دوای هێرشەكانی حەشدی شەعبی بۆ سەر پارێزگای سەلاحەدین و نزیكبوونەوە لە تكریت، ئێستا زۆر باس لە گرتنەوەی موسڵ دەكرێت، پرسیاری گرنگ سەبارەت بە گرتنەوەی موسڵ ئەوەیە ئایا حەشدی شەعبی وەك میلیشیایەكی شیعەكان لە گرتنەوەی ئەم شارە بەشدار دەبێت؟ ئەگەر بەشداری بكات، ئایا مەترسی ئەوەی نابێت كێشەكە ئاڵۆزتر بێت و ببێتە شەڕی مەزهەبگەرایی نێوان عەرەبی شیعە و سوننە؟ لایەنێكی دیكە كە جێگەی سەرسوڕمانە ئەوەیە بۆچی خەڵكی موسڵ لە تیرۆریستانی داعش رانەپەڕن؟ یان ئایا ئەگەر ئۆپەراسیۆنی گرتنەوەی موسڵ دەست پێبكات، خەڵكی موسڵ لەناو شارەكە پشتگیری ئەم ئۆپەراسیۆنە دەكەن؟ ئایا حكومەتە تازەكەی عەبادی توانیویەتی لە چوارچێوەی بەرنامەی حكومەتەكەیدا كارێك بكات سوننە هەست بە پەراوێزكردن نەكەن؟ بۆ قسەكردن لەسەر ئەم پرسانە و هەماهەنگییان لەگەڵ حكومەتی هەرێمی كوردستان، ئەم دیمانەیەمان لەگەڵ بەشار كیكی سەرۆكی ئەنجوومەنی پارێزگای نەینەوا ئەنجامدا و بەمجۆرە وەڵامی پرسیارەكانی گوڵانی دایەوە.

* پاش داگیركردنی موسڵ لە لایەن داعش ئەنجومەنی پارێزگای نەینەوا ئاوارە بوون، ئێستاش ئێمە لە دهۆك ئەم دیدارەت لەگەڵ دەكەین، ئایا ئێوە وەك ئەنجومەنی پارێزگای نەینەوا لە دهۆك چی دەكەن؟
ـ رۆژێك پاش كەوتنی موسڵ وەك ئەنجومەنی پارێزگا، بارەگای خۆمان بۆ شارۆچكەی ئەلقوش لە سنووری قەزای تلكیف گواستەوە، كۆبوونەوەی ئاسایی و نائاسایی ئەنجومەن هەر لەوێ ئەنجام دەدەین، ئێستا ئێمە چەندین كۆبوونەوەمان ئەنجام داوە، چەندین بڕیاری پەیوەست بە دۆخی مرۆیی ئاوارەكانمان و هەڵوێستمان لەسەر پەرەسەندنە ئەمنیەكانی ناوچەكە دەركردووە، ئێمە بە پێویستمان زانی نووسینگەمان لە دهۆك و هەولێریشدا هەبێت، چونكە زۆربەی زۆری ئاوارەو فەرمانبەران كە لە موسڵ ئاوارەبوون، هاتوونەتە كوردستان، ئێمە بە دواداچوون بۆ كاروباری ئەوانە دەكەین لە رووی ئیداری و داراییەوە، پێوەندییەكانمان لەگەڵ حكومەتی هەرێمی كوردستان و لەگەڵ رێكخراوە مرۆدۆستەكان و كۆمەڵگەی مەدەنی و كاروباری خۆشمان وەك ئەندامانی ئەنجومەن لێرەوە رێكدەخرێن.
*بەو پێیەی سەرۆكی ئەنجومەنی پارێزگای نەینەوایت، ئایا ئەو زانیارییانەی باس دەكرێن لەسەر كەوتنی موسڵ چین؟ هەروەها ئایا لیژنەی لێكۆڵینەوە لە كەوتنی موسڵ تا ئێستا چی كردووە؟
ـ لیژنەی لێكۆڵینەوە لە كەوتنی موسڵ بە فەرمانێكی پەرلەمانی عێراق، لە بەغدا پێكهێنراوەو ئەو لیژنەیەش تا ئێستا گەیشتۆتە كۆتایی كارەكانی خۆی، ئەوەی كراوە تائێستا، لێكۆڵینەوە لەگەڵ پارێزگار كراوە و زیاتر لە 60 بەرپرسی ئەمنی و كارگێڕی لێكۆڵینەوەیان لەگەڵ ئەنجامدراوە، زۆربەی زۆری ئەندامانی ئەنجومەنی پارێزگا بە فەرمی داواكراون لەبەردەمی ئەم لیژنەیە بۆ وەرگرتنی بۆچوونیان، یان ئیفادەدانیان ئامادە بن، لیژنەكە كراوەیە بۆ هەموو خەڵكێك و هەندێكیش بۆ خۆیان داوایان دەكەن، لە كاتی گەیشتنی بانگهێشت بۆ من، تووشی رووداوێك بووم، بۆیە لە من خۆشبوون كە نەمتوانی بچم، زانیارییەكان هەرچۆنێ بن، كەوتنی موسڵ واتای كەمتەرخەمی هێزە ئەمنییەكانە، بەرپرسانی هێزەكانیش نەك تەنیا كەمتەرخەم، بەڵكو تاوانباری سەرەكین.
* هەر سەبارەت بەوانەی كەمتەرخەم بوون لە كەوتنی موسڵ باس لەوە دەكرێت كە نوری مالیكی سەرۆك وەزیرانی پێشووی عێراق و فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكان، ئەویش لەم پرسە پشكی شێری بەردەكەوێت، بەتایبەتی كە دەزگای هەواڵگری موسڵ باس لەوە دەكات ئەو عەلی غێدانی لەسەر موسڵ فەرزكردووە؟
ــ نوری مالیكی سەرۆك وەزیرانی پێشوو بە حوكمی پێگەی خۆی كە فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكانی عێراق بووە، ئەو (عەبود قەنبەرو عەلی غێدانی) بۆ موسڵ ناردن، تا ئەوان ئیدارەی ئۆپەراسیۆنەكانی موسڵ بكەن، هەڵەی گەورەیان ئەوە بوو لە كاتی شەڕدا فەرماندەی فیرقەی دوویان گۆڕی، ئەمە كاریگەری هەبوو لەسەر كەوتنی موسڵ، پێش كەوتنی موسڵ ئێمە وەك ئەندامانی ئەنجومەنی پارێزگا لەگەڵ مالیكی كۆبووینەوە، بە فەرمی پێمان راگەیاند كە دۆخی موسڵ زۆر خراپە و پێویستە گۆڕانكاری لە سەركردایەتی ئۆپەراسیۆنەكانی موسڵ بكرێت، دوای ئەم كۆبوونەوەیە (باسم تائیی) گۆڕی بە (مەهدی غەڕاوی) كەچی ئەنجامەكە زۆر خراپتر بوو، لەبەر ئەوەی غەڕاوی زۆر دەستی لە كاروبارەكانی ئێمە وەردەدا، بێ ئەوەی لە هیچ دۆسیەیەكی ئەمنی رای ئێمە بە هەند وەربگیرێت، دەشیانوت ئێوە هیچ پێوەندیتان بە ئەمنی موسڵەوە نەبێت، كەواتە ئەوان بەرپرسیارن لە كەوتن و نەكەوتنی موسڵ، دوای كەوتنی موسڵیش چووینە لای مالیكی و پێمان وت هۆكارەكە چییە؟ ئەو وتی: هۆكارەكە سیاسییەوە و (ئەسیل نوجێفی) تاوانبارە، من بە نوری مالیكیم وت كە لە نۆی مانگدا خۆم تەلەفۆنم بۆ (عەبود قەنبەر)كردو پێمڕاگەیاند داعش نزیك بوونەتەوە، ئەویش وتی هیچ ئاگام لێیان نییە، دواتر لە ئەنجومەن دەرچووم و چوومە لای بەرپرسی لق و ئێوارەیەكی درەنگ لە موسڵ دەرچووم، بە درێژایی رێگەكە یەك پۆلیس و یەك سەرباز چییە لە ناو موسڵ نەمابوون.
* ماوەیەكە ئامادەكاری بۆ گرتنەوەی موسڵ دەكرێت، ئەو ئامادەكارییانە بە كوێ گەیشتووە و ئایا سەعاتی سفر دیاری نەكراوە؟
ـ نەخێر دیاری نەكراوە، ئامادەكارییەكان بۆ گرتنەوەی موسڵ بەردەوامن، ئێمە سەربازگەی پۆلیسمان هەیە، كە بە هەزاران پۆلیسی تێدایە و مووچەی خۆیان وەردەگرن، ئەوانە دەبنە هێزێكی سەرەكی لە گرتنەوەی موسڵ، سەربازگەی حەشدی وەتەنیش هەیە كە لە لایەن بەغدا ئیعترافی پێكراوە و لە هەموو نەتەوەكانە و مووچەی خۆیان وەردەگرن، بڕیار وایە لە پازدە هەزار سەرباز تێنەپەڕێت، گرفت ئەوەیە لەلایەن بەغداوە پشتگیری لەو سەربازگانە ناكرێت، چەك و تەقەمەنی پێویستیان پێنەدراوە و كەمتەرخەمی هەیە لە بەدواداچوون بۆ ئەو سەربازگانە، بەڵام ئەمریكییەكان ئاگایان لێیە و هەرێمی كوردستان پشتگیری ئەو سەربازگانە دەكات و لەم دواییەش توركیا هاتۆتە سەر خەت، ئەوانیش راهێنەریان هاتووە و رەنگە چەكیشیان پێ بدەن، ئەو سەربازگانە دەبنە بناغەیەك بۆ حەرەسی وەتەنی كە بڕیارە لە پەرلەمانەوە یاسای پێ دەربچێت، ئەو هێزە دەبێتە هێزی نێوان پۆلیس و سوپا، لە پێكهاتەكانی موسڵ پێكدێت و بە شێوەیەك لە شێوەكان گرێدەدرێتەوە بە حكومەتی خۆجێیی موسڵەوە، ئەو هێزە دەبێتە دڵنیایی بۆ خەڵكی ئەم پارێزگایە بۆ گرتنەوەی شوێنە گرنگەكان، تا دڵنیاببنەوە لەوەی ئەوانەی ئەم پارێزگایە دەپارێزن كوڕی ئەم پارێزگایەن.
* تاچەند مەزەندە دەكەن خەڵكی موسڵ لە ناوەوە لە دژی داعش هەڵوێستیان هەبێت و پێشوازی لە ئۆپەراسیۆنی ئازادكردنی شارەكەیان بكەن؟
ـ ئەمە پەیوەستە بەو رێككەوتنەی حكومەتی عەبادی لەسەر پێكهێنراوە بەرامبەر پێكهاتەی عەرەبی سوننە، لەبەر ئەوەی چوار پرسی زۆر بنەڕەتی هەن بۆ عەرەبی سوننە كە بریتین لە پیكهێنانی حەرەسی وەتەنی و یاسای لێبووردنی گشتی و هاوسەنگی لە دەزگاكانی دەوڵەت و مەسەلەی حزبی بەعس، تا ئێستا ئەو چوار پێشمەرجە بێئاكام ماوەتەوە، تا ئێستا ئەو چوار بابەتە لە دۆخی ناجێگیردایە و تەشریع نەكراوە لە لایەن پەرلەمانی عێراقەوە، هەر بۆیە وێڕای ئەوەی چەكدارانی داعش خەڵك لە ناو موسڵ دەكوژن و گوشاریان دەخەنەسەر، بەڵام ناوەوەی موسڵ بەدەگمەن روودەدات كەسانێك دژیان بوەستنەوە، هۆكاری ئەمەش بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە، پێشتر خەڵكی موسڵ لە لایەن قیادەی ئۆپەراسیۆنەكانی نەینەوا زۆر ئازار دراون، هیچ كاتێ هەستیان نەكردووە بۆ پاراستنی ئەوان لەوێن، وەك غەڕاوی وتی 70%ی خەڵكی موسڵ بە دوژمنی خۆیانیان زانیوە، ئەمانە هۆكارن بۆ ئەوەی خەڵكی موسڵ ئامادەساز نەكراون، بەڵام زۆر زۆر ناڕەحەتیشن لە داعش، چونكە داعش جگە لە كوشتنی خەڵكی موسڵ، بە بەرنامە خەریكی كاولكردنی هەموو شتێكی ناو موسڵیشن.
* ئەی ئەگەر میلیشیاكانی حەشدی شەعبی بەرەو گرتنەوەی موسڵ بچن، چی روودەدات؟
ـ حەشد بە مەفهومی میلیشیا، یان بەوەی بە تەنیا لە پێكهاتەیەكی تایبەتی بن، مەترسیدارە، واتە ترس هەیە لەوەی كە ئەو حەشدە ببێتە هۆی دەروازەیەك بۆ كینە و تۆڵە و تەعەداكردن، خەڵكی موسڵ نیگەرانن لەو بابەتە، لە بری ئەو حەشدە ئێستا حەرەسی وەتەنی هەیە كە هەموویان خەڵكی موسڵن، ئێمە پێمان باشە سوپای عێراقی بەشدار بێت بە فۆڕم و مۆركی دامودەزگاییكراوی سوپای نیشتمانییەوە، جگە لە ئاڵای دەوڵەتی عێراق هیچ ئاڵایەكی تایبەتی بە هێزەكانەوە نەبێت، پێشمەرگەش وەك هێزی ئیسناد بۆ هێزەكانیتر بەشدار بن، ئێستا هێزە چەكدارەكانی داعش لەناو موسڵ لە شەش هەزار كەس تێناپەڕن.
* تا ئێستا ئەو بەرنامەیەی لە بەردەستتانە، كێ راستەوخۆ بەشداری لە گرتنەوەی موسڵ دەكات؟
ـ یەكەم سوپای عێراقی سێ فیرقەی خستۆتە مەشقەوە، دووەم ئەمریكا زۆر بە بایەخەوە دەڕوانێت و هاوپەیمانان بەشداری كاریگەریان دەبێت، توركیاش دەیەوێت بەشداری لۆجستی رێكوپێك بكات، هەروەها لە بەرژەوەندی باڵای حكومەتی هەرێمی كوردستانە بەشداری بكات لە گرتنەوەی موسڵدا، تا مەترسی تیرۆر لە كوردستان دوور بخرێتەوە، ئەویش بۆ ئیسنادی حەرەسی وەتەنی و هێزەكانی پۆلیس، ئەگەر بزانن پێشمەرگە لە پشتیانە ئەوان بە دڵنیاییەوە دەچنە ناو موسڵەوە.
* وەك پارێزگا و ئەنجومەنی پارێزگای نەینەوا چۆن ئەو هەڵوێستەی هەرێمی كوردستانتان هەڵسەنگاند بۆ هاوكاری خەڵكی موسڵ بەبێ لەبەرچاوگرتنی جیاوازی نەتەوەیی و ئایینی؟
ـ هەموو جیهان بە نەوازشەوە هەڵوێستی هەرێمی كوردستانیان بەرز نرخاند لەبەر ئەوەی ئەو هەموو ئاوارانەی حەواندووەتەوە، ئێمەش بە كۆی دەنگ لە ئەنجومەنی پارێزگاوە وەك نوێنەری هەڵبژێردراوی پارێزگای نەینەوا و شاری موسڵ، بە بڕیار سوپاسی خۆمان پێشكەش بە هەرێمی كوردستان و سەرۆكی هەرێمی كوردستان كرد. ئەمەش لە مێژوو تۆمار دەكرێت كە چۆن هەرێمی كوردستان باوەشی كردەوە بۆ عەرەب و پێكهاتەكانی دیكە لە ناخۆشترین دۆخدا، خەڵكی موسڵ ئەمە لەبیر ناكەن و دەبێتە بناغەیەكی رێكوپێك بۆ پێوەندی مرۆیی و كۆمەڵایەتی و ئابووری و بازرگانی لە داهاتوودا.
