بەرەبەیانی ١٦ی ئاداری ساڵی ١٩٨٨، بە بەرچاوی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی، بەتایبەتی زلهێزەكانی جیهان، بە دەستی ڕژێمی سەدامی ڕووخاو، مەرگ لە دەرگای ماڵەكانی هەڵەبجەی دا، بەڵام جیهان بە ورد و درشتییەوە، بۆ بەرژەوەندیی تایبەتی خۆیان بێدەنگییان لێ كرد و هیچ وڵات و كۆمەڵە و ڕێكخراوێكی نێونەتەوەیی و نێودەوڵەتی هەنگاوێكیان لە دژی ئەو جینۆسایدەدا نەنا، كە لە شاشەكانەوە بەدیارییەوە دانیشتبوون.
باراندنی گازە ژەهراوییەكان بەسەر خەڵكی سڤیلی بێتاوان و بێ پشتوپەنا، تاوانێك بوو لە سەدەیەكدا دژ بە كورد جێبەجێ كرا، كە وڵاتان و مرۆڤایەتی بەگشتی شانازییان بە سەردەمێكی نوێ و دەسكەوتە زانستییەكان دەكرد، كەچی لەملاوە لە شارێكی خنجیلانەی كوردستان، لەپەنا شاخە سەركەشەكاندا، دەیان هەزار لە ژن و منداڵ و پیر و جاحێڵی كورد لە چركەیەكدا بە بەرچاوییانەوە كۆمەڵكوژ كران و خنكێنران، ئەوەی مایشەوە، بریندار و هەناسەتەنگ و لاشەسووتاو، ملی رێی هاتونەهاتی ئاوارەیی گرت و زۆرینەیان هەر لە ڕێگادا گیانیان لەدەست دا و ئەوانی دەربازیش بوون ساڵەهای ساڵ دواتر بە ئازاری برینەكانیان تلانەوە، جیا لە خەمی لەدەستدانی ئازیزانیان.
لە كاتێكدا رژێمی بەعس بە دڕندانەترین شێوە ئەم شارەی ژەهرباران كرد، هیچ گومان لە خراپی و دڕندەیی سەرانی حزبی بەعس و سەرۆك و هاوپەیمانەكانیان نەدەكرا و هەر چاوەڕێی وەها تاوان و دڕەندەییەكیان لێ دەكرا.
ئەمڕۆ كەوا ٣٨ ساڵ بەسەر ئەو تاوانە گەورەیەدا تێدەپەڕێ، سوپاس بۆ خوا دیتمان ڕژێمی تاوانكاری بەعس و سەرۆكە خوێنڕێژەكەیان ڕووخێنران و خرانە كونجی زیندان و دواتر بە فەرمانی دادوەری كوردەوە بە پەتی سێدارەوە كران و دوای ئەوانیش هەر ڕژێم و دەسەڵاتێكی داگیركار و خۆسەپێن و دوژمنكار، زوڵم و ستەم و تاوانی دەرهەق بە كورد كردبێ، كەوتنە بەر دادگای ئیلاهی و هەریەكە و بە جۆرێك لەناو دەچن و گەلی كوردی مافخوراویش هەر زیندوو و سەربڵند و سەرفراو ماوەتەوە و دەمێنێتەوە.
ئەو كارەساتەی بەسەر هەڵەبجە و كورددا هات، یادێکی تاڵ و بەسوێی ئەوتۆیە، هێشتا برینەکان تەواو ساڕێژ نەبوونە، بەڵام سەیر لەوەدایە ڕۆژێک کراوەتە بۆنە بۆ یادخستنەوەی ئەو بیرەوەرییە تاڵە بۆ هەڵەبجە كە تەنیا بۆنی خەردەل و سیانیدی تیادا دەکەین، بەڵام باقی ڕۆژ و مانگ و ساڵ وەك ئەوە وایە لە خەوێکدا بین کە هیچ ڕووی نەدابێت، لەوە دەچێت کیمیاییمان بەسەردا نەبارێندرابێ و چەکی قەدەغەکراومان بەسەردا تاقی نەكرابێتەوە، لەوە دەچێت ئەنفال و راپێچی قەڵا و زیندانەكانی تۆپزاوە عەرعەر نەکرابین و لە بیابانەكانی باشووری عێراقدا زیندەبەچاڵ نەکرابین، بەڵام ئەو هەموو کارەساتانەمان تەنیا لە بۆنەکاندا بیر دێتەوە و ڕۆژێک دەیانخەینەوە ناو یادەوەریمان، لە كاتێكدا هەڵەبجە و ئەنفال و هەموو ئەو كارەسات و مەرگەساتانەی بەسەرمان هێنران، برینگەلێكن لە جەستەی نەتەوەكەمانەوە بوونە و مەگەر بە سەربەخۆیی و ئازادیی یەكجارەكی، دەنا هەرگیز ساڕێژ نابن، بگرە لەجێی ئەوەی ساڕێژ ببن، بۆنی کێم و قەتماغەی برینە کەڵەکەبووەکان زیاتر و زیاتر دەبن.
لێرەدا منیش وەک تاکێکی ئەم نیشتمانە، هاوشان لەگەڵ یەك بە یەكی خەڵكی هەڵەبجە و تەواوی كوردستانییان، لە یادی هەڵەبجەی شەهید و زامدار، سەری ڕێز بۆ قوربانییان دادەنوێنم و بە ئومێدیشە دەڕوانمە ئاسۆی رزگاری و هەڵهاتنی خۆری سەربەخۆیی كوردستان، كە هەر ئەمە هەتوانی هەموو دەرد و مەینەتییەكانمانە.