لە بوارەكانی ژیریی دەستكرد و زانستی كۆمەڵایەتیی ژمارەییدا، تێگەیشتن لە كارلێكی نێوان مرۆڤ و تەكنەلۆژیا بایەخێكی زۆری هەیە. بۆ تاوتوێكردنی ئەم بابەتە، دیمانەیەكمان لەگەڵ دكتۆر «كریستینا لێرمان» ئەنجام داوە، كە سەرۆكی پڕۆژەیە لە پەیمانگەی زانستەكانی زانیاری (ISI) لە زانكۆی كالیفۆرنیای باشوور (USC) و مامۆستای یاریدەدەری توێژینەوەیە لە بەشی زانستی كۆمپیوتەری زانكۆكەدا. لێرمان پسپۆڕە لە سیستمە ئاڵۆزەكانی «فرە-بریكار» ژیریی دەستكرددا و توێژینەوەكانی لەسەر داینامیكی تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان و لایەنگیرییە مەعریفییەكان چڕ بووەتەوە. بۆ قسەكردن لەسەر ئەم پرسە ئاڵۆز و تازەیە، ئەم گفتویەمان لەگەڵ ئەنجام دا و بەم جۆرە وەڵامی پرسیارەكانی گوڵانی دایەوە.

 

* لە دەرەوەی ژیریی دەستكردی بەرهەمهێنەر، سیستمەكانی پێشنیاركردن و فێربوونی ئامێر لە ژیانی ڕۆژانەماندا ئامادەن، بە بڕوای ئێوە ئەم تەكنەلۆژیایە چۆن كۆمەڵگە دەگۆڕێت و گەورەترین كاریگەریی درێژخایەنی لە چ بوارێكدا دەبێت؟

- تەكنەلۆژیای ژیریی دەستكرد و سیستمەكانی پێشنیاركردن، بە شێوازێكی قووڵ تێكەڵی ژیانی دیجیتاڵیی ڕۆژانەی ئێمە بوون، لە پرۆسەی كڕینی سەر هێڵ و سەیركردنی فیلمە جۆراوجۆرەكانەوە تا بەكارهێنانی سۆشیاڵ میدیا، كاتێك لە ئەمازۆن شتێك دەكڕین، یان لە نێتفلیكس فیلمێك دەبینین، ئەلگۆریتمەكان بەپێی ئارەزووەكانمان پێشنیاری سەرنجڕاكێشمان پێشكەش دەكەن. ئەم سیستمانە، ئەگەرچی تەواوی شتە بینراوەكانمان كۆنتڕۆڵ و دیاری ناكەن، بەڵام ڕۆڵێكی سەرەكی لە داڕشتنی ئەزموونی ئۆنلاینماندا دەگێڕن و كاریگەرییەكی ڕاستەوخۆیان لەسەر كڕین، خوێندنەوە و كارلێكەكانمان هەیە. ئەم گۆڕانكارییە كۆمەڵایەتییە قووڵانە كاریگەرییەكی بەرچاو و ڕاستەوخۆیان لەسەر شێوازی بیركردنەوە و سەرجەم ڕەفتارەكانی ئێمە بەجێ هێشتووە، تەنانەت دیاردە گشتییەكانی وەك جەمسەرگیریی سیاسی و زیادبوونی دڵەڕاوكێ و خەمۆكیی گەنجان، دەكرێت بگەڕێنرێنەوە بۆ كاریگەریی ئەم ئەلگۆریتمە زیرەكانە كە شێوازی وەرگرتنی زانیاری و بڕیاردان لە ژیانی مرۆڤەكاندا بە تەواوی ئاراستە دەكەن.

