەم دوو هێزە ناوچەكەیان كردووە بە گۆڕەپانی برەودان بە نفوزی خۆیان، كەواتە ئایا دەرهاویشتە مەترسیدارەكانی ئەم ململانێ تایفەگەرییە چین؟
- بەگشتی ململانێی هەرێمایەتی زادەی ئێستا نییە، چونكە هێزە سەرەكییەكان هەوڵیانداوە و هەوڵدەدەن بۆ هێنانەدی بەرژەوەندییە ژیاریەكانیان، بۆ نموونە، شەڕی عێراق و ئێران كە هەشت ساڵی خایاند، بەڵگەیە لەسەر بوونی ئەم ململانێیە، كە ناو بە ناو دەردەكەوێت، لەگەڵ رەچاوكردنی ریشە مێژوییەكانی كە بۆ سەرەتای بانگەشەی ئیسلامی و شەڕی ناسراوی خێڵەكانی قۆڕەیش دەگەڕێتەوە، كە بە درێژایی مێژوو ئیستیغلال كراوە بۆ پەردەپۆشكردنی ململانێ نەتەوەییەكان. ئەو ململانێ تایفەگەرییەی ئێستاش بە راستی مەترسیدارە و هاووڵاتیانی ئاسایی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست باجی ئەم شەڕە بێهوودەیە دەدەن، هەروەها ئەمە بەڵگەشە لەسەر شكستی سایكس پیكۆ و كۆكردنەوەی هەڕەمەكییانەی ئەو پێكهاتانەی لە بنەڕەتدا جیاوازن لە ناوچەیەكدا كە هێشتا فیكر و هۆشیاری رێزگرتن لە یەكتری لە سەرەتاكانیدایە، بە هەمان شێوە بەڵگەیە لەسەر شكستی ئەو سیستمانەی لەسەر بنچینەیەكی ئایینی بنیادنراون. چارەسەرەكە لە رێكخستنەوەی بارودۆخی ناوچەكەدایە، ئەویش سەرەتا بە رێزگرتن لە ئیرادەی پێكهاتەكانی و دواتر بە پیادەكردنی عەلمانییەت و دیموكراسی و جیاكردنەوەی ئایین لە دەوڵەت دەبێت، لەبەر ئەوە ناكرێت وێنای رۆژهەڵاتێكی ناوەڕاست بكەین كە لە ئاشتەواییدا بێت لەگەڵ خۆی و لەگەڵ ئەوانی دیكەدا، بێ ئەوەی سەرلە نوێ نەخشەی ئەم ناوچەیە بە پێی ئیرادەی پێكهاتەكانی دابڕێژرێتەوە، لە نێویاندا رێزگرتن لە ئیرادەی گەلی كوردستان لە بەشەكانی نیشتمانەكەیدا.
* هیچ دەوڵەتێكی ناوچەكە ناتوانێت خۆی لە نائارامی و ناسەقامگیرییەكانی ناوچەكە بەدوور بگرێت، بۆ نموونە، ئیسرائیل ناتوانێت رۆڵی تەماشاكار ببینێت و هیچ كاردانەوەیەكی نەبێت. ئایا دەكرێت پێشبینی ئەوە بكەین ئیسرائیل لە دووبارە گەڕاندنەوەی سیستمە هەرێمایەتییەكە رۆڵی هەبێت؟
- لەو باوەڕەدا نیم ئیسرائیل بتوانێت خۆی بەدوور بگرێت لە پەلكێشان بۆ حاڵەتی ناسەقامگیری و نائارامی، چونكە لە نێو جەرگەی رووداوەكاندایە و لە رووی ئەمنییەوە بە تەواوەتی پارێزراو نییە، بەڵام ئەم وڵاتە بە عەقڵیەتی دەوڵەت و دامەزراوەكان هەڵسوكەوت دەكات، واتە بە دوور لە بیرۆكەی پیلانگێڕی و ئەوەی بانگەشەی بۆ دەكرێت كە جوولەكەكانی فڕێدەدرێنە دەریاوە. ئەوە راستە كە گەلانی ناوچەكە و گەلی كورد بەتایبەتی هاوسۆزن لەگەڵ كێشەی فەلەستیندا و پەرۆشی ئەوەن چارەسەرێكی ئاشتییانەی یەكجارەكی بۆ كۆتاییهێنان بە نەهامەتی هەمووان بێتەئاراوە، بەڵام ئەمە بە مانای نادیدەگرتنی راستیەكانی سەر ئەرزی واقیع نییە، چونكە ناكرێت ئیسرائیل چاوپۆشی بكات لە سەرهەڵدان و پەلكێشانی تیرۆر لە ناوچەكەدا، چونكە لە كۆتاییدا ئەم تیرۆرە هەڕەشەیە بۆ سەر ئاسایشی ئیسرائیل، هەروەك چۆن هەڕەشەیە بۆ سەر ئاسایشی هەموو لایەك، لەبەر ئەوە لە ئێستادا ئاساییبوونەوەی نێوان ئیسرائیل و توركیا بەدی دەكەین، لەگەڵ بەردەوامبوونی ئیسرائیل لە پێوەندییەكانی لەگەڵ زۆرێك لە دەوڵەتە عەرەبی و ئیسلامییەكاندا، كە هەندێكیان ئاشكرا و هەندێكیان نهێنین، لەبەر ئەوە بە دووری ناگرم هاوكارییەك لە نێوان هەموو ئەم لایەنانە و ئیسرائیلدا بێتەئاراوە بە لای كەمەوە لە پرسی بەرەنگاربوونەوەی تیرۆردا.
* ئێمە دەزانین تیرۆر لەم ناوچەیەدا، بەتایبەتی لەلایەن داعشەوە، سەرچاوەی هەڕەشەیەكی مەترسیدارە، بەڵام ئەو راستییەش بەدی دەكەین كە كورد توانا و پابەندبوونی خۆی سەلماندووە بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەم تیرۆریستانە، بەڵام كوردان لە هەرێمی كوردستاندا بە دۆخێكی ئابووری سەختدا تێدەپەڕێن، ئەمەش كاریگەری خراپی دەبێت لەسەر تێكۆشانەكەیان دژی ئەم مەترسییە، پێتوانییە پێویستە كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بە ئەركی ئەخلاقی و سیاسی خۆی هەڵبستێت و لەم دۆخە دژوارەدا زیاتر هاوكاری كورد بكات ؟
- چەندین جار باسم لە كەمیی هاوكارییە نێودەوڵەتییەكان بۆ هەرێم و حكومەتی كوردستان بەتایبەتی كردووە، ئەمە لە كاتێكدا هەرێم بە قەیرانێكی داراییدا تێدەپەڕێ، بەهۆی دابەزینی نرخی نەوت و بوونی نزیكەی دوو ملیۆن ئاوارە و ئەو ئابڵوقە ئابوورییەی كە لایەن حكومەتی فیدڕاڵیەوە سەپێندراوە. كەمی و بگرە دەگمەنیی هاوكارییە داراییەكان و ئەو هاوكارییانەی پەیوەستن بە پڕچەككردنەوە، توانای هەرێم سنووردار دەكەن لە بەرەنگاربوونەوە و رێشەكێشكردنی تیرۆر، ئەمە لە كاتێكدا كە هەرێم بە حكومەت و گەلەكەیەوە سەلماندوویانە كە هێزی سەرەكی و كاران لە بەگژداچوونەوەی تیرۆر و مەترسی پەلكێشانی تیرۆریستان، لەبەر ئەوە بۆتە ئەرك و پێویستی كە كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی لە ئاست بەرپرسیارێتی ئەخلاقی و سیاسیدا بێت و یارمەتی پێویست پێشكەش بە خەڵكی كوردستان بكات، هەر خەمساردییەك، یان فەرامۆشكردنێك لەم بوارەدا بە شێوەیەكی حەتمی دەبێتە هۆی درێژكردنەوەی تەمەنی تیرۆر و بەردەوامبوونی تاوانە ترسناكەكانی و پەلكێشانی بۆ ناوچەكانی دیكە لە جیهاندا، رەنگە رووداوەكانی پاریس باشترین بەڵگە بن لەم رووەوە. لەگەڵ ئەوەشدا باوەڕم وایە كە پێویستە ئەوەندی دەكرێت پشت بە خۆمان ببەستین و هەوڵبدەین پاڵپشتی دارایی و چەك بەدەست بێنین بۆ هێزەكانی پێشمەرگە و حكومەتی هەرێم، هەروەها بە پێویستی دەزانم هەڵمەتێكی جیهانی بخرێتەگەڕ بۆ كۆكردنەوەی كۆمەك و هاوكاری بۆ پاڵپشتیكردنی هەوڵەكانی شەڕكردن لە دژی تیرۆری جیهانی.
