پێشەکی:
کاتێک دەڵێین "هەمووان هەموو شتێک دەزانن، لە ڕاستیدا هیچ کەس هیچ نازانێت"، تەنها ئاماژە بە جەنجاڵی دەنگەکان ناکەین، بەڵکو باس لە ونبوونی "سەنتەری ڕاستی" دەکەین لەناو گەردەلوولی چاولێکەریدا. ئەم دێڕە کورتە، هەڵگری مانا قووڵەکەی ئەم وتارەیە: کاتێک وەهمی زانین دەبێتە گشتگیر، مەعریفەی ڕاستەقینە دەبێتە قوربانی. لێرەوە گەشتەکەمان دەست پێ دەکات بۆ هەڵوەشاندنەوەی ئەو جەنجاڵییەی کە ناومان ناوە "هەڕەمی پێچەوانە".
لە سەردەمێکدا دەژین، کە تێیدا "تەقلید" جێگەی **"تێفکرین"**ی گرتۆتەوە و مرۆڤەکان لەبری ئەوەی بەدوای ڕاستیدا بگەڕێن، تەنها دەیانەوێت ببنە خاوەنی دەنگ. ئەمڕۆ کۆمەڵگە ڕووبەڕووی جۆرە مەترسییەک بووەتەوە کە دەکرێت ناوی بنێین "نەفامیی زانستخواز"؛ ئەو کەسانەی لە هەموو بوارەکاندا وەک پسپۆڕ دەردەکەون، بەبێ ئەوەی یەک هەنگاو لە قووڵایی مەعریفە نزیک بووبێتنەوە.
١. تەندروستی و زانست؛ کاتێک جەستە دەبێتە تاقیگەی ئەزموونەکان
ترسناکتین بەشی ئەم دیاردەیە لە کەرتی تەندروستیدا دەردەکەوێت. هەمووان بوونەتە پزیشک؛ بۆ هەر ئازارێک دەرمانێک و بۆ هەر برینێک ڕێگەیەکی "تەقلیدی"یان پێیە. ئەمە تەنها دەستوەردان نییە لە زانست، بەڵکو بێڕێزییەکی گەورەیە بە پیرۆزیی مرۆڤ و ماندووبوونی ساڵانی خوێندن. لێرەدا پسپۆڕی دەمرێت و لە جێگەی ئەو، "بیستن" دەبێتە بنەمای چارەسەر.
٢. ئەندازیاریی ڕوواڵەت و بیناسازیی وەهم
تەنانەت لە بەردێک کە دەخرێتە سەر بەردێکی تر، سوپایەک لە "ئەندازیاری بێ بڕوانامە" دێنە کایەوە. لە کشتوکاڵەوە تا بیناسازی، هەمووان ڕێگەی ڕاست دەزانن! ئەمە نیشانەی ئەوەیە کە مرۆڤی ئەم سەردەمە توانای دانپێدانانی بە **"نەزانین"**دا نەماوە. وەک بڵێی بێدەنگ بوون و گوتنی "نازانم" گەورەترین عەیبە بێت، لە کاتێکدا فەلسەفە پێمان دەڵێت: "سەرەتای دانایی، داننانە بە نەزانیندا."
٣. گۆڕەپانی سیاسەت؛ بازاڕی دروشمە بەتاڵەکان
کاتێک باس دێتە سەر سیاسەت، هەمووان دەبنە ستراتیژیست. مێژوو وەک چێشتخانەیەک دەبینن کە تێیدا تەنها ئەو بەشانە هەڵدەبژێرن کە حەز و ئارەزووەکانیانی تێدا تێر دەکەن. سیاسەت لای ئەوان نە زانستی بەڕێوەبردنە و نە هونەری گەیشتنە بە دادپەروەری، بەڵکو تەنها لاساییکردنەوەی ئەو دەنگۆیانەیە کە لە شەقام و سۆشیاڵ میدیا دەبیسترێن. لێرەدا "کۆلکە تەقەڵ"ێک دەیەوێت نەخشەی جیهان بکێشێت، لەکاتێکدا توانای کێشانی نەخشەی ژیانی خۆی نییە.
٤. توێژەری کۆمەڵایەتی؛ دەمامکێک بۆ شاردنەوەی بۆشایی دەروونی
لە هەمووی سەیرتر، کاتێکە کە باس دێتە سەر فەلسەفەی ژیان و پەیوەندییەکان. لێرەدا هەمووان دەبنە ڕێپیشاندەر و توێژەر. کەسانێک کە خۆیان لە قەیرانی ناسنامەدا دەژین، دەیانەوێت ڕێگەی بەختەوەری بەوانی تر نیشان بدەن. ئەمە لوتکەی **"چاولێکەری"**یە؛ مرۆڤێک کە وەک سێبەر دەژی، ناتوانێت ببێتە ڕووناکی بۆ کەسانی تر.
دەرەنجام:
ئەم دیاردەیە، نیشانەی تێکچوونی بەهاکانە. کاتێک ڕێز بۆ پسپۆڕی نامێنێت و "هەمووان هەموو شتێک دەزانن"، لە ڕاستیدا "هیچ کەس هیچ نازانێت". ئێمە پێویستمان بە گەڕانەوەیە بۆ ڕەسەنایەتی؛ گەڕانەوە بۆ ئەو خاڵەی کە تێیدا مرۆڤ تەنها لەو شوێنەدا قسە بکات کە تێیدا خاوەن مەعریفەیە. چاولێکەری تەنها مرۆڤی "کۆپی" بەرهەم دەهێنێت، بەڵام جیهان تینووی مرۆڤی "ئۆرجیناڵ" و ڕاستگۆیە.