26ی ئەیلول/ سپتەمبەر(گولان میدیا)- ماڵپەڕی میدڵ ئیست ئۆنلاین پێدەچێت دەنگدەرانی هەرێمی كوردستان لە هەڵبژاردنه‌ پەرلەمانییه‌که‌ی شەممەی ڕابردوودا لە سەر سندووقەكانی دەنگدان تێڕوانینێكی جیاوازیان هەبووبێت، بەڵام ئەوان هەموویان لە پرسێكدا یەك تێڕوانینیان هەیە، ئەویش سەربەخۆیی كوردستانە.

عێراقێكی دیموكراتیک دروست نەبووە
سەرەڕای ئەوەش، كوردەكان و سەركردایەتیی سیاسیی كوردستان تێڕوانینی جیاوازیان دەربارەی ئەو پرسانەوه‌ هەیە كە پەیوەندییان بەو دەوڵەتی سەربەخۆ، داهاتووی كورد لە چوارچێوەی عێراقێكی یەكگرتوو و، پەیوەندیی باشووری كوردستان لەگەڵ پارچەكانی دیكەی كوردستانی گەورەوه‌، هەیە. پێدەچێت تەواوی ئەم پرسانەش ببنە بابەتی سەرەكی بۆ ئەوەی پەرلەمانی هەڵبژێردراوی هەرێمی كوردستان باسیان لێوە بكات.

بەرهەم ساڵح سەرۆكوەزیرانی پێشووی هەرێمی كوردستان و جێگری پێشووی سەرۆكوەزیرانی عێراق دەڵێت \"خەونی سەربەخۆیی كوردستان هەمیشە هەیە و مافی خۆیشمانە ببینە خاوەنی ئەو دەوڵەتە، بەڵام ئومێدەوارین عێراق وەكو وڵاتێكی دیموكراسی سەركەوتن بەدەست بهێنێت\"".

ناوبراو ئەوەشی ڕوونكردەوە كە پرسی ناسنامە زۆر گ
رنگە و ئەویش شانازی بە كەلتوور و ناسنامەی كوردانه‌که‌ی خۆیەوە دەكات. (بەرهەم ساڵح) هەروەها دەڵێت \""پێم خۆشە عێراق ببێتە وڵاتی دیموكراسی بە جۆرێك كە تیایدا ڕێز لە ئازادیی تاكەكەسی بگیرێت.

عێراق ئەوەندە ببێتە دیموكراسی كە هەموومان شانازی بە عێراقیبوونی خۆمانەوە بكەین. بەڵام ڕاستییەكەی ئەوەیە كە هێشتا ئەو عێراقە دروست نەبووە\"".

كوردەكان دەوڵەتی سەربەخۆیان دەوێت
ئەگەر سەردانی شاری هەولێری پایتەختی هەرێمی كوردستان بكەیت، ئەوا بۆت ڕوون دەبێتەوە كە لێرە تێڕوانین بەرامبەر بە بەغدا كەمێك توندترە.

(موحسین عەلی) دانیشتوویەكی تەمەن 57 ساڵەی شاری هەولێرە و دەڵێت \""پەیوەندیی من لەگەڵ تەواوی كوردەكاندایە، ئیدی لە هەر كوێیەك بن\"".

(موحسین عەلی) جلوبەرگی كوردیی لە بەردا بوو و گوتی ئەو پێی باشە هیچ جۆرە پەیوەندییەك لە نێوان هەرێمی كوردستان و عێراقدا نەمێنێت و كورد سەربەخۆ ببێت.

ناوبراو گوتیشی \""ئێمە، كوردەكانی سووریا، كوردەكانی توركیا، كوردەكانی ئێران، كوردەكانی عێراق، دەمانەوێت.. ئازاد بین.. لە وڵاتێكی ئازاد و سەربەخۆدا بین\"".

كورد پێكهاتەیەكی نەتەوەییە لە وڵاتانی عێراق و توركیا و سووریا و ئێراندا، بەڵام حكوومەتی ئەو وڵاتانە بەردەوام ئەو گەلەیان چەوساندووەتەوە.

هێزی پێشمەرگەی كوردستان بۆ ماوەی چەندین دەیە دژ بە حكوومەتی عێراق شەڕی كرد بۆ مەبەستی بەدەستهێنانی مافەكانی گەلی كورد لە عێراقدا. ڕژێمه‌که‌ی (سەدام)یش هه‌ر جاره‌ و به‌ شێوەیه‌ک گەلی كوردی چەوساندنەