Meḧmûd reş endamî pêşuwî pekeke bo gullan: rollî cenabî serok barizanî lelayen ocelanewe be pêwîst û giring seyr dekrêt, boye namekeyi bo narduwe

 

serok barizanî weku merce'î gelî kurd karîgerîyekî behêzî leser proseyi aşitî le turkiya heye, her boye peyamekeyi oclan bo serok barizanî bayexî em serkrdeye derdexat, ke roll û pêgeyi lenaw kurdanî her çwarparçeyi kurdistan diyar û leberçawe. leser em prse û çend tewerî dîkeyi peywendîdar govarî gullan dîdarêkî legell meḧmûd reş endamî pêşuwî pekeke encam da.

 

* şandî (dem partî) peyamî aşitîyi ocelaniyan le îmirralîyewe bo serok barizanî hêna, serok barizanî pşitgîrîyi nawerrokî peyamekeyi ocelanî krd, ke amanc lêyi çareserî aşitîyaneye bo kêşeyi kurd le turkiya, çi xwêndineweyekt bo serdanî şandî dem partî bo layi serok barizanî heye?

- prsî aşitî le turkiya zor giring û pêwîste, hawkat hatinî şandî dem partî ke le îmirralîyewe peyamî ocelaniyan bo cenabî serok barizanî hênawe, emeş xoyi le xoyda peyamêkî dîkeye bo gelî kurd be tewawî û bo çekdaranî pekeke le qendîl û le her şwênêk hebin, çunike weku hemû layek dezanîn, lew katewe pekeke damezirawe, zor betundî û beaşkra dijî partî û barizanî kar deken û ocelan xoyi ewe le sirûşitîda hebû, bellam hatinî ew şande û geyandinî peyamî ocelan be serok barizanî, be peyam û fermanî ocelan buwe, emeş ewe deselmênêt, ke ocelan boyi derkewtuwe ke teniya cenabî barizanî kesî yekem û merce'î kurd û kesayetîyekî miyanrrew û aşitîxwaze û le çendîn bwarda her le dîplomasiyet û peywendîye dû layenekanî herêmî kurdistan û turkiya le ruwî bazirganî û çareserkrdinî çendîn kêşeyi corawcor karîgerîyi gewre û sengînî leser turkiya heye. wate bo ocelan û çekdaranî pekeke derkewtuwe, her be pşitiywanîyi cenabî serok barizanî ew prroseye (prroseyi aşitî) hengaw berewpêşewe denêt û serkewtû debêt, çunike pêşitirîş le sallanî (2013 ta 2015) her cenabî serok mes'ud barizanî buwe, ke hewllî dawe, prroseyi aşitî bixullqênêt le nêwan pekeke û ḧkumetî turkiya, egerçî ew prroseyi aşitîyeyi ew katîş be pîlan û kare xirapekanî çekdaranî pekeke weku şerrî xendeq lebar çû. le layekî dîkewe karîgerîyi neteweyî û nîşitmanî û kurdistanîyi rêbazî barizanî û êsta be serkrdayetîyi serok mes'ud barizanî, karîgerîyi rastewxo û zorî leser prrs û kêşeyi her çwar parçeyi kurdistan heye. bêguman zor lemêje lelayi cenabî serok barizanî qonaẍî rizgarîxwazî bo gelî kurd be şerr û çekdarî têperriywe û nemawe, bellku bo geyşitin be mafe rewakanman weku gelêkî stem lêkra û dabeşkraw be aşitî û gftugo detwanrêt le çwarçêweyi ew dewlletaneyi beseryanda dabeş krawîn, çareser bikrêt, ezimûnî herêmî kurdistanîş ke ziyatir le (34)salle be serkewtuwîyi derrwat, emeş xoyi le stiratîjiyet û dîbilomasiyet û hewll û hzirî cenabî serok barizanî debînêtewe. hemû ew fakter û hokaraneyi ke ew qena'ateyi lelayi ocelan drust krd, ke peyamekeyi bo serok barizanî binêrêt, taweku weku merce'î gelî kurd, pallpşitîyi ziyatir û behêztir û berdewam lew proseye bikat.

* ocelan be fermî dawayi krduwe ke pekeke çek dabinêt û kotayî be şerr bihênêt, le beranber em peyame, serkrdayetîyi qendîlî pekeke be zarekî pêşwazîyan lem peyame krduwe. aya pekeke be krdeyî em peyameyi ocelan cêbecê dekat?

- pêşekî debêt amaje bewe bikeyin ke çendîn salle le nêwan dewlletî turkiya û ocelan le îmirralîyewe gftugo û diyalog heye û, le êstada ke dewllet baxçelî dawayi krduwe, prroseyi aşitî le nêwan pekeke û turkiya cêbecê bikrêt, bo ewe degerrêtewe ke dezanin nawçeke û rojhellatî nawîn le gorranikarîyekî cdidîdaye û gelî kurd le turkiyaş karîgerîyan leser ew gorranikarîye debêt, her part û layenêkî turkiyaş deyewêt dengî kurd bo layi xoyan rakêşn bo pêkhênanî ḧkumetekeyan, ew fakter û gorranikarîyane wayi krd, ke legell ocelan le îmirralîyewe bigene eweyi ke ocelan peyam binêrêt, pekeke çek dabinêt, le paşan xoyan hellweşêninewe û weku partî krêkaranî kurdistan nemênin. be teikîd pekeke nek teniya be zarekî, bellku be praktîkîş pabendî peyam û fermanekeyi ocelanin û lew katewe ocelan le zîndane ta êstakeş teniya ocelan buwe ke ferman û cûlle û hellsukewtî be pekeke krduwe, bellam le ruwî 'emelîyewe çon pekeke pabendî peyamekeyi debêt, eweş çend mercêkî waqî'î pêwîste, ke lemane detwanîn kurtî bikeyinewe: yekem: pekeke le dahatûyekî nzîk boyi heye, le nawerrast, yan kotayî mangî çwarî emsall be serperşitîyi ocelan kongreyi bibestin.

duwem: debêt lew hengawaneyi denrêt bo prroseyi aşitî pekeke dllinya bêt ke turkiya pabendî prroseke debêt.

sêyem: debêt mtmaneyekî nêwdewlletî hebêt bo eweyi pekeke çek teslîmî kê dekat û nebête karesatêk boyan.

çwarem: aya ew çekdaraneyi ke êsta le qendîl û şwênî dîke hen, rû le çi şwênêk biken û çon guzeran biken û metirsî leser jiyaniyan nebêt. pêncem: ew şwêneyi ke êsta çekdaranî pekekeyi têdane, betaybetî qendîl le başûr û çend çiyayi dîke le bakûrî kurdistan kê cêgayan degrêtewe? çunike şwênekan zor metirsîdarin bo bûne binike û molgeyi grûpekanî tîrorîstî, bêguman lew kateyi ew xallane û çendîn rêwşwênî dîke heye, ke bigîrêteber û mtmane bo pekeke drust bêt, ewe natwanin le qse û peyamî ocelan derçn. bêguman ew peyam û birriyareyi ocelan lew kat û sateda pekeke le barudoxêkî naxoş û sext û bêhêzî rizgar dekat, çunike pekeke boyan derkewtuwe bew çek û tifaqeyi êsta heyane natwanin beranber supayekî weku turkiya berdewam bin.

* ba bêyine ser karîgerîyi dem partî, aya kurdî turkiya, dem partî be nwênerî xoyan dezanin, diyare bêcge ledem partî û rêkxiraw û komelleyi dîkeyi kurdîş le turkiya hen û pşitgîrîyi hellwêstekeyi dem partî deken bo aşitî, aya roll û karîgeyî dem partî û sellaḧedîn demîrtaş bo proseyi çareserî aşitîyaneyi kêşeyi kurd le turkiya çon helldesengênît?

- dem partî, nwênerî beşî zorî mîlletî kurdî bakûre le turkiya û perlemanekeyda û dem partî berdewam peywendîyekî zor û tundutolliyan legell qendîl hebuwe, karîgerîyi xoşiyan leser prroseyi aşitî û serkewtinî peyamekeyi ocelan debînin, her çende çendîn komelle û layenî dîkeyi siyasî le bakûrî kurdistan hen, egerçî ew deng û renge nîn ke bitwanin karîgerî nek gewre, bellku maminawendîşiyan hebêt, bellam ew layen û ḧzbaneyi dîke ke le dereweyi dem partîn û sellaḧedîn demîrtaş û ta astêkî zorîş dem partî detwanin rol bigêrrin leweyi ke ziyatir ew prroseyi aşitîye pêş bikewêt û bigate amanc, egerçî natwanin hîç birriyar biden, cge le ocelan û pekeke lew prroseyi aşitîyeda.

* receb teyb erdoẍan, le turkiya pêwîstî be dengî kurde heye bo dûbare bûneweyi be serok komar, bo emeş debêt destûrî turkiya hemwar bikatewe, legell herêmî kurdistanîş berjewendîyekî gewreyi abûrî û bazirganî heye, eme bêcge le şkoyi serok barizanî ke le her çwar parçeyi kurdistan le êstada wek merce'î hemû kurd seyr dekrêt, aya merce'îyetî serok barizanî ta çend debête zaminî çareserkrdinî aşitîyaneyi kurd le rojawa û bakûrî kurdistan?

- bo eweyi carêkî dîke erduẍan bibêtewe be serok komar, ewe bebê dengî kurd natwanêt ew desellate werbigirêtewe, her boyeş çi erdoẍan û çi dewllet baxçelî bo eweyi dengî kurd bo xoyan rabikêşn ew yarîyeyan dest pêkrduwe be nawî «prroseyi aşitî» û prroseyi aşitîyş be hîç corêk ser nakewêt, eger legell prroseke, yan hengawêk le hengawekanî turkiya hemwarkrdineweyi destûrekeyi nebêt, ke maf û berjewendîyi mîlletî kurdî bakûrî têda cêga bikatewe, nek teniya mafe keltûrî û roşnbîrî û civakî û ziman, bellku eweyi ke kurd deyewêt weku netewe û mîlletî bakûr lew kateda hemû prroseyi aşitî hem dîmukratî le turkiya dêtedî, lelayekî dîkewe turkiya û erdoẍan betaybetî zor mecbûre û pêwîstî be herêmî kurdistane, betaybetî be cenabî serok barizanî weku merce'îyetî gelî kurd, nek teniya le başûr, bellku le bakûr û rojawayi kurdistanîş û be dllinyayî û mtmaneyi zorewe prroseyi aşitî serinakewêt û dengî xellkî bakûrî kurdistan bo erdoẍan nabêt, bebê karîgerîyi serok barizanî ke serkrde û pêşewa û merce'î hemû neteweyi kurde, lemeşda erdoẍan bepêyi ew peywendîyaneyi legell herêm û cenabî serok barizanî heyetî, dllinyaye ke merce' û karêzimayî barizanî wa dekat, prroseyi aşitî bigate derencamî baş û erdoẍanîş desellat û dengî kurd bedest bênêt.

* eger çareserî aşitîyaneyi kêşeyi kurd le turkiya serkewtû bû, peywendî leser hemû astekan le nêwan herêmî kurdistan û şare kurdîyekanî turkiya deçête qonaẍêkî zor pêşkewtû, aya eme nabête fakterêk bo eweyi prsî kurd bigate qonaẍêkî pêşkewtûtir?

- ew kateyi prroseyi aşitî le turkiya serbikewêt, ewa karîgerî leser rojawayi kurdistanîş debêt û sinûrekanî nêwan bakûr û başûr û rojawa nallêm namênêt, bellam zor kall debêtewe û hatuçokrdin zor asan û kem grft debêt, boye emeş wa dekat, gelî kurd ziyatir le yektir nzîk bibinewe û agadarî êş û azar û dawakarîye neteweyî û nîşitmanîyekanî gelekeman bin û kurd û parçekanî kurdistan berew amanc û qonaẍêkî taze hengaw binên, egerçî ew amuşo û leyek nzîkbûneweyeş pêwîstî be plan û dllinyabûnewe heye, betaybetî le hêz û serbaz û frroke bêfrrokewanekanî turkiya.