مناقەشەی داتاکان: شیکردنەوەی ڕەوتە سیاسییەکان
ئەم داتایانە چیرۆکی گۆڕانی نەخشەی هێز لەناو دەنگدەرانی تایبەتدا (کە زۆربەیان هێزە ئەمنییەکانن) لە ماوەی نزیکەی دەیەیەکدا دەگێڕنەوە. دەتوانین چەند ڕەوتێکی سەرەکی و گرنگ لەم ژمارانەدا بخوێنینەوە:
بە بەراوردکردنی داتای خولی هەڵبژاردنەکانی ڕابردوو (٢٠١٣، ٢٠١٨، ٢٠٢٤) لەگەڵ ئەنجامە نوێ و وردەکارییەکانی دەنگدان بەپێی پارێزگاکان، دەتوانین شیکارییەکی قووڵتر بۆ گۆڕانی نەخشەی هێز و ستراتیژیەتی حزبەکان بکەین. ئەم داتایانە پێکەوە چیرۆکی گەشەکردن، پاشەکشە، و سەرهەڵدانی هێزەکان لەناو گرنگترین توێژی دەنگدەراندا (هێزە ئەمنییەکان) دەگێڕنەوە.
• پارتی: لە باڵادەستیی ناوخۆییەوە بۆ هەژموونی سەرتاسەری
داتاکانی ڕابردوو دەریانخست کە پارتی هەمیشە هێزی یەکەمی دەنگدانی تایبەت بووە. بەڵام داتا نوێیەکان وردەکارییەکی ترسناک نیشان دەدەن: پارتی لە حزبێکی ناوچەیی (لەناو دەنگدانی تایبەتدا) بووە بە هێزێکی سەرتاسەری. بەدەستهێنانی ١٧,٠٩٩ دەنگ لە نەینەوا و ٥,٠٢١ دەنگ لە کەرکووک، نیشانەی ئەوەیە کە پارتی توانیویەتی ببێتە نوێنەری سەرەکیی کورد لەناو هێزە ئەمنییەکانی عێراق لە دەرەوەی هەرێم. ئەمە گۆڕانکارییەکی ستراتیژییە و قەبارەی پارتی لە هاوکێشەی بەغدادا زۆر بەهێزتر دەکات. گەشە مێژووییەکەی لە ٦٢ هەزارەوە بۆ ٩٩ هەزار، تەنیا گەشەیەکی ئاسایی نییە، بەڵکوو فراوانبوونێکی جوگرافی و سیاسییە.
• یەکێتی: پارێزگاری لە قەڵاکان و پاشەکشە لە گۆڕەپانی گشتی
یەکێتیش گەشەیەکی بەرچاوی لە ژمارەی دەنگەکانیدا کردووە (لە ٤٤ هەزارەوە بۆ ٧٧ هەزار). داتا نوێیەکان دەریدەخەن کە سەرچاوەی ئەم گەشەیە پاراستنی قەڵا مێژووییەکانییەتی: ٣٩,٨٩٠ دەنگ لە سلێمانی و ١٦,٢٠٢ دەنگ لە کەرکووک. یەکێتی هێشتا پاشای بێ ڕکابەری ئەم دوو ناوچەیەیە. بەڵام لە هەمان کاتدا، لاوازیی پێگەی لە دهۆک (٤٧٤ دەنگ) و نەینەوا (٤,٧٤٢ دەنگ) بە بەراورد بە پارتی، نیشانەی ئەوەیە کە یەکێتی لەسەر ئاستی گشتیی عێراق و تەنانەت هەرێمیش، لە ڕووی ستراتیژییەوە لە بەرانبەر فراوانبوونی پارتی پاشەکشەی کردووە.
• سەرهەڵدانی "هێزی سێیەم": گواستنەوەی دەنگی ناڕازی
داتاکان بەڕوونی دیاردەی "هێزی سێیەم" نیشان دەدەن. لە ٢٠١٣دا، گۆڕان بە ٢٤ هەزار دەنگ ئەو پێگەیەی هەبوو. لە ٢٠١٨دا، گۆڕان داڕما و نەوەی نوێ بەشێک لەو بۆشایییەی پڕکردەوە. بەڵام لەم هەڵبژاردنەدا، دیاردەیەکی نوێ دەرکەوت: ڕەوتی هەڵوێست بە ٧,٨٢٩ دەنگ، شانبەشانی نەوەی نوێ (٤,٧٥١ دەنگ)، بوونە دوو هێزی سەرەکیی ناڕازی. ئەمە نیشانەی ئەوەیە کە دەنگی ناڕازی لەناو هێزە ئەمنییەکاندا پەرت بووە و چیتر لە یەک جەمسەردا کۆنەبووەتەوە.
• حزبە ئیسلامییەکان: قەیرانی وتار لەناو دامەزراوەی ئەمنیدا
هەردوو حزبی ئیسلامی، یەکگرتوو و کۆمەڵی دادگەری، لە پاشەکشەیەکی بەردەوامدان. سەرەڕای ئەوەی یەکگرتوو لە دهۆک پێگەیەکی دیاری هەیە (٢,١٢٣ دەنگ)، بەڵام لەسەر ئاستی گشتی، کۆی دەنگەکانیان زۆر کەمە. ئەمە دەریدەخات کە وتاری ئیسلامی سیاسی نەیتوانیوە وەک پێویست کاریگەریی لەسەر ئەم توێژە گرنگە دابنێت و بنکەی جەماوەرییان زیاتر لە دەرەوەی دامەزراوە ئەمنییەکانە.
• خشتەی گشتگیری بەراوردکاری و ئەنجامی نوێ
لێرەدا هەموو داتاکان لە یەک خشتەی گەورەدا کۆکراونەتەوە بۆ پێشکەشکردنی وێنەیەکی تەواو.

سەنار شێرۆكی