(1 تا 7) هونەر

هونەر، كاری بەرز و دانسقە و پڕ لە جوانییە، كارامەیی و داهێنان لە پاڵ خەیاڵ و ئەندێشە بەرجەستە دەكات. هەر هونەرە بە گوێرەی تایبەتمەندییەكەی، مرۆڤ بە هەستی جۆربەجۆر چێژی لێ وەردەگرێت. هەیە بە چاو، هەیە بە دەست لێدان، هەشە بە گوێ، چێژی لێ وەردەگیرێت. بەرزی و شكۆی دەق یان بەرهەمی هونەر، پەیوەستە بە جوانی و بەرزی و تەوژم و پەیامەكەیەوە.
لە ناوەندی هونەر لە ئاستی جیهاندا، پۆلێنی هونەر بە دەوری حەوتەوانەی (نیگار، پەیكەر، تەلارسازی، شیعر، مووزیك، سەما، سینەما)دا دەخولێتەوە. هونەری حەوتەمی لێ دەربكە، شەشەوانەی هونەر بۆ سەردەمی گریك لە دوایین سەدەكانی بەر لە زایین دەگەڕێتەوە، ئەوان ڕیزبەندی شەشەوانەی هونەریان بەم جۆرە دانا (تەلارسازی، مووزیك، نیگار، پەیكەر، شیعر، سەما). پۆلێنێكی دیكە هەیە، شیعر دەباتە دەرەوەی هونەر، (گۆزەكاری: سیرامیك)ی دەخاتە جێ، ئەمیان وەك یەكێك لە شەشەوانە و حەوتەوانەی هونەر دادەنێت.

فەیلەسووفانی جوانناسی و ڕەخنەگران، ڕشتەكانی هونەر دەخەنە نێو ڕیزبەندییەكەوە، بۆ نموونە هونەرەكان بەم جۆرە دادێت، پۆلێن دەكەن:
یەكەم: هونەری تەلاسازی، پەیوەستە بە نەخشە و دیزاین و دروست كردنی بینا و تەلار، ژینگەیەكی گونجاو بە ژیانی مرۆڤی تێدا بەدی دێت، لەگەڵ ژینگەی دەرەوەش كۆك و سازە.
دووەم: هونەری مووزیك، سروشت سەرچاوەی مووزیكە، بریتییە لە كۆمەڵێك ڕیتم و تۆن و ئاواز، بە گوێرەی پەیژەی مووزیك دابەش دەبێت.
سێیەم: نیگار، بە جووتە ڕەگەزی هێڵ و ڕەنگ گەڵاڵە دەبێت. ئەم هونەرە لە نێوان واقیع و خەیاڵدا ڕایەڵێكی جوانە، تێیدا نیگاركێش مانۆری خۆی دەكات.
چوارەم: پەیكەر، ئەم هونەرە بۆ بەرز ڕاگرتنی یادی كەس و بۆنە و ڕووداوە، بۆ بەخشینی جۆرێك لە بەردەوامی بە كەسایەتی و كەش و شكۆیەك، هاتووەتە كایەوە.
پێنجەم: شیعر، ئەمە بە گوێرەی پۆلێنی دێرین هونەرە. بە بڕوای من شیعر وەك دەقی وێژە پێویستە لە دەرەوەی پۆلێنی هونەردا بێت، ئەگەر لە نێو ئەو پۆلێنەدا مایەوە، ئەوا دەبێت ڕۆمان و چیرۆكیش بچنە نێو ڕیزبەندی پۆلێنی هونەرەوە. ئەمەی گوتم، بەشێكی ڕەخنەكەی منە.
شەشەم: سەما وەك شەشەمین هونەر، خاڵی بە یەك ئاشنا بوونی جەستە و ناخی مرۆڤە، سەما ئەو كاتە بەدی دێت، كە مرۆڤ دەگاتە ئەو پەڕی هەستەوەری و گەردانی ڕۆحەوە.
حەوتەم: پێشتر هەر لە (گوڵان)دا باسی سینەمامان كرد، ئەو هونەری حەوتەمە.
گریك هەوڵیان دا تێكڕای هونەرەكان لە یەك بەرهەمدا كۆ بكەنەوە، توانییان بەرهەمی ئەوتۆ گەڵاڵە بكەن كە شیعر، گۆرانی، سەما و مووزیك بگرێتە خۆی، بە نیگاری بەرزیش باگراوندێكیان بۆ دروست كرد. لە سەردەمی نوێدا، سینەما بوو بەو ناوەندەی تێكڕای هونەرەكان لە خۆیدا كۆ بكاتەوە.