ئەمساڵ 100 ساڵی تەواو بە سەر رێككەوتنامەی شوومی سایكس پیكۆ-دا تێدەپەڕێت، ئەو رێككەوتنەی ماوەی 100 ساڵە واقیعێكی بەسەر نەتەوەی كوردا سەپاندووە كە لە دەرەوەی ئیرادەی خۆی بووە. لەو ماوەیەدا كورد و كوردستان بەردەوام لە ژێر زەبری قامچی و چەوسانەوە و داپڵۆسین و پرۆسەی ئەنفال و كیمیاباراندا بووە. دوای ئەم مێژووە دوور و درێژە، ئێستا كوردستان لە بارودۆخێكی جیاوازدایە. راستە لە شەڕێكی سەختی سەپێندراودایە لەلایەن تیرۆریستانی داعشەوە، بەڵام لە هەمانكاتدا هەلێكی مێژوویی هاتۆتە پێشەوە و ئومێدەكان بەو ئاراستەیەن كە هەنگاوی گرنگ بەرەو ریفراندۆم و مافی چارەنووس هەڵبگرین. بۆ قسەكردن لەسەر ئەم پرسە گرنگە، گوڵان تەورێكی كردۆتەوە بۆ ئەوەی رۆشنبیرانی كوردستان لە سەر ئەم پرسە بە راشكاوی قسە بكەن. ئەمەش بەشی دووەمی دیمانەی گوڵان-ـە لەگەڵ نووسەر و رۆشنبیر رێبوار سیوەیلی كە بەمجۆرە بیروبۆچوونەكانی خۆی خستۆتەڕوو.بەشی دووەم و كۆتایی

نووسەر و رۆشنبیر رێبوار سیوەیلی بۆ گوڵان:میدیای ئێمە لە هەندێ قۆناغدا نەك هەر خزمەتی بە نەیارەكانمان كردووە بەڵكو سەرچاوەیەكی سەرەكیی زانیاری بەخشینیش بووە بە دوژمنەكانمان



لاوەكانی ئێمە ئاستی خۆپەرستیی قۆناغی گەنجێتیان جێهێشتووە و بەو پەڕی لەخۆبردووانەوە بەشداریی ژیانی كردەیی كۆمەڵگەی كوردستانیان كردووە

* گەورەترین پشت و پەنا بۆ هەموو شۆڕش و گۆڕانكارییەك، لاوەكانی كوردستان بوون، لە ئێستاشدا ئەوەی كەرامەتی كوردستانی لەدەستی تیرۆریستانی داعش پاراستووە، پێشمەرگەی كوردستانە كە بەشی زۆریان لاون، هەروەها لە زەمینەسازی بۆ پشتگیریی دەوڵەتی كوردستانیش دیسان حەماسی لاوەكان زۆر گرنگە. ئایا رۆڵی لاوانی كوردستان لەم پرۆسە مێژووییە چۆن هەڵدەسەنگێنن، بەتایبەتی كە ئێستا تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان هەموو كوردستانیان كردۆتە یەك ماڵ؟
- من نامەوێت قۆناغی لاوێتی ئایدیالیزە بكەم و وەك قۆناغێكی پیرۆزی ژیان بینوێنم. هەستی نەتەوایەتی و مرۆیی لە پێش ئینتیماوەن بۆ قۆناغێكی تەمەن و ئەم هەستەش لە هەموو ئاست و قۆناغەكانی تەمەندا دەبیندرێت. لەگەڵ ئەوەشدا كاریگەریی لاوەكان لە بەدەستهێنانی دەستكەوتە نەتەوەییەكاندا بە كەم ناگرم و لە بنەڕەتیشدا، هەرچەندە پرۆسەی چێكردنی شوناس شتێكە بە درێژیی تەمەن لە مرۆڤدا بەردەوامە، بەڵام تەقینەوەی ئەم پرۆسەیە و سەرەتای هەڵقوڵینی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی لاوێتی، چونكە لەو سەردەمەدایە كە تاكەكەس دەیەوێت شوێن و پێگەیەك بۆ خۆی بەدەست بهێنێت و ببێتە خاوەن شوناسی خۆی لە چوارچێوەی ئەو كۆمەڵگەیەی ئینتیمای بۆی هەیە. كێشەی ئێمە لەوەدایە كە لاوەكان لەم كۆمەڵگەیەدا لە هەر چین و توێژێك زیاتر ئایدیۆلۆژیزە كراون و ئاسۆی بیكردنەوەیان خراوەتە چێوەیەكی تایبەتی حزبییەوە. بۆیە پێدەچێت لە سی ساڵی رابردوودا، هەرگیز نەتوانرابێت وەك پێویست و پێ بەپێی ئەو ئامانجانەی كۆمەڵگەی ئێمە بۆخۆی لە پێش چاوی گرتوون، وزەی لاوەكانی ئێمە بە ئاراستەی نەتەوەییدا مۆبیلیزە كرابێت و رێكخرابێت، لەگەڵ ئەوەشدا بوونی ئەو ریژە زۆرەی لاوان لە خەباتی مەدەنی و سێكتەرە گشتییەكان و دیاسپۆرا و بەرەكانی جەنگ لە دژی تیرۆردا، بەڵگەی ئەوەن كە لاوەكانی ئێمە ئاستی خۆپەرستیی قۆناغی گەنجێتیان جێهێشتووە و بەو پەڕی لەخۆبردوانەوە بەشداریی ژیانی كردەیی كۆمەڵگەی كوردستانیان كردووە، تەنانەت بە رەخنەگرتنیش و هەڵبژاردنی دۆخی ئاوارەیی و تاراوگەنشینیش بووبێت. ئەوەی پێشمەرگە دەیكات و كردوویەتی، هەر تەنیا رووبەڕووبوونەوەی لاوەكانی كوردستان نییە لە دژی داعشەكان، بەڵكو رەهەندێكی پەروەردەی مرۆییشی تێدایە كە خەریك بوو كەلتووری مەسرەفگەرا و بەجیهانبووی دنیای لیبراڵیزمی نوێ لەبیری مرۆڤایەتی بەرێتەوە و كۆتایی مێژووی راگەیاند. خەباتی پێشمەرگە، پێشنموونەیەكی بە مرۆڤایەتی بەخشییەوە، تاكو بیرمان بێتەوە هەمیشە ماناگەلێكی ئەوتۆ هەن لە ژیاندا ئەوە دەهێنن لە پێناویاندا خەبات بكرێت. بۆیە ئەوەی پێشمەرگە دەیكات و كردوویەتی، هەمیشە رەهەندێكی ئەخلاقییانە و پەروەردەییانەشی هەیە كە ئومێد دەداتەوە بە مرۆڤایەتی. بێگومان بۆ بەشداری و پشتگیریی لاوەكان لە پڕۆژەی دهوڵەتیی كورستان، میدیاكان و تۆڕی كۆمەڵایەتی دەتوانن كاریگەریی تایبەتی خۆیانیان هەبێت. بەڵام لاوەكان دەتوانن زۆر لەو بیرۆكانە بگشتێنن كە میدیاكانیتر ناتوانن بڵاویان بكەنەوە. بۆ ئەوەی ئەم كارە بە باشترین شێوەی خۆی رووبدات، پێویستە پشتگیرییەكی پتەوی لاوەكان و كار و چالاكییەكانیان هەبێت و هەر ئەوەندەش بەس نەبێت و لە بواری كاری رێكخراوەیی و حزبیدا كۆبكرێنەوە. هەر پیاگوتن بە پێشمەرگەدا بەس نەبێت، بەڵكو خۆشگوزەرانكردنی ژیانی خێزان و منداڵەكانیشیانی بەدوا بێت. هەر بە تەنیا خەڵاتی ساڵانە بۆ لاوان نەبێت، بەڵكو پشتگیریی كردەیی لە داهێنان و درووستكراوەكانیان بكرێت. گەنجانی بواری هونەرەكان، بواری كۆمپیۆتەر و ئەندازیاری و دەرمانسازی و پزیشكی پێویستییان بەوەیە شوێنی گونجاوی كار و دڵنیایی تەواویان بۆ دابین بكرێت، تا بە وزە و رۆحێكی پێشمەرگانەوە لە بواری خۆیاندا كار بكەن. من ئەو تواناییە لە گەنجەكاندا دەبینم، بەڵام ئەو هەستە ساردكەرەوەیەش دەبینم كە زۆرجار رێگرە لە پتەوبوونی ئەم پێوەندییەی لاوان و كۆمەڵگە و حكومەت.
* ئەحمەدی خانی چەند سەدەیەك پێش ئێستا مەرجی سەركەوتنی كوردانی كردووە، بە یەكڕیز و یەكهەڵویستی و ئیتیفاقی نێوان كوردان، دیارە بۆ ئێستاش قسەكەی ئەحمەدی خانی بۆ ئەم قۆناخە زۆر گرنگە و دەبێت هەموو لایەنە سیاسییەكان تەنازول بۆ یەكتری بكەن بۆ ئەوەی ئیتیفاق درووست بكەن. ئایا لەم بارودۆخەدا یەكڕیزیی نێوماڵی كورد و هاودەنگی بۆ درووستكردنی رایەكی گشتی نیشتمانی تا چەند گرنگە؟ بە بۆچوونی ئێوە ئایا پێویستە چی بكەین بۆ ئەوەی ئەو رای گشتی و نیشتمانییە درووست بكەین؟
- گوتاری یەكڕیزی و ئیتیفاقیی كوردان لە ئەحمەدی خانی-یەوە بە تێپەڕین بە حاجی قادریی كۆیی و گەورە شاعیر و كەسایەتییەكانیتردا درێژ بۆتەوە بۆ ناو مێژووی كورد، بەڵام لە ئاستی كردەییدا بە بەردەوامی لە پەراوێزدا ماوەتەوە و هیچ هێزێكی سیاسیی بەتەواوی و راستگۆیانە نەیتوانیوە بەو سایكۆلۆژیایەوە بیر لە كوردبوون بكاتەوە. جگە لە دوژمنان و بێ نییەتی ناوخۆییش هیچ شتێكیتر لە بەردەمی كردەییكردنی ئەم گوتارەدا رێگر نەبووە. ئەگەر لە ئێستاشدا ئەم گوتارە تەبەننی دەكرێت و دەبێتە گوتارێكی نیشتمانی و نەتەوەیی، بە مانای ئەوەیە ئەو كەس و لایەنانەی لەم پێناوەدا دەستپێشخەری دەكەن، ئەو دۆخە سایكۆلۆژییەشیان رەتكردووە كە لە مێژوودا وەك هۆكاری ناوەكی ببووە هۆكاری بەربەست. ئەمەش مایەی دڵخۆشی دەبێت. ئەو هەنگاوانەی بۆ ئەم مەبەستە پێویستن و دەبنە بەڵگە و دەستكەوت بەم ئاراستەی یەكڕیزییەدا و دەشبنە جێی ستایش و دەستكەوت بۆ ئەو لایەنەی ئەمە بە كردەیی دەكات، جگە لە دیموكراتیزەكردنی كۆمەڵگە، بەرگریكردن لە فرەیی و پێكەوەژیان، گێڕانەوەی سەروەریی بۆ یاسا و سنووردانان و هوشیاركردنەوە و گفتوگۆ لەگەڵ ئەو كەس و هێزانەی بە پێچەوانەی بەرژەوەندیی گشتی هەنگاو دەنێن، شتێكیتر نین. هاوتەریب بەمەش دابینكردنی ئاستێكی پێویستی عەدالەت و ماف و ریزگرتن لە كەرامەتی مرۆیی و برەودان بە رۆشنبیریی لێبووردەیی و دووركەوتنەوە لە فۆرمەكانی پێشمۆدێڕنی یەكڕێكردنی ناكۆكییەكان و لە خۆبردوویی و گفتوگۆ و هتد، لە پێویستییەكانن، بەمجۆرەش درووستكردنی رای گشتیی نیشتمانی بە پیشاندانی نییەتێك گەڵاڵە دەبێت كە تیایدا نیشتمان بخرێتە سەرووی هەر شتێكیترەوە. لەوەها دۆخێكدا كە ئیرادەیەكی ئەوتۆ هەبێت خۆی لەم پێناوەدا بەرجەستە بكات، كۆمەڵگە وێڕای هەر كۆژانێكی ئابووری و قەیرانەكانی، تا ماوەیەك پشتگیریی دەكات و لە پێناویدا بەرگەی گوشاریش دەگرێت. ئەگەر دەركەوت نییەتەكە راستگۆیانە و ئامانجدارانەیە، ئەم پشتگیرییە كۆمەڵایەتییە بەردەوام دەبێت، ئەگەریش ئاشكرابوو چاوبەستێكە، ئەوە خەڵك لێی سارد دەبنەوە و بۆی هەیە لە دژی هەڵگەڕێنەوە. بۆیە ئەمەش دەڵێم، چونكە بەشێكی زۆری نییەتمەندییە نەتەوەیی و نیشتمانییەكانی ئێمە بە فیلتەری میدیا حزبییەكاندا تێپەڕ دەبن و تەنیا وەك دروشم دەمێننەوە. ئەمەش وا دەكات زۆرجار ئەو گومانە نەڕەوێتەوە كە ئایا ئەمە نییەتی ویست و ئیرادەیە، یان نییەتی ئایدیۆلۆژی و چاوبەستكردنە. بۆچوونی راشكاوی من لەمبارەیەوە روونە: پێویستە هەڵگرانی ئەمجۆرە پڕۆژانە بیسەلمێنن كە پێویستە خەڵك خۆی لە پڕۆسەكەدا بەشداری بكات.
* لە ئێستادا جۆرێك لە پاشاگەردانی لە میدیای كوردستاندا هەستی پێدەكرێت، راشكاوانەتر ئەوەی جیگەی داخە، خیتابی ئیعلامیمان یەكناگرێتەوە، بەتایبەتی لەسەر پرسە نیشتمانییە چارەنووسسازەكان، زۆر جار بەبێ ئەوەی بەخۆمان بزانین، خیتابی ئیعلامی كوردستان خزمەتێكی بەلاشی هەموو دوژمنانی كوردستان دەكات. ئایا تاچەند ئەم پرسە لای ئێوە بۆتە جێگەی بایەخ و چی بكەین بۆ ئەوەی خیتابێكی ئیعلامی ئەوتۆمان هەبێت لەسەر پرسە چارەنووسسازە نیشتمانییەكان كە یەكبگرێتەوە؟
- ئەم پاشاگەردانییە لەمێژینەیە و دیاردەی ئێستا نییە، هۆكارەكەشی دەگەڕێتەوە بۆ كارەكتەری میدیای ئێمە كە لەسەر بناخەی دەستكەوت و پارەوە خۆی داڕشتووە، نەك بەها و زانیاریی درووست. بۆیە ئەم میدیایە لە هەندێ دەرفەت و قۆناغدا نەك هەر خزمەتی بە نەیارەكانمان كردووە، بەڵكو لە رقی میدیای دیكەی ناوخۆ، سەرچاوەیەكی سەرەكیی زانیاریبەخشینیش بووە بە دوژمنەكان. جاریش هەبووە من هەستمكردووە ئەو تۆپەی دوژمن بە كۆمەڵگەی ئێمەوەی ناوە، بارووتەكەی لە راگەیاندنی نادرووستی كوردییەوە بووە، هەربۆیە تەقینەوەكەشی زۆر كارەساتبار بووە. بە بڕوای من دەبوو لە ساڵانی پێشوودا پێش هەر شتێك لە بواری میدیادا و بە چاودێریی هەموو دەسەڵاتەكان هەوڵ درابا بۆ یەكخستنی گوتاریی میدیایی لە ئاست پرسە گرنگەكاندا و دانانی هێڵی سوور بۆ شێواندنی میدیاییانەی ئەو پرسانە. بەڵام هەروەك چۆن تا ئێستا نەتوانراوە یەك گەندەڵكاری بازرگانی و سیاسیی و ئیداریی سزا بدرێت، یەك راگەیاندن و راگەیاندكاری گەندەڵیش كە لە پێناوی ناوبانگ و مادە و پێگەی خۆیدا، هەموو هێڵە سوورەكانی بەزاندووە، لێپرسینەوەی لەگەڵ نەكراوە. ئەم پرۆسەیەش كاریگەریی زۆر خراپی نەك هەر لەسەر رای گشتی و جۆری تێڕوانینی ئێمە بۆ كۆمەڵگەكەمان لێكەوتۆتەوە، بەڵكو پرۆسەی پەروەردەكردن و رەهەندی مەعنەوی و گیانی نیشتمانێتیشی سووك كردووە. بۆیە من لە وەڵامێكی دیكەمدا وتم: پێویستە هاوكات بە كاركردن بۆ دانانی بناخەی سیاسی و ئیداری و یاسایی دەوڵەتداری، بناخەی مەعنەوی و رۆحیی دەوڵەتیش كاری بۆ بكرێت، كە بێگومان میدیا یەكێكە لەوانە. ئێمە پێویستیمان بە سەنتەرێكی بەخشینی زانیاری لەسەر پرسە گرنگەكان هەیە كە پێوەندییان بە چارەنووس و پرسە نیشتمانی و سومعەی نەتەوایەتیمانەوە هەیە و ئەم جۆرە زانیارییانە لە ژێر دەسەڵاتی تاكەكەسی راگەیاندكار و كەناڵەكانی راگەیاندن دەربهێندرێت بۆ ئەوەی