كەرتی گەشتوگوزار لە هەرێمی كوردستان یەكێكە لە گرنگترین كۆڵەكەكان بۆ بووژانەوەی ژێرخانی ئابووری و فرەچەشنكردنی سەرچاوەكانی داهات. بە لەبەرچاوگرتنی ئەو سرووشتە دڵڕفێن و كەشوهەوا لەبارەی كە كوردستان هەیەتی، دەتوانرێت كوردستان وەك یەكێك لە ناوچە هەرە دیارەكانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بۆ ڕاكێشانی گەشتیاران سەیر بكرێت. كاتێك بە وردی لە دۆخی ئێستای گەشتوگوزار دەڕوانین، هەست بە پێشكەوتنێكی بەرچاو دەكەین كە جێگەی ئومێدە، بەڵام هاوكات چەندین دەرفەت و كەلێنیش دەبینین كە پێویستیان بە پڕكردنەوە و ئاوڕلێدانەوەی جددی هەیە، بۆ ئەوەی ئەم كەرتە بگاتە ئاستی ستانداردە جیهانییەكان.

بە تێڕوانین لە دۆخی ئێستای شارە گەورەكانی هەرێمی كوردستان، دەكرێت بڵێین قۆناغێكی زۆر باشیان بڕیوە. لە سەنتەری شارەكاندا بوونی چێشتخانەی پێشكەوتوو، هۆتێلی نایاب و شوێنی مانەوەی گونجاو، سیمایەكی شارستانی و پێشكەوتووی بە هەرێمی كوردستان بەخشیوە كە توانای لەخۆگرتنی ژمارەیەكی زۆر لە گەشتیارانی هەیە، ئەمەش خاڵێكی بەهێزە و نیشانەی ئەوەیە كە كەرتی تایبەت و وەبەرهێنەران توانیویانە لە ناوچە شارنشینەكاندا وەڵامدەرەوەی داواكاریی گەشتیاران بن، بەڵام ئەوەی جێگەی تێڕامان و هەڵوەستە لەسەركردنە، دۆخی ناوچە گەشتیارییەكانی دەرەوەی شارەكانە. سرووشتی كوردستان بە چیا و دۆڵ و كانیاوەكانییەوە سەرچاوەی سەرەكیی ڕاكێشانی گەشتیارن، كەچی هێشتا ژێرخانی گەشتیاری لەم ناوچانەدا وەك پێویست نییە. ڕاستە هەوڵێك هەیە و خزمەتگوزاری هەیە، بەڵام بەو ئاستە نییە كە بتوانین پشتی پێ ببەستین بۆ ڕاكێشانی گەشتیاری «نوخبە» یان گەشتیاری بیانی كە بەدوای ئاسوودەیی تەواودا دەگەڕێن. كەمیی هۆتێلی پێشكەوتوو و شوێنی مانەوەی گونجاو لەسەر چیاكان و نزیك هاوینەهەوارەكان، یەكێكە لەو كەلێنانەی كە دەبێت حكومەت و كەرتی تایبەت بە هاوبەشی كاری لەسەر بكەن. گەشتیار كاتێك ڕوو لە سرووشت دەكات، پێویستی بەوەیە هەمان ئەو كوالێتییەی لە شاردا هەیە، لە ناو دڵی سرووشتیشدا بۆی دەستەبەر بێت.

بۆ پڕكردنەوەی ئەم كەلێنانە، حكومەت دەتوانێت ڕۆڵێكی یەكلاكەرەوە ببینێت لە ڕێگەی پێشكەشكردنی ئاسانكاری بۆ وەبەرهێنەران. لێرەدا پرسیاری سەرەكی ئەوەیە: چۆن دەتوانین سەرمایە و ئەزموونی جیهانی بێنینە ناو كوردستان؟ باشترین ڕێگەچارە بریتییە لە دروستكردنی هاوبەشی (Partnership) لەگەڵ كۆمپانیا نێودەوڵەتییەكان، ئەمەش بە دوو میكانیزمی سەرەكی دەكرێت:

یەكەم: بەشداریی كارا لە كۆڕبەند و پێشانگا نێودەوڵەتییەكانی گەشتوگوزار لە دەرەوەی وڵات. پێویستە شاندێكی هاوبەش لە نوێنەرانی حكومەت و خاوەن كۆمپانیا گەشتیارییە ناوخۆییەكان بەشداری لەم چالاكییانەدا بكەن. لەوێدا دەتوانرێت ڕوونكردنەوە و شرۆڤەی تەواو بۆ وەبەرهێنەرانی بیانی بكرێت، دەربارەی ئەو دەرفەتە زێڕینانەی لە ناوچە گەشتیارییەكانی كوردستاندا هەن.

دووەم: بانگهێشتكردنی كۆمپانیا گەورەكان بۆ ناوخۆی هەرێم، ئەمە ستراتیژێكی كاریگەرە، كاتێك ئێمە لە هەر وڵاتێك چەند كۆمپانیای گەورەی گەشتیاری و وەبەرهێنان بانگهێشت دەكەین و میواندارییان دەكەین، ئەوان دەتوانن بە چاوی خۆیان واقیعەكە ببینن. كاتێك وەبەرهێنەرێك دەگاتە فڕۆكەخانە، ڕێگاوبانەكان دەبینێت، دەچێتە هۆتێلەكان و سەردانی ناوچە گەشتیارییەكان دەكات، متمانەیەكی زیاتری لا دروست دەبێت. بینینی ئاستی ئاسایش، سیستەم و جوانیی سرووشتەكە لە نزیكەوە، باشترین بەڵگەیە بۆ ڕاكێشانیان. ئەمە وادەكات ئەوان تەنیا وەك گەشتیار نەیەن، بەڵكو وەك وەبەرهێنەرێك بیر لە دروستكردنی پڕۆژەی گەورە بكەنەوە.

لەلایەكی دیكەوە ناكرێت باسی گەشتوگوزار بكەین، بەبێ باسكردنی تۆڕی ڕێگاوبان. دەستخۆشی لە حكومەت دەكرێت بۆ ئەو كارە باشانەی لە ڕێگاوبانە سەرەكییەكانی نێوان شارەكاندا ئەنجامی داون. ئێستا هاتوچۆی نێوان پارێزگاكان زۆر ئاسانتر و سەلامەتتر بووە. بەڵام كێشەكە لەو ڕێگایانەدایە كە دەچنە سەر شوێنە گەشتیارییە دوورەدەستەكان. چونكە زۆربەی ناوچە گەشتیارییەكان لە ناوچە شاخاوییەكاندان، بۆیە پێویستە گرنگییەكی تایبەت بە ڕێگای ئەم ناوچانە بدرێت. فراوانكردن و قیرتاوكردنی ڕێگای هاوینەهەوارەكان و دڵنیابوونەوە لە سەلامەتییان، مەرجێكی بنەڕەتییە بۆ ئەوەی پاسە گەشتیارییەكان و ئۆتۆمبێلەكان بە ئاسانی بگەنە شوێنەكان. چاككردنی ئەم ڕێگایانە ڕاستەوخۆ دەبێتە هۆی بووژانەوەی ئەو ناوچانە و زیادبوونی داهاتی دانیشتووانەكەی.

كەرتی گەشتیاری لە هەرێمی كوردستان خاوەنی پۆتێنشیاڵ و وزەیەكی شاراوەی مەزنە. ئەگەرچی هەنگاوی باش نراوە و شارەكانمان بوونەتە ناوەندی گرنگی گەشتیاری، بەڵام كلیلەكە لە دەست سرووشتی دەرەوەی شارەكاندایە. بە پلانڕێژییەكی وردی حكومەت بۆ باشتركردنی ڕێگاوبانی ناوچە شاخاوییەكان، لەگەڵ هەڵمەتێكی دیپلۆماسیی ئابووری بۆ ڕاكێشانی وەبەرهێنەرانی بیانی لە ڕێگەی نیشاندانی واقیعی هەرێمەكە لە نزیكەوە، دەتوانین دڵنیابین كە لە ساڵانی داهاتوودا كوردستان دەبێتە یەكێك لە گرنگترین وێستگە گەشتیارییەكان لەسەر ئاستی ناوچەكە و جیهانیش. ئەمە خەونێك نییە، بەڵكو ئامانجێكە و بە هەماهەنگی هەمووان دەهێنرێتەدی.