* كورد لە هەرێمی كوردستاندا پێداگری لەسەر مومارەسەركردنی مافی بڕیاردانی چارەنووس و بەدەستهێنانی سەربەخۆیی دەكات، هەروەها بانگەشەی جددی لە ئارادایە بۆ ئەنجامدانی ریفراندۆم، چونكە هەندێ لایەن هەن پێیانوایە سەرەڕای قەیران و دژوارییەكان ئەوا دەرفەتێكی رەخساو هاتۆتەپێش و دەبێت كەڵكی لێوەربگیرێت بۆ بنیادنانی دەوڵەتێكی سەربەخۆی كوردستانی، تێڕوانینی ئێوە لەم رووەوە چییە؟
- پێداگیری كورد، ئیدی لە هەرێمی كوردستان بێت، یان لە هەر بەشێكی دیكەی نیشتمانە دابەشكراو و زەوتكراوەكەی بێت، لەسەر مومارەسەكردنی مافی بڕیاردانی چارەنووس و بەدەستهێنانی سەربەخۆیی هاوشێوەی گەلانی جیهان جێی سەسوڕمان نییە، بەڵكو ئەوەی جێی سەرسوڕمان و سەرشۆڕییە نكۆڵیكردنە لەم مافە رەوایە كە یاسا ئاسمانی و زەمینییەكان ئیقراریان پێ كردووە و جێی ناكۆكی و جیاوازی نییە، تەنیا ئەو كاتە نەبێت كە مەسەلەكە پێوەندی بە كێشەی كوردەوە هەبێت، ئەویش لەلایەن داگیركارە رەگەزپەرستەكانەوە كە هەموو چەشنە تاوانێكیان دژی گەلی كوردستان ئەنجام داوە بۆ سڕینەوەی وجوودی ئەم گەلە لە سەر نەخشەی ناوچەكە و لە ویژدانی گەلان و مێژووەكەیدا. بۆیە پێویستە ریفراندۆم رێكبخرێت بۆ ئەوەی ئیرادەی گەلی كورد بۆ جیهان پیشان بدرێت، كە ئەمەش یەكێكە لە مافە سەرەكییەكان لە هەر سیستمێكی دیموكراسیدا كە رێز لە مرۆڤ و ئیرادەی ئازادی مرۆڤ دەگرێت، تەنانەت كاتێك مەسەلەكە پێوەندی بە چەند پرسێكی ئاساییەوە هەبێت كە پێویست دەكات رای گەلی لەسەر وەربگێرێت، لەبەر ئەوە هەوڵەكان بۆ بێبەشكردنی گەلی كوردستان لە مومارەسەكردنی مافی رەوای چارەنووسی دەچێتە خانەی دەمارگیری نەتەوەگەرایی كوێرانە و دواكەوتوویی شارستانییەوە. بەڵێ لەم ساتەوەختەدا گەلی كوردستان هەلێكی بۆ رەخساوە بۆ ئەوەی خۆی بڕیار لە چارەنووسی خۆی بدات و بۆ ئەوەی خەونی رەوای خۆی بەدی بێنێت كە بەرجەستە دەبێت لە بەدەستهێنانی سەربەخۆیی و دامەزراندنی دەوڵەتی نیشتمانی، لەبەر ئەوە ئەرك و زەروورەتە كە سەركردە كوردەكان پێداگیری لەسەر ئەم مافە بكەن و لە سەر هەردوو ئاستی هەرێمایەتی و نێودەوڵەتی تەرحی بكەن و رێگە بگرن لە دووبارە بێبەشكردنەوەی گەلی كورد لەم مافە. هەروەها پێموایە تەرحكردنی پرسی سەربەخۆیی و بە تەوافوق لەگەڵ لایەنەكانی دیكەدا لە لایەن بەڕێز مسعود بارزانییەوە چارەسەرێكی واقیعییانەیە كە دەستەبەری ئەوە دەكات گەلی كوردستان مافە رەواكانی خۆی بەدەست بێنێت لەگەڵ زەمانەتكردنی پێوەندی دۆستانە و ئاشتییانە لەگەڵ پێكهاتەكانی دیكەدا و چەسپاندنی بنچینەكانی ئایندەیەكی باشتر بۆ نەوەكانی داهاتووو دوور لە شەڕ و ناكۆكی.