بە میزاج و ئادیۆیۆلۆژیا مامەڵە لەگەڵ ئەو زانیارییانە نەكرێت. بەو دیوی دیكەشدا پێویستیمان بە شەفافییەتی میدیایی هەیە لەلایەن دەسەڵاتەكانەوە بۆ ئەوەی میدیاكارەكان لە ژێر گوشارە جیاوازەكان و بە هاندانی هاندەرە نەناسراوەكان، نەكەونە هەڵە و هەڵپەی گەورەوە. نابێت دەسەڵاتەكان و لایەن و كەسایەتییەكان بەهۆی گرنگیدانیان بە هەندێ میدیا و فەرامۆشكردنی ئەوانیترەوە، میدیاكارەكان بخەنە سەر لادانەڕێی هەڵەكردن و پەرچەكرداری سایكۆلۆژی. لەوانەش بترازێت پێویستە ناوەندەكانی میدیایی و زانكۆ و پێگەیاندنی كادری میدیایی بە رۆحێكی نەتەوەیی و ئاكارییانەی ئەوتۆ پەروەردەیان بكەن، نەك تەركیزكردنەوەی زۆر لەسەر لایەنی تەكنیكی و پڕۆفێشناڵیزم. چونكە زۆر جار تەكنیك و پڕۆفێشناڵیزمی زانستی رەهەندی ئاكاری و سۆبیەكتیڤانەی كارەكە لاواز دەكات. بۆیە ئەم بۆچوونە رەخنەییە فرەلایەنە و تەنیا میدیاكاران و میدیاكان ناگرێتەوە، بەڵكو سەنتەری پێگەیاندن و دەسەڵاتەكانیش دەگرێتەوە، كە خۆیان بەشداربوون لەو پەرتكردنی میدیاییەدا.
* لە ئێستادا دامەزراوە فەرمییەكانی كوردستان لە ئامادەباشیدان بۆ ئەنجامدانی ریفراندۆم لە كوردستان، ئەم ریفراندۆمە لەلایەك بۆ بڕیاری چارەنووسە و لەلایەكی دیكەوە بۆ گەڕانەوەی ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوی هەرێمی كوردستانە بە شێوەیەكی رەسمی بۆ سەر هەرێمی كوردستان. دیارە سەركەوتنی ئەم راپرسییە پێویستی بە زەمینەخۆشكردنە، راسپاردەتان بۆ سەركەوتنی ئەم گشتپرسییە لە رووی سیاسییەوە چییە؟
- سەرەتا دەبێت لەوە دڵنیا بین كە ریفراندۆم بۆ ئەو مەبەستانە مافێكی یاسایی و حەقێكی مرۆییە و كەس نابێت دەسەڵاتی ئەوەی هەبێت بە هەر پاساوێك لێمانی زەوت بكات. بۆ ئەمەش پێویستە رەچاوی ئەم خاڵانە بكەین:
یەكەم: لە پێش هەموو شتێكدا پێویستە رەزامەندییەكی یاسایی و نێودەوڵەتی بۆ بەدەست بهێنین و چاكتریشە ئەو لایەنەی بەمكارە هەڵدەستێت هەر لە سەرەتاوە و بۆ خۆبەدوورگرتنی لەو بەهانانەی پاشتر پێیدەگیرێن و ئەو سەرزەنشتانەی رووبەڕووی دەبنەوە، بەڕێوەچوونی كۆی پرۆسەكە بداتە دەزگا نێونەتەوەییەكان و لەم رێگەیشەوە بۆ بەرچاوی جیهان نەزاهەی پرۆسەكە و ئەنجامەكەی بسەلمێنێت.
دووەم: هەر لەسەرەتاوە بڕیار بدرێت كە هیچ رێگرێكی سیاسیی دەرەكی و ئیقلیمی و نێودەوڵەتی، هەروەها ئیداری و دارایی نەبێتە هۆكاری دواخستنی ئەم تاقیكردنەوەیەی كورد بۆ ئیرادەی خۆی.