* ئایا گرنگیدانی زۆری میدیاكان بە ژیریی دەستكردی بەرهەمهێنەر، نابێتە هۆی پشتگوێخستنی كاریگەرییە ڕاستەوخۆكانی ئەلگۆریتمەكانی پێشنیاركردن لەسەر ڕەوتی ژیانی ڕۆژانەی مرۆڤەكان لە جیهانی ئەمڕۆدا؟

- سیستمەكانی پێشنیاركردن بەهۆی كاریگەرییەكانیان لەسەر ژینگەی زانیاری و ڕەفتاری مرۆڤ، شایەنی سەرنجی زۆر زیاترن، چەمكی «ناڕێككەوتنی كاركردی» (Functional Misalignment)، كە توێژەرانی وەك «جۆن كلاینبێرگ و سێندهیل مۆلایناتان» پێشتر بە وردی لێكۆڵینەوەیان لەسەر ئەم بابەتە كردووە، نیشانی دەدات چۆن سەركەوتنی ئەلگۆریتمەكان لە پێكانی ئامانجە دیاریكراوەكانیاندا، دژی بەرژەوەندی و لایەنە ئەرێنییەكانی ژیانی ڕاستەقینەی مرۆڤ دەوەستێتەوە، ئەم كێشەیە زیاتر لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكاندا ڕوو دەدات، كاتێك سیستمەكان بۆ پێشبینیكردنی ڕەفتار و ڕاكێشانی سەرنجی بەكارهێنەران لە ڕێگەی شیكردنەوەی داتای بەكارهێنانی كلیك و كارلێكەكانەوە دادەڕێژرێن.

گرێ كوێرەكە لەوەدایە كە سەرنجی مرۆڤ لەژێر كاریگەریی پرۆسەی پەرەسەندندا، زیاتر بەلای مەترسی، ململانێ، هەڕەشە و زانیارییە نەرێنییەكاندا دەچێت، ئەلگۆریتمەكانیش لە دەستنیشانكردنی ئەم خاڵانەی سەرنجدا لێهاتووییەكی زۆر پیشان دەدەن و بە پێشنیاركردنی ناوەرۆكی پڕ لە ترس و جەمسەرگیری كاردانەوە پیشان دەدەن. ئەم داینامیكە زیانی دەروونیی زۆر بە گەنجان دەگەیەنێت، كوڕان ڕووبەڕووی پێوەری جەستەی زۆر ماسوولكەیی دەبنەوە و كچان ناچار دەكرێن خۆیان لەگەڵ وێنەی خەیاڵی و ناتەندروستی لاوازیدا بەراورد بكەن، كە ئەمەش سەرچاوەی دڵەڕاوكێ، خەمۆكی و كەمبوونەوەی متمانەبەخۆبوونە.

كرۆكی بابەتەكە ئەوەیە كە سیستمەكانی پێشنیاركردن لە ئەركی دیزاینكراوی خۆیاندا بۆ پێشبینیكردنی سەرنج، گەیشتوونەتە ئاستێكی سەركەوتووی زۆر باڵا، بەڵام كێشەكە لەوەدایە ئەو بابەتانەی كە سەرنجمان ڕادەكێشن، لایەنە باشەكانی ژیانمان تەواو ناكەن و تەندروستی و بەختەوەریمان دابین ناكەن، لەبەر ئەمە، ئەو ئامانجانەی كە ئەم سیستمانە لەسەری كار دەكەن، لە ڕووی كاركردییەوە لەگەڵ تەندروستی، خۆشگوزەرانی و بەختەوەریی ڕاستەقینەی مرۆڤدا بە تەواوی ناڕێكن و دژ بەوە كار دەكەن.

* ئایا لە بنەڕەتدا ئەمە ئالنگارییەكی تەكنیكییە، یان چارەسەركردنی پێویستی بە گۆڕینی سیستم و پاڵنەرەكانی كۆمپانیاكانی تەكنەلۆژیا هەیە؟

- چارەسەكردنی كێشەكانی تەكنەلۆژیا پێویستی بە گۆڕینی بنەڕەتیی سیستمی هاندانەكان هەیە، چونكە كۆمپانیاكان تەنیا سەرنج دەخەنە سەر بەدەستهێنانی داهات، بۆ نموونە: سەكۆ بازرگانییەكانی وەك ئەمازۆن و تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان، ئەلگۆریتمەكانیان بۆ زۆرترین فرۆش و هێشتنەوەی بەكارهێنەران داڕشتووە، نەك بۆ پاراستنی تەندروستی و دەروونیی ئەوان، تێپەڕاندنی ئەم دۆخە پێویستی بە هاوكاریی هاوبەشی نێوان حكومەتەكان، كۆمپانیا تەكنەلۆجییەكان و كۆمەڵگە هەیە، دەبێت حكومەتەكان یاسای توند بۆ ڕێكخستنی پلاتفۆرمەكان و پاراستنی گەنجان و نەوەی نوێ دابنێن، كۆمپانیاكانیش پێداچوونەوە بە مۆدێلە بازرگانییەكانیاندا بكەن، ئێستا هەندێك هەنگاوی گرنگ بۆ سنوورداركردنی كاتی بەكارهێنان و قەدەغەكردنی ڕیكلامە زیانبەخشەكانی وەك دەرمانی كێشدابەزاندن دەستی پێكردووە. لە كۆتاییدا، بەدیهێنانی گۆڕانكاریی ڕاستەقینە تەنیا بە كاركردنی پێكەوەیی و بەپرسیارانەی هەموو لایەنەكان دەبێت، تا تەكنەلۆژیا بخرێتە خزمەت مرۆڤایەتی نەك تەنیا كۆنتڕۆڵكردن و قازانجی بازرگانیی كۆمپانیاكان.

* بە لەبەرچاوگرتنی سەرچاوەگرتنی لایەنگری لە داتاكان نەك ئەلگۆریتمەكان، ئایا دادپەروەریی ڕاستەقینە لە سیستمی ژیریی دەستكرددا ئامانجێكی كۆتایی بەدەستهاتووە بۆ هەمووان، یان پرۆسەیەكی هەمیشەیی چاودێریكردن و باشتركردنی بەردەوامە لەگەڵ كاتدا؟

- نادادیی مێژوویی لە داتا كۆنەكاندا ڕەنگ دەداتەوە، كاتێ ژیریی دەستكرد لێیانەوە فێردەبێت، جیاكارییەكانی ڕابردوو دووبارە دەكاتەوە، بەڵام بە گۆڕانی بەردەوامی كۆمەڵگە بەرەو یەكسانی، داتای نوێ و بێلایەن بەرهەم دێت، كە بنەمای فێربوونی ئەلگۆریتمەكان دەگۆڕێت. من هەمیشە بڕوام بەم گەشبینییە هەیە كە ئەم پرۆسەیە سووڕێكی داینامیكی و دوولایەنەیە لەنێوان مرۆڤ و تەكنەلۆژیادا، مرۆڤ داتا بەرهەم دەهێنێت، ژیریی دەستكرد لێیەوە فێردەبێت و بڕیارەكانی كار دەكەنە سەر ڕەفتاری مرۆڤەكان، ئەم ڕەفتارانەش دیسان داتای چاكتر بۆ داهاتوو دەخوڵقێنن، ئەگەر بە هۆشیارییەوە بەرەو دادی كۆمەڵایەتی هەنگاو بنێین، ئەم بازنە ئەرێنییە سەرلەنوێ بەهێزتر دەبێتەوە. لێرەوە دادپەروەری نابێت تەنیا وەك ئامانجێكی كۆتایی و جێگیر سەیر بكرێت، بەڵكو پرۆسەیەكی بەردەوامە كە پێویستی بەوەیە كۆمەڵگە و ژیریی دەستكرد پێكەوە و بە تێپەڕبوونی كات، لە ڕێگەی كارلێكی هاوبەش و ئەرێنییەوە، بنیادی بنێن.

* بەپێی ساڵانێك لە توێژینەوە لەسەر زانیاری، ئایا تەحددییە گەورەكە خودی ژیریی دەستكردی بەرهەمهێنەرە، یان چۆنیەتیی قووڵكردنەوەی دابەشبوونە سیاسی و كۆمەڵایەتییەكانە لەلایەن سیستمە ئەلگۆریتمییە نوێیەكانی ئێستاوە؟