* چۆن لە سەركردایەتی سەرۆك مسعود بارزانی دەڕوانن كە لەم بارودۆخە دژوارەدا كە كوردستانی پێدا تێدەپەڕێت، لە هەوڵی ئەوەدایە پێوەندی هاوسەنگ لەگەڵ دەوڵەتانی دراوسێ دابمەزرێنێت و پێوەندییەكانی لەگەڵ دەوڵەتە كاریگەرەكانی جیهاندا قووڵ بكاتەوە؟
- ئەم پرسیارە ئەو نامەیەی سەرۆكی نەمر مستەفا بارزانی-م دێنێتەوە یاد كە لە كاتی خۆیدا ناردی بۆ حكومەتی توركیا كە بێ ئەوەی نامەكەی بكەنەوە گەڕاندیانەوە، ئەوەشم بیرە كە تێكۆشەری نیشتمانپەروەر جەلال تاڵەبانی وتی لە یەكەم كۆبوونەوەی دەستەی ناوەندی راگەیاندنی یەكێتی نیشتمانی كوردستان لە ساڵی 1984 لە ناوچەی بەرگەڵو دەربارەی هەوڵە زۆرەكانی بارزانی سەركردە بۆ شكاندنی تەوقی ئەو ئابڵوقەیەی لەسەر كێشەی كوردی دروستكرابوو، كە بەڕێز تاڵەبانی بە شەخسی راسپێردرابوو بۆ جێبەجێكردنی، بۆ مێژوو دەیڵێم كە هەر یەك لە بەڕێز سەرۆك كۆماری ئێستا دكتۆر فوئاد مەعسوم و بەڕێز ئەرسەلان باییز و خوالێخۆشبوو سامی شۆڕش لەوێ ئامادەبوون، كاتێك ئەوەم دێتەوە یاد لەگەڵ ئەوەی زانیومە و بینیومە و ئەوەی خۆم هەوڵمداوە بۆ پێوەندیكردن تەنانەت بە كارمەندێكی ئاسایی لە وەزارەتی دەرەوەی ئەم دەوڵەت، یان ئەو دەوڵەتە كە ئێمە ئەوەمان بە دەستكەوتێكی گەورە لە قەڵەم دەدا، واتە كاتێك ئەمەم بیردێتەوە و بەراوردی دەكەم بەوەی تا ئێستا بزووتنەوەی رزگاری نیشتمانی و سەركردایەتی بەڕێز مسعود بارزانی بەدەستی هێناوە و ئەو پێوەندییە بەهێزانەی كە بنیادی ناوە لەگەڵ دەوڵەتانی جیهان و دیارترین كەسایەتییە سیاسی و فیكرییەكان، ئەوا تەنیا دەتوانم ئەوە بڵێم كە ئەمە بەڕاستی و بە هەموو پێوەرێك دەستكەوتێكی گەورە و كاریگەرە و ئەم دەستكەوتەش رۆڵی سەرەكی دەبینێت لە رەسمكردنی وێنای ئایندەیەكی گەش.
* لە ئێستادا ناكۆكییەكان لە نێوان هێزە سیاسییەكانی هەرێمی كوردستاندا ئاڵۆزبوون، بە راددەیەك كە پرۆسە سیاسییەكە پەكیخراوە، ئەمە لە كاتێكدا هەرێم زۆر پێویستی بە یەكێتی و هاوهەڵوێستییە لەسەر پرسە چارەنووسسازەكان، ئایا چۆن هەوڵەكانی سەرۆك بارزانی بۆ رێكخستنەوەی نێوماڵی كورد و گەڕاندنەوەی پرۆسە سیاسییەكە بۆ سەر رەوتی دروستی خۆی هەڵدەسەنگێنن؟
- رێم پێبدەن بڵێم، -هەروەك چەندین جار لە وتارەكانمدا دووپاتم كردۆتەوە-، ئەم قەیرانە دروستكراوە و پەكخستنی پرۆسە سیاسیەكەش لە كوردستاندا راستەوخۆ دەڕژێتە خانەی بەرژەوەندییەكانی دوژمنانی گەلەكەمان، ئیدی ئەو پەكخستنە لە نەزانینەوە بێت، یاخود بە ئەنقەست بێت، لەبەر ئەوە پێویستە بە زووترین كات سنوورێك بۆ ئەم قەیرانە دابنرێت، ئەمەش بە وەڵامدانەوە و بە پیرەوەچوونی پڕۆژە نیشتمانییەكەی سەرۆك بارزانی دەبێت بۆ رێكخستنەوەی نێوماڵی كورد و پاراستنی پڕۆژە دیموكراتییەكە تازەكە و خۆئامادەكردن بۆ رووبەڕووبوونەوەی ئەركەكانی ئایندە بۆ دەستەبەركردنی مافی