سێیەم: پێویستە هەمەپرسییەكی سیاسی لەگەڵ نوێنەری لایەنە كوردستانییەكان بكرێت و ئەوەیان بۆ روون بكرێتەوە كە بەشداریكردنی كردەیی ئەوانیش لەم پرۆسە گرنگەدا ئەركێكی كوردستانییانەیە و دڵنیا بكرێنەوە لەوەی كە دەوڵەتی كوردستان، دەوڵەتی كوردستانییەكان دەبێت.
چوارەم: ئەو كەسایەتی و لیژنانەی كاتی خۆی ئەركی رێفراندۆمی یەكەمیان پێدرا، بەپێی رێنمایی نوێ، بكرێنە تیمی راپەڕێنەری ئەم پرۆسەیە و سوود لە ئەزموونیان وەربگیرێتەوە و بە پشتبەستن بەو كەسایەتییانە، لە هەر هەڵەیەك خۆ بەدووربگرین.
پێنجەم: ئێمە ئەكادیمای كوردی و بەشەكانی زمانی كوردیمان هەن و پێویستە ئەم دامەزراوانە بەشێك بن لە پرۆسەكە و گرنگە كۆی دۆكیۆمەنتەكانی ئەم رێفراندۆمە و لۆگۆ و نیشانەكانی، بە فیلتەرێكی زمانیدا تێپەڕێندرێن و ئەو بەڵگەنامانەی لەم پرۆسەیە دەكەونەوە، بەڵگە بن لەسەر هەنگاوێكی نەتەوەیی، چونكە بەشێكی زۆری ئەو بەڵگەنامە و نووسراوە فەرمییانەی لەم وڵاتەدا بڵاو دەبنەوە، رەچاوی زمانێكی زیندوو و پووخت و لۆژیكی بیركردنەوەی كوردی ناكەن، ئەمەش شوورەییەكی گەورەیە كە نەتوانین لە پرۆسەیەكی سیاسیی ئاوا گرنگدا زمانی سیاسی، یاسایی و میدیایی خۆمان نوێ بكەینەوە، تا ببێتە هەڵگریی سیما و ناوەڕۆكیی رووداوەكە. رەنگە هەندێ كەس و لایەن ئەمەیان زۆر بەلاوە گرنگ نەبێت، بەڵام بە بڕوای من پێویستە بایەخێكی تەواو بە لایەنی زمانییانەی پرۆسەكە بدرێت و بكرێتە بنەمایەك بۆ زمانی فەرمیی لە چوارچێوەی ئەو دەوڵەتەدا كە ئەم ریفراندۆمە دەیكاتە ئامانجی خۆی.
شەشەم: بەشدارییپێكردنی هاووڵاتیانی كوردی هەر سێ بەشەكەی دیكەی كوردستان و نوێنەری كوردانی تاراوگە و كەسایەتی ئەكادیمی كورد لە بەشەكانیترەوە، بە رەچاوكردنی یەكسانیی رەگەزی، بە شێوەیەكی رمزیی گرنگیی خۆی هەیە و بەشێكە لە ئەتەكێتی بەرزی نەتەوەیی.
حەوتەم: پێویستە لە ئێستاوە، سنووری گشت ئەو شوێنانەی ریفراندۆمیان تێدا دەكرێت لە شار و شارۆچكە و شوێنەكانیتر ئامادەباشیی ئەمنییان بۆ بكرێت، بەبێ ئەوەی هەموو شتێك و گشت هەنگاوێكی ئەمنی ئیعلان بكرێت. ئێمە لەم زەمینەیەدا كەم شارەزاین و پێشتر دوژمنان لەو بۆشایی و درزانەوە دێنە ژوورەوە كە ئێمە بە شەوقی ئەنجامدانی كارەكەوە، لە بیریان دەكەین. بۆیە پشتێنێكی ئەمنی شاراوە و نادیار لە ئێستاوە پێویستە بەبێ ئاشكراكردن و جاڕدانی ئامادەكارییە ئەمنییەكان.
