كامەران عەلی حوسێن، جیا لەوەی یەكێكە لە مامۆستا بەتواناكانی كەركووك، لە هەمان كاتدا بەڕێوەبەری خوێندنی كوردییشە لە كەركووك، بێگومان پڕۆسەی خوێندنی كوردی لەم پارێزگایەدا تایبەتمەندیی خۆی هەیە، ئەمەش لەبەر ئەوەیە پڕۆگرامی خوێندنی كوردی هەمان پڕۆگرامی وەزارەتی پەروەردەی حكومەتی هەرێمی كوردستانە، لە كاتێكدا پڕۆسەی خوێندن لە پارێزگای كەركووك ئەوەی بە زمانەكانی دیكە دەگوترێنەوە، لەژێر چاودێریی وەزارەتی پەروەردەی حكومەتی فیدڕاڵە. لە گفتوگۆی ئەم جارەی بازەی گفتوگۆدا «سیستمی خوێندن لە هەرێمی كوردستان»، زۆر ڕاشكاوانە باسی بەڕێوەچوونی خوێندنی كەركووكی كرد و بەم جۆرە دید و تێڕوانین و پێشنیارەكانی خستە ڕوو.

 

دەستخۆشی لە بازنەی گفتوگۆی بەشی ڕۆشنبیری و ڕاگەیاندنی پارتی دیموكراتی كوردستان دەكەم، هەروەها جێگەی خۆشحاڵییشە كە بەڕێز وەزیری پەروەردەی حكومەتی هەرێمی كوردستان لەم گفتوگۆیەدا لەگەڵمان بەشدار بووە.

پڕۆسەی خوێندنی كوردی لە كەركووك تایبەتمەندیی خۆی هەیە، ڕاستە ئێمەش لە چوارچێوەی سیستمی پەروەردەی هەرێمدا دەخوێنین، بەڵام هەندێك شت لای ئێمە هەیە لەوانەیە لە هەرێم نەبێت، بە پێچەوانەشەوە لەوانەیە هەندێك شت لە هەرێم هەبێت لای ئێمە نەبێت، هەر بۆ نموونە ئێمە لە كەركووك قوتابخانەی ناحكوومیمان بۆ خوێندنی كوردی لە قوناغی خوێندنی 1- 12 نییە، لام وابێت كێشەیەكی یاساییش هەیە، كە بێگومان قوتابخانەی ناحكوومی لایەنی ئەرێنی و نەرێنیی خۆی هەیە، بەڵام ئەوە پەیوەستە بە یاساوە و ئێمە ناتوانێن ڕای خۆمانی لەسەر بدەین.

بەشێوەیەكی گشتی ئەو پڕۆگرامەی خوێندنی كوردی كە ئێمە لە كەركووك پیادەی دەكەین، زۆر جیاوازە لەو پڕۆگرامەی كە حكومەتی فیدڕاڵی دایناوە و لە قوتابخانەكانی دیكە پیادە دەكرێت، جیاوازییەكەش ئەوەیە ئەو پڕۆگرامی خوێندنەی وەزارەتی پەروەردەی هەرێمی كوردستان دایناوە زۆر پێشكەوتوترە لە پڕۆگرامەكەی حكومەتی فیدڕاڵی و، دەتوانم بڵێم ئەوان چ لە ڕووی پڕۆگرام و چ لەڕووی هەڵسوڕاندنی قوتابخانەكانەوە سوودێكی زۆریان لە ئەزموونی ئێمە وەرگرتووە، زۆر شت هەیە ئەوان هێشتا لە سەرەتادان و دەستیان پێ نەكردووە، بەڵام لە پڕۆگرامی خوێندنی هەرێمی كوردستاندا بەردەوام پڕۆسەكە لە هەوڵی ئەوەدایە بەرەوباشتر هەنگاو هەڵبگرێت، هەر لە باخچەی ساوایانەوە هەتا دەگاتە قۆناخی 1-12 هەموو بە سیستم هەڵسەنگاندنی بۆ دەكرێت، تەنانەت پەیمانگە ناحكومییەكانیش هەڵسەنگاندیان بۆ دەكرێت، ڕاستە وەك لایەنی تیۆری لە پڕۆگرامی خوێندنی فیدڕاڵیدا باس لە سیستمی هەڵسەنگاندن كراوە، بەڵام بە پراكتیكی جێبەجێ ناكرێت و پێوەی پابەند نین.

خاڵێكی زۆر نەرێنی كە كاریگەریی لەسەر پڕۆسەی خوێندن لە هەرێمی كوردستان هەبووە، بوونی ئەو بایكۆتەیە كە لە دەڤەری سلێمانی و هەڵەبجە بەڕێوە دەچێت، ئێمە لێرە باس لە كاریگەرییە نەرێنییەكانی پڕۆسەی خوێندن دەكەین، بەڵام هیچ كام لە فاكتەرەكان هێندەی ئەو بایكۆتە دەڤەری سلێمانی و هەڵەبجە كاریگەریی نەرێنیی لەسەر پڕۆسەی خوێندن نەبووە، جاری وا هەیە لەو دوو پاریزگایە بە 2-3 مانگ دەرگای قوتابخانەكان دادەخرێت، ئەمە لەكاتێكدا ئەو سیستمەی دانراوە دابەش كراوە بەسەر كاتژمێری وانەكاندا، بۆیە ئەمە دەبێتە هۆكاری ئەوەی نەتوانرێت پڕۆگرام تەواو بكرێت و قوتابیەكان زیانێكی گەورەی زانستییان پێ دەكەوێت، سەرەنجامیش كاریگەریی لەسەر پاشەرۆژی ڕۆڵەكانمان دەبێت.