گەلەكەمان لە بەدەستهێنانی ئازادی و سەربەخۆیی. دەكرێت بەردەوامبوونی ئەم دۆخەی ئێستا و بگرە و بەردەی نێوان هێزە سەرەكییەكانی كوردستان بە هەڵوێستێكی ناپەرپرسیارانە وەسف بكرێت، بەتایبەتی ئەو هەڵمەتە ستەمكارانەی دژی پارتی دیموكراتی كوردستان و بەڕێز سەرۆكی هەرێمی كوردستان دەكرێت، ئەمە سەرەڕای بەشداریكردنی هەمووان لە حكومەت و لە بڕیارداندا، كە ئەمەش دەبێتە هەڕەشە لەسەر سەرجەم ئەو سەركەوتنە سیاسییانەی گەلەكەمان لە ماوەی رابردوودا بەدەستی هێناوە. پێویستە یەكڕیزی نێوماڵی كورد لە پرسە نیشتمانییە چارەنووسسازەكاندا و لە كاتێكدا كە كوردستان رووبەڕووی دوژمنكارییەكی دەرەكی بۆتەوە، هێڵی سوور بێت و قابیلی پێشێلكردن نەبێت، كە بەڕاستی ئەمەش پێچەوانە نییە لەگەڵ بوونی جیاوازی لە تێڕوانین و ئاڕاستەكان و سروشتی ئەو رێگاچارانەی بۆ چارەسەركردنی كێشە سیاسی و دارایی و ئابوورییەكان دەخرێنەڕوو. ئاستی نیشتمانپەروەرێتی هەر لایەنێك و دڵسۆزبوونی بۆ كێشەی سەرەكی گەلەكەمان پێوەندیەكی بەتینی بە ئاستی پابەندبوونی بە یەكڕیزی نێوماڵی كورد لە بەرامبەر مەترسی و هەڕەشە و دەستدرێژییە دەرەكییەكاندا هەیە.






پڕۆفایل
سەربەست عومەر حەسەن بامەڕنی
ساڵی 1945 لە ناحیەی بارزان لە دایك بووە
1959- 1960 بۆتە ئەندامی پارتی دیموكراتی كوردستان
1962-1964 پێشمەرگەی شۆڕشی ئەیلوول بووە.
1964-1970 ئەندامی سەركردایەتی یەكێتی قوتابیانی كوردستان بووە
1968-1969 بەكالۆریۆسی ئادابی لە زمانی كوردی لە زانكۆی بەغدا وەرگرتووە.
1969-1970 بەكالۆریۆسی یاسای لە بەشی یاساو رامیاری زانكۆی موستەنسریە وەگرتووە.
ئەندامی دەستەی دامەزرێنەری سەندیكای رۆژنامەنووسانی عێراق بووە.
1971-1975 ئەندامی سەكردایەتی یەكێتی لاوان بووە.
1970-1974 سەرپەرشتیاری دەركردنی رۆژنامەی هاووڵاتی بووە لە وەزارەتی ئیعلام
1970-1974 رۆژنامەنووس بووە لە رۆژنامەی (التاخی).
1974 سەرپەرشتیاری دەركردنی یەكەمین رۆژنامەی رۆژانە بە زمانی كوردی بووە لە عێراقدا، ئەویش رۆژنامەی برایەتی بووە.
لە 1974-1975 سەرپەرشتیاری چاپی عەرەبی رۆژنامەی خەبات بووە و مامۆستای ئامۆژگای كادران بووە.
1978 چۆتە دەرەوەی وڵات و لە ماوەی ساڵانی 1982-1983 سەرپەرشتیاری دەركردنی رۆژنامەی شەرارە بووە لە دیمەشق.
لە 1983-1985 ئەندامی سەركردایەتی یەكێتی نیشتمانی بووە و پێشمەرگە بووە.
1998 -2003 جیگری سەرنووسەری رۆژنامەی (المؤتمر) بووە لە لەندەن كە سەرنووسەرەكەی حەسەن عەلەوی بووە.
لە 2003 -2007 بریكاری وەزیری رۆشنبیری عێراق بووە، لەسەر داوای خۆی و دوای دەست لەكاركێشانەوەی لە یەكێتی نیشتمانی كوردستان خانەنشین كراوە و ئەستۆپاكیی خۆی سەلماندووە.
لە 2007-2015 كاری نووسین و رۆژنامەگەری لە ژمارەیەك رۆژنامەی عەرەبی كردووە، بە تایبەتیش رۆژنامە ئەلكترۆنییەكان.