هەشتەم: رۆشنبیران، نووسەران و راگەیاندن و قسەكەران، دەستەی مەلاكان و تۆڕە كۆمەڵایەتییەكانیش لە هۆشیاركردنەوەی خەڵكدا لەسەر ئەم مەسەلە چارەنووسسازە، پێویستە كاریگەریی خۆیانیان هەبێت و هاوهەڵوێست بن. ئەمە جگە لەوەی پێویستە سەركردایەتیی سیاسی زیاد لە پلانێكی هەبێت بۆ دوای ریفراندۆم بە لە پێشچاوگرتنی ئەو راستییەش ئەگەر ئەنجامەكە پێچەوانەی چاوەڕوانییەكانەوە بوو.
* لە دوماهیدا رات لەسەر ئێستای كوردستان و گەشبینی و رەشبینییەكان بەرامبەر بە چارەنووس و داهاتووی نەتەوەییمان چییە؟
من لە بیرمەندی گەورەی ئیتالی، (ئەنتۆنیۆ گرامشی)یەوە فێربووم كە نووسیبووی: «پێویستە بڕوامان بە بەدبینی رۆشنبیرانە و گەشبینی ئیرادە هەبێت». بەدبینم لە ئاست دۆخی ناوخۆیی هەرێم و ناكۆكییە بە میرات بۆماوەكانی نێوان لایەنەكان كە هەمیشە زیانیان لە خۆیان و كۆمەڵگە و سومعەی وڵاتەكەش لە ناوەندە نێودەوڵەتییەكاندا داوە. لەو بڕوایەشدام ئەم ناكۆكییانە شیاوی چارەسەركردن و تێپەڕاندن، بە تایبەتی لەم دۆخەدا و لە پێناوی پڕۆژە گەورە نەتەوەییەكاندا، هەر هەنگاوێك لەم بوارەدا بنرێت، هەر رێككەوتن و سازان و تەنازوولێك لایەنە سیاسییەكان بۆ یەكتری بنوێنن، لە چاوی كۆمەڵگەی هەرێم و گشت بەشەكانی دیكەی كوردستان و كۆمەڵگەی جیهانییەوە بەرز دەنرخێندرێت. هەروەها دەكرێت، دوو شت لە یەكتر جیا بكرێنەوە، یەكەم: مانەوەی ئەو ناكۆكییانە و هەڵپەساردنیان بۆ كاتێك كە بتوانرێت هێمنانە گفتوگۆیان لەبارەوە بكرێت. دووەم: كۆدەنگی و یەكدەنگی گشت لایەنەكان لەسەر ئەم پرسی دەوڵەتسازییە بەبێ ئەوەی بیبەستینەوە بەوەی ئاخۆ ئەم پڕۆژەیە پڕۆژەی لایەنێكیترە، كە ئێمە لەگەڵیدا ناكۆكین. بەهای ئەم پڕۆژەیە لە دوورمەودادا هەڵگری ئەو خەونەیە كە هەر میللەتێك هەیەتی بۆ بەدەستهێنانی ئەو (حەقە)ی خۆی. چونكە ئەمە ماف نییە و حەقێكی مرۆیی و نەتەوەییە كە میللەتان سوودمەند بن لەو دامەزراوەیەی شەرعییەتی پێوەندییە نێودەوڵەتییەكانی بۆ دەستەبەر دەكات. ئەگەر ئێمە توانیمان ئاستی رۆشنبیریی خۆمان لە بەدبینیی رۆشنبیرانەوە بەرز بكەینەوە بۆ بەرجەستەكردنی ئیرادەمان و (نالی)گوتەنی: توانیمان ئیمتیحانی خۆمان بكەین، ئەوە مەقسەدیشمان لەوەی بۆچی دەمانەوێ كوردبوونی خۆشمان ئینشا بكەین، ئاشكرا دەبێت و ئەو كاتە كوردبوون نابێتە عەیبە و لەم قەفەسی كورد لە عێراقەدا رزگارمان دەبێت. بۆیە بەدەر لە هەر تێبینی و رەخنە و سەرنجێك، دەمەوێت گەشبین بم بەوەی كە ئێستا لە دۆخێكی مێژوویی وادا دەژیم كە تیایدا باس لە خەونێك دەكرێت، كە قوربانییەكی زۆری لە پێناودا دراوە و ئەگەر تەمەنی ئێمە ئەو قۆناغە بێت كە ئەم خەونەی تیادا دێتە دی، بەمانای ئەوەیە نەوەی ئێمە وەك نەوەكانی پێشوو، بێكەس و بە نائومێدی سەر نانێینەوە.