- سیستەمەكانی ئێستای ژیریی دەستكرد بەهۆی ئەلگۆریتمەكانی پێشنیاركردنەوە دابەشبوون و جەمسەرگیرییە كۆمەڵایەتییەكان قووڵتر دەكەنەوە، چونكە نیشانەكانی مەترسی، هەڕەشە و ناكۆكی بەهۆی ڕاكێشانی سەرنجی زیاتری بینەران گەورەتر دەكەن، جەمسەرگیریی سیاسی كاتێك لەناو كۆمەڵگەی مرۆییدا تەشەنە دەستێنێت، مەیلی خۆبەهێزكردن و مانەوەی بە شێوازێكی سەرسوڕهێنەر بۆ ماوەیەكی زۆر درێژخایەن هەیە، لە بەرامبەردا سۆشیاڵ میدیا دەتوانێت لایەنی ئەرێنییشی هەبێت، ئەم تۆڕە كۆمەڵایەتییانە دەتوانن لە ڕێگەی تیشكخستنەسەر چیرۆكەكانی هاوسۆزی، بەخشندەیی، هاوكاری و بۆنە جیهانی و نیشتمانییەكانی وەك مۆندیالەوە، گەلانی جیاواز لە دەوری یەكتر كۆ بكەنەوە.

مرۆڤەكان بە سرووشتی خۆیان بە ڕاستی ئارەزووی بینین و هاوبەشكردنی دەستكەوتە مرۆییەكان و چیرۆكە ئیلهامبەخشەكان دەكەن. بۆ نموونە، ڤیدیۆیەكی دروستكراوی ژیریی دەستكرد دەربارەی پرۆسەی بەخێوكردنی سەگەكان، بووە هۆی ئیلهامبەخشین بۆ كەمپینێكی ڕاستەقینە و سەركەوتووی هاوشێوە لە شاری نیویۆرك، كە بە تەواوی هەمان شێوازی پەیڕەو كردبوو، ئەم ئەزموونە گرنگە دەیسەلمێنێت كە ناوەڕۆكی بەرهەمهێنراوی ژیریی دەستكرد خۆی لە خۆیدا زیانبەخش نییە، بەڵكو كێشە سەرەكییەكە لەو سیستمە ئابووری، دارایی و بازرگانییاندایە كە هەمیشە پاداشتی مادی و مەعنەوی ئەو جۆرە ناوەڕۆكانە دەكەن كە ترس، توڕەیی و ناكۆكیی كۆمەڵایەتی دەورووژێنن.

ئەگەر پلاتفۆرمە كۆمەڵایەتییەكان ئاراستەی هاندانەكانیان بە تەواوی بگۆڕن و پێشینەی سەرەكی بدەنە بڵاوكردنەوەی بەزەیی، میهرەبانی و هاوكاریی مرۆیی لە جیاتی هاندانی ململانێ، بێگومان تەواوی ژینگەی زانیاری، میدیایی و كۆمەڵایەتیی ئێستامان بەرەو باشتربوون و گەشەكردنێكی ئەرێنی هەنگاو دەنێت.

* ئایا ژیریی دەستكرد جەمسەرگیری دروست دەكات، یان بە پلەی یەكەم خێراكردنی ئەو ئاراستانەیە كە پێشتر هەبوون؟

- ئەم دیاردەیە تەنیا خێراكردنی ئاراستە كۆمەڵایەتییە كۆنەكانە، نەك دروستكردنیان، ژیریی دەستكرد و پلاتفۆرمەكان، دابەشبوونی ناو كۆمەڵگە قووڵتر دەكەنەوە، چونكە جەمسەرگیری قازانجی مادیی هەیە، تەكنەلۆژیا بەتەنیا كێشەكان دروست ناكات، بەڵكو داینامیكە كۆمەڵایەتییە بنەڕەتییەكان گەورەتر دەكات، لەبەر ئەوەی هاندەرە ئابوورییەكانی ئێستا ململانێكان وەك دەستكەوتی دارایی زۆر بەنرخ دەبینن و پەرەیان پێ دەدەن.

* ئایا ئێمە هەمان هەڵەی سۆشیاڵ میدیا لەگەڵ ژیریی دەستكرددا دووبارە دەكەینەوە، ئەی پێویستە داڕێژەرانی سیاسەت و كۆمپانیا تەكنەلۆجییەكان چ وانەیەك پێش تێكەڵبوونی زیاتری ئەم دوانە فێرببن؟

- ئێمە لەژێر مەترسیی دووبارەكردنەوەی هەمان هەڵەكانی سۆشیاڵ میدیاداین، لەوێدا مۆدێلە ئابوورییە قازانج ویستەكان بەرژەوەندیی بازرگانییان دەخستە پێش هەموو بەهایەكەوە، لەمڕۆشدا تەنیا ژمارەیەكی كەم لە كۆمپانیا باڵادەستەكان كۆنتڕۆڵی سیستمە بەهێزەكانی ژیریی دەستكرد دەكەن و بەهەمان ئاراستەی قازانجدا هەنگاو دەنێن. جیاوازییەكە لێرەدایە: پلاتفۆرمەكانی پێشوو كێبڕكێیان لەسەر ڕاكێشانی سەرنج دەكرد، بەڵام ژیریی دەستكرد ململانێ لەسەر داگیركردنی كات و قۆرخكردنی كارلێكی سۆزداریی ئێمە دەكات، ئەم كۆمپانیایانە كار لەسەر دروستكردنی پەیوەندیی قووڵ و ئاوێتەبوون دەكەن؛ بە شێوەیەك كە گەنجان چاتبۆتەكان وەك هاوڕێ یان هاوبەشی ڕۆمانسی دەبینن. ئەم پەنابردنە نوێیە بۆ نەرمەكاڵاكان لەپێناو دەستكەوتنی پاڵپشتیی سۆزداری لەبری مرۆڤەكان، گۆڕانكارییەكی كۆمەڵایەتیی زۆر قووڵە، كە توانای هەیە بە شێوەیەكی بنەڕەتی شێوازی كارلێكی كۆمەڵایەتی و چۆنیەتی دروستكردنی پەیوەندییە مرۆییە ڕاستەقینەكانمان بگۆڕێت.

* ئەگەر ئەمڕۆ بتوانیت یەك سیاسەت سەبارەت بە ژیریی دەستكرد بگۆڕیت، ئەو سیاسەتە چی دەبێت؟

- پرسیارە هەرە سەرەكییەكە ئەوەیە كە كێ لایەنی كۆنتڕۆڵكەری سەرەكیی ژیریی دەستكردە و كێش سوودمەندی ڕاستەقینەیە؟ هەتا سەرمایە و قازانج هۆكاری سەرەكی بن، كۆمپانیاكان تەنیا بۆ بەرزكردنەوەی بەهای پشكەكانیان بڕیار دەدەن، نەك بۆ باشتركردنی دۆخی ژیان و خۆشگوزەرانی گشتیی كۆمەڵگە، پێویستە پەرەپێدانی ئەم تەكنەلۆژیایە وەك «كاڵایەكی گشتی» سەیر بكرێت. هاوشێوەی بیرۆكەی گۆڕینی تویتەر بۆ دامەزراوەیەكی قازانجنەویستی وەك ویكیپیدیا، دەبێت مۆدێلە گەورەكان و سیستمی بنەڕەتیی ژیریی دەستكرد بە شێوازی قازانجنەویست كار بكەن، ئەمەش پێشینە دەداتە خزمەتكردنی مرۆڤایەتی نەك بەرژەوەندیی تایبەتی خاوەن پشكەكان، بەمەش سەرجەم تەحەددییە گەورەكانی هاوشێوەی سۆشیاڵ میدیا كە ئێستا ڕووبەڕووی جیهانی ئێمە دەبنەوە، بە باشی و بە تەواوی چارەسەر دەكرێن.

* ئایا ژیریی دەستكرد گەیشتووەتە ئاستێك كە لە بڕیارە هەستیارەكاندا پشتی پێ ببەسترێت، یان هێشتا جیاوازی لە نێوان توانای ڕاستەقینە و متمانەی خەڵكدا هەیە؟

- ئەزموونی ئەو دراوسێیەم كە بێ پاشبنەمایەكی تەكنیكی، توانیبووی لە ڕێگەی باركردنی وێنەی پانێڵە سۆلارییەكان و پسوڵەی كارەباكەی بۆ مۆدێلی هۆشمەندی ChatGPT، شیكارییەكی زۆر ورد و پێشنیاری گونجاو بۆ باشتركردنی سیستمی وزەی خۆری سەر خانووەكەی بەدەست بهێنێت، نموونەیەكی ڕوونی سەرنجڕاكێشیی ئەم تەكنەلۆژیا پێشكەوتووەی داهاتووە، ئەم جۆرە تەكنەلۆژیایانە توانایەكی بێوێنەیان هەیە بۆ ئاسانكردنی كارەكان و باشتركردنی شێوازی ژیانی مرۆڤەكان، بەڵام بەكارهێنانی بەرهەمداریان پێویستی بە جۆرێك لە متمانەكردن بە پێشنیارەكان هەیە، كە نابێت هەرگیز جێگەی سەرنجدانی وردی ئێمە بۆ پاراستنی سەلامەتیی گشتی بگرێتەوە. لێرەدا پێویستە بپرسین كێ گەرەنتی دەدات كە ئەم سیستمانە بۆ كاری خراپ و زیانبەخش بەكار ناهێنرێن؟ ژیریی دەستكرد تەكنەلۆژیایەكی نوێی زۆر بەهێزە، بەڵام دەكرێت لەلایەن خراپكارانەوە بۆ ساختەكاری، باجگیری، یان دروستكردنی زیانی گەورە بەكاربهێنرێت، بۆیە حكومەتەكان دەبێت لە ڕێگەی ڕێكخستنی یاسایی و چاودێریكردنی بەردەوامەوە ڕۆڵێكی سەرەكی بگێڕن. هەرچەندە كۆمپانیاكانی وەك ئەنسرۆپیك (Anthropic) لە بواری سەلامەتیدا وەبەرهێنانی گەورە دەكەن، بەڵام هێشتا پرسیاری گرنگ ئەوەیە: لە نێوان زیادكردنی قازانج و پاراستنی كۆمەڵگەدا، كامیان دەبێتە پێشینە؟ لەلایەكی دیكەوە، پێویستە خەڵك بەردەوام بن لە پاراستنی ئاستێكی تەندروست لە گومانپارێزی. سیستمی نوێی گفتوگۆ بەتوانایە لە دروستكردنی پەیوەندیی دەروونی و نزیكبوونەوە لە شێوازی ئاسایی ئاخافتنی مرۆیی، ئەمەش وایان لێ دەكات بە ئاسانی متمانە بەدەست بهێنن و كاریگەری بخەنە سەر هەستی تاكەكان، بۆیە پێویستە هەمیشە گومان لە پێشنیارەكانیان بكەین، داتاكانی پشتەوەیان بپشكنین، و درك بەوە بكەین كە ئەم بەرنامانە لە بنەڕەتدا بۆ ڕازیكردنی ئێمە دروست كراون، نەك بۆ خستنەڕووی ڕاستییەكی زانستیی ڕووت یان چارەسەرێكی بێگەرد. پاراستنی هۆشیاریی ڕەخنەیی لە سەردەمی گەشەسەندنی خێرای ژیریی دەستكرددا، ئەركێكی گرنگە، كە ناتوانین دەستبەرداری ببین بۆ پاراستنی ئاسایشی كۆمەڵایەتی و پاراستنی بەها مرۆییەكانمان لە داهاتوودا.

* لەگەڵ گەشەی ژیریی دەستكردی بریكاردار، بەپێی توێژینەوەكانت لەسەر ناڕێككەوتنی كاركردی لە كۆمەڵگەدا، كام دەرفەت زیاتر سەرنجت ڕادەكێشێت و پێت وایە چ مەترسییەك لەم گۆڕانكارییە نوێیەدا هێشتا بەكەم سەیر دەكرێت؟

- ژیریی دەستكرد بە خێراییەكی زۆر سەرنجڕاكێش پێش دەكەوێت و كاتێكی پێویستمان بۆ ناهێڵێتەوە تا بتوانین بە تەواوی لە سیستمی بریكارە سەربەخۆكان بكۆڵینەوە، یەكێك لە مەترسییە هەرە سەرەكییەكان كە ڕاستەوخۆ لە زانستی فیزیك و لێكۆڵینەوەی سیستمە داینامیكییەكانەوە سەرچاوە دەگرێت، پەیوەستە بە لێكەوتەكانی بازنەكانی فیدباكەوە، كاتێك چەندین بریكاری سەربەخۆ بە بەردەوامی لەگەڵ یەكتردا كارلێك دەكەن، بڕیارەكانیان كاریگەریی ڕاستەوخۆ دەخاتە سەر یەكتر و دەرئەنجامگەلێكی نەخوازراو بەرهەم دەهێنن كە پێشتر مرۆڤ هەرگیز پێشبینی نەكردوون. هاوشێوەی نموونەی ناسراوی گۆڕینەوەی تێلەكاغەزێك بە خانوو لە ڕێگەی زنجیرەیەك مامەڵەوە، بریكارێكی زیرەكی سەربەخۆ دەكرێت بە شتێكی بێبایەخ دەست پێ بكات و لە كۆتاییدا ئەنجامێكی نەخوازراوی لێ بكەوێتەوە. كاتێك ئەم بریكارە سەربەخۆیانە پێكەوە كار دەكەن، بازنەی فیدباك دروست دەكەن كە كۆنتڕۆڵكردن و پێشبینیكردنی دەرئەنجامەكانیان گەلێك قورس دەكات. لە سیستمە داینامیكییە ئاڵۆزەكاندا، تەنانەت بچووكترین گۆڕانكاری یان لادانی هەڕەمەكی، دەتوانێت گەورەتر ببێتەوە و ناجێگیرییەكی توند دروست بكات كە ڕێگری لە كۆنتڕۆڵكردن بكات. لەگەڵ ئەم مەترسییە گەورانەشدا، ئەم تەكنەلۆژیایە نوێیە دەرفەتی زۆر گرنگ دەڕەخسێنێت؛ بریكارە سەربەخۆكان دەتوانن توێژینەوەی زانستی بە شێوەیەكی سەربەخۆ ئەنجام بدەن و پڕۆسەی دۆزینەوەی چارەسەری نەخۆشییەكانی وەك شێرپەنجە زۆر خێرا بكەن. لەبەر ئەوەی ژیریی دەستكردی بریكاردار خاوەن توانایەكی هەمەلایەنەیە بۆ دروستكردنی سوودی مەزن یان زیانی بەرچاو، بەرپرسیارێتیی سەرەكیی ئێمەیە پێش بڵاوكردنەوەی بەرفراوان، بە باشی لەم سیستمە ئاڵۆزانە تێبگەین و كۆنتڕۆڵیان بكەین.

* چۆن داڕێژەرانی سیاسەت، زانكۆكان و بازرگانییەكان لە هەرێمی كوردستان دەتوانن سوود لە ژیریی دەستكردی نەریتی و بەرهەمهێنەر وەربگرن، لە كاتێكدا ڕووبەڕووی تەحەددییەكانی وەك لایەنگریی ئەلگۆریتمی، زانیاریی چەواشەكەر و جەمسەرگیریی كۆمەڵایەتی دەبنەوە؟

- پەرەپێدانی ژیریی دەستكرد لەسەر بنەمای زمان و كولتوورە جیاوازەكان، بابەتێكی هەستیار و جێی سەرنجە، لە كاتێكدا زۆربەی مۆدێلە سەرەكییەكان لەسەر داتا ڕۆژاواییەكان ڕاهێنراون، هەوڵە ناوخۆییەكان بۆ دروستكردنی مۆدێلی لۆكاڵی دەستیان پێكردووە، تا تایبەتمەندییە كلتوورییەكان بپارێزن، هاوكات، توێژینەوە نوێیەكان دەری دەخەن كە مۆدێلە گەورە جیهانییەكان لەوانەیە لە تێگەیشتنی داتا لۆكاڵییەكاندا، لە مۆدێلە بچووكە تایبەتەكان سەركەوتووتر بن، ئەم دۆخە نیشانی دەدات كە هێشتا وەڵامێكی ڕوون و یەكلاكەرەوە لە بەردەستدا نییە و بابەتەكە بە كراوەیی ماوەتەوە، بۆیە بۆ گەیشتن بە ئەنجامێكی دروست لەم بوارە گرنگەدا، پێویستە هەمیشە بە دیدگەیەكی زۆر فراوانتر لەم پرسە ئاڵۆزە بڕوانین و هەموو لایەنە جیاوازەكانی بە شێوازێكی زۆر ورد هەڵبسەنگێنین.