ئەم بایكۆتە ئەجیندایەكی سیاسی هێناویەتە ناو پڕۆسەی خوێندنەوە، بەداخەوە لە دەرەوەی كاری پەروەردەیە و كار بۆ تێكدانی ڕەوشی پڕۆسەی خوێندن لە كوردستان دەكات و، خەڵكانێك لە پشت ئەم بایكۆتەوەن و مەبەستیان ئەوەیە پڕۆسەی خوێندن لە كوردستان ناشرین بكەن، دەبیینن ئەو پڕۆگرامەی ئێستا وەزارەتی پەروەردەی هەرێم پیادەی دەكات، دەسكەوتی باشی بەدەست هێناوە، لەبری ئەوەی هاوكاربن بۆ ئەوەی دەسكەوتی باشتر بەدەست بێت و زیاتر بەرەو پێشەوە بچێت، بەڵام بەداخەوە ئاستەنگی بۆ دروست دەكەن و دەیانەوێت تێكی بدەن و پاشەڕۆژی مناڵەكانمان بشێوێنن. هەوڵیان دا كە ئەو ئەجیندا سیاسییەی بایكۆت بهێننە كەركووكیش، بەڵام سوپاس بۆ خودا بە پشتیوانیی وەزارەتی پەروەردەی هەرێم و هیممەتی پەروەردەكارانی كەركووك ڕێگەمان نەدا ئەو ئەجیندایە لە كەركووك تێكەڵاوی پڕۆسەی خوێندن بكرێت.

خاڵێكی دیكە كە كاریگەریی لەسەر پڕۆسەی خوێندن كرد، بڵابوونەوەی پەتای كۆرۆنا بوو، كە ئەویش بووە هۆكاری ئەوەی دەرگای قوتابخانەكان دابخرێن.

پڕۆسەی پەروەردە پڕۆسەیەكی هەستیارە وڵاتان بەرنامە و پلانی دە ساڵە بۆ پەروەردە دادەرێژن، ئەو جار ئەگەر هەر ساڵێك و بە بیانوویەك ئاستەنگ بۆ پڕۆسەی خوێندن دروست بكرێت، ئەو بەرنامەیە ئاستەنگی بۆ دروست دەبێت و ناتوانرێت وەك ئەوەی بەرنامەی بۆ دانراوە سەركەوتوو بێت. وێڕای هەموو ئەو ئاستەنگانەی بۆ پڕۆسەی خوێندن و پەروەردە دروست دەكرێت، بەڵام بە هەوڵ و كۆششی وەزارەتی پەروەردەی هەرێمی كوردستان و بە پشتیوانی و پشتگیری مامۆستایان و پەروەردەكاران توانرا چەندین هەنگاوی گرنگ بۆ پێشەوە هەڵبگیرپێت و چەندین دەسكەوتی گەورە بەدەست بێت، كە بەڕاستی هەموولایەكمان شانازیی پێوە دەكەین.

لە دوماهیدا دەمەوێت چەند سەرنج و پێشنیارێك بخەمەڕوو :

1- باشتر ئاوڕ لە ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی هەرێم بدرێتەوە، بە دروستكردنی باڵەخانەی زیاتری قوتابخانەكان بۆ خوێندنی كوردی.

2- خوێندنی زمانی كوردی لە ناوچەكانی دەرەوەی هەرێم لە چوارچێوەی پڕۆگرامەكانی وەزارەتی پەروەردەی حكومەتی هەرێمی كوردستاندایە، بۆیە گرنگە هەماهەنگی لەگەڵ پڕۆگرامەكانی خوێندنی حكومەتی فیدڕاڵی بكرێت، لەبەر ئەوەی ئەوان دەستكاریی پڕۆگرام دەكەن، وانە لادەبەن و كێشە بۆ ئێمە دروست دەكەن.

3- ئەجیندایەك هەیە دەیەوێت خوێندنی كوردی لە ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی هەرێمی بگوازرێتەوە بۆ سەر حكومەتی فیدڕاڵی، چونكە دەیانەوێت لەم ڕێگەیەوە ڕۆڵی حكومەتی هەرێمی كوردستان لەو ناوچانە نەهێڵن، بۆیە گرنگە سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان پێداگیری بكات و ڕێگە بەم گواستنەوەیە نەدات.

4- پێویستە بەشی ڕاهێنان بۆ مامۆستایانی خوێندنی كوردی لە كەركووك بكرێتەوە، بۆ ئەوەی ئاستیان بەرز بكەنەوە و خوێندنی كوردی لەو ناوچانە زیاتر پێش بكەوێت.

5- پێویستە فەرمانبەران و مامۆستایانی خوێندنی كوردی لە كەركووك هەموو ئەو ماف و ئیمتیازاتانە بیانگرێتەوە كە فەرمانبەران و مامۆستایانی وەزارەتی پەروەردەی حكومەتی هەرێم دەیانگرێتەوە.