* ئەی رۆڵی سەرۆكی هەرێمی كوردستان لە پشتیوانیكردنی بۆ خەڵكی موسڵ چی بووە؟
ــ ئێمە خۆشبەختانە پێش ماوەیەك لە خێمەكەی ئەو لە بەرەكانی جەنگدا بە دیداری شاد بووین، سەرۆكی هەرێمی كوردستان رۆڵێكی گرنگی هەبوو بۆ بەرزڕاگرتنی پێكەوەژیان، نەیهێشت شەڕی داعش ببێتە شەڕی كورد و عەرەب، بە شەخسی زۆر یارمەتی هەموو پێكهاتەكانی موسڵی دا لە مەسیحی و شەبەك و كاكەیی و ئێزیدییەكان، بە تەوجیهاتی بەڕێزیان هەموو ئۆرگانەكان و دەزگاكانی هەرێم كەوتنە ئامادەباشی بۆ پێشكەشكردنی خزمەت، سەرۆك رایگەیاند ئەوەی تەعەدا لە عەرەبێك بكات، تەعدا لە من دەكات، ئەم هەڵوێستە بە بەرزی نرخێندرا لەلایەن دەوڵەتانی عەرەبییەوە، لەو كۆبوونەوەی ئێمەدا بەڕێزیان بڕیاری دا كە چیدی نابێت هێزی پێشمەرگە بە تۆپ لە ناو موسڵ بدات، وتیشی ئەگەر ئەمە سەركەوتنی سەربازی لە پشت بێت، من سەركەوتنی لەو جۆرەم ناوێت كە هاووڵاتییەكی مەدەنی تێیدا شەهید بكرێت.
* پاش ئازادكردنی چیای شنگال و نزیكبوونەوە لە ئازادكردنی تەواوی ناو شاری شنگال، دەستبەجێ حكومەتی هەرێمی كوردستان بۆ هاندانی گەڕانەوەی ئاوارەكان چەند پڕۆژەیەكی هێنایە كار، ئێوە تاچەند هاوكار و هەمانگی حكومەتی هەرێمی كوردستان دەبن؟
ـ حكومەتی هەرێمی كوردستان بەو توانا كەمەی لەبەر دەستێتی یارمەتی ئەو دەڤەرانەی داوە بۆ كارپێكردنی موەلیداتی كارەبا و پڕۆژەی ئاوی خاوێنی خواردنەوە، هەوڵیشی داوە كارەبا بگەیەنێت بەو شوێنانە، قەبارەی ئەو زیانانەی بەو ناوچانە كەوتون زۆرن و توانای حكومەتیش كەمە، بۆیە كێشەی زۆرمان هەیە، بەڵام لە رێی تەرخانكردنی گازوایل و رەوانەكردنی تانكی ئاو حكومەتی هەرێم هاوكارە و ئێمەش وەك حكومەتی خۆجێی موسڵ بە ئیمكانیاتی زۆر سادە بەشدارین، چونكە بودجەی ئێمە نەهاتووە، بە حوكمی ئەوەی شارەكە لە ژێر دەستی داعشە بودجەكە بۆ شوێنی تر تەرخان كراوە، تەنانەت حكومەتی ئیتیحادی حیسابی ئەوەی نەكردووە دوازدە یەكەی ئیداری ئازادكراون و پێویستە لە گەشەپێدانی هەرێمەكان بەشە بوجەی خۆیان بدرێتەوە، هەموو چۆتە ناو دۆسیەی ئاوارە و 400 هەزارەكەوە، حكومەت ناتوانێت شتێكی زۆر گەورە بۆ ئەو ناوچانە بكات، بۆیە وەك پێویستی خەڵكەكەی بۆ نەگەڕاوەتەوە، چونكە كارەباو ئاو و خزمەتگوزاری نەبێ، چۆن ژیانی تێدا بكەنەوە، بۆیە كۆبوونەوەمان كرد تا ئەگەر بودجەكەی خۆمان گەیشت بەشێكی بۆ ئەو ناوچانە خەرج بكەین و خزمەتگوزاری بنەڕەتی تێدا بكەینەوە، بەڵام هێشتا هیچمان وەرنەگرتووە.