هونەرمەندی گەورەی عەرەب، کازم ساهیر، لە میانەی چاوپێکەوتنێکی تەلەفزیۆنی و لە پۆدکاستێکدا، پەردە لەسەر قۆناغێکی هەستیار و نەبیستراوی ژیانی خۆی لادەدات لە سەردەمی گەنجێتیدا. ئەو باس لەوە دەکات کە چۆن پێش دەستپێکردنی خزمەتی سەربازی فەرمی، بۆ ماوەی سێ ساڵ ڕەوانەی ناوچە شاخاوییەکانی کوردستان کراوە بە مەبەستی جێبەجێکردنی پرۆسەی "تەعریبکردنی زمانی کوردی" لە ڕێگەی وانەوتنەوەی زمانی عەرەبی بە دانیشتووانی گوندەکان.
ئەم گەواهیدانە مێژووییە، ڕاستییەکی حاشاهەڵنەگر دەسەلمێنێت: زمانی کوردی ناسنامەیەکە لە ڕەگی خاکەوە سەرچاوەی گرتووە و بە هیچ هێز و ستەمێک لەناو ناچێت.
کاتێک پلانەکانی تەعریب لەبەردەم مێهرەبای کورددا دەتوێنەوە
کازم ساهیر ئاماژە بەوە دەکات کە کاتێک لە تەمەنێکی زۆر گەنجیدا (پێش ئەوەی بگاتە تەمەنی بیست ساڵی) نێردراوەتە ناو گوندەکانی کوردستان، لەبری ئەوەی ڕووبەڕووی دژایەتی ببێتەوە، بە پێچەوانەوە بە عەشق و مێهرەبانییەکی بێپایانەوە لە لایەن خەڵکی کوردەوە پێشوازی لێکراوە. ئەو دەڵێت:
سەیر لەوەدا بوو، من نێردرابووم بۆ ئەوەی زمانەکەیان بگۆڕم، بەڵام سوپاس بۆ خودا ئەو خەڵکە بەو مێهرەبانی و دڵسۆزییەی کە هەیانبوو، زۆر سوودیان پێگەیاندم و شتی زۆرم لێ فێربوون.
ئەم تێکەڵاوبوونە نیشان دەدات کە چۆن ڕەوشتە بەرزییەکانی گەلی کورد و میواندۆستییان، تەنانەت کاریگەری لەسەر ئەو کەسانەش داناوە کە وەک نوێنەری دەسەڵاتی سەرکوتکەر نێردرابوونە ناوچەکە.
بۆچی زمانی کوردی بە زیندوویی مایەوە؟
شکستی سیاسەتی تەعریب لەو قۆناغەدا و مانەوەی زمانی کوردی بە گەشاوەیی، بۆ چەند هۆکارێکی سەرەکی دەگەڕێتەوە:
پایەداری قووڵی زمان لەگەڵ خاک: زمانی کوردی تەنها ئامرازێکی ئاخاوتن نییە، بەڵکو ناسنامە و مێژووی گەلێکە کە بە درێژایی سەدەکان لەگەڵ چیاکان و خاکی کوردستاندا گەورە بووە.
پاراستنی زمانی دایک لە ناو خێزاندا: گوندنشینانی کوردستان وەک قەڵایەکی بەهێز پارێزگارییان لە زمانی دایکی خۆیان کرد و ڕێگەیان نەدا چەمکە دەستکردەکان جێگەی زمانە ڕەسەنەکەیان بگرێتەوە.
خۆڕاگری کلتووری: گەلی کورد هەمیشە توانیویەتی لەژێر قورسترین فشارە سیاسی و سەربازییەکانیشدا، کلتوور، مۆسیقا و زمانی خۆی بە زیندوویی ڕاگرێت.
دەرئەنجام
گوتەکانی کازم ساهیر لەم پۆدکاستەدا، باشترین بەڵگەن لەسەر ئەوەی کە زمان و ناسنامەی نەتەوەیی بە زەبری هێز، چەک، یان پلانە سیاسییەکان ناگۆڕدرێن. باهۆزی ستەم هەرچەندە بەهێز بێت، ناتوانێت ئەو دارە دێرینە ڕیشەکێش بکات کە ڕەگەکەی لە قووڵایی خاکی کوردستاندایە. زمانی کوردی مایەوە و وەک هێمایەکی نەمری خۆڕاگری لە مێژوودا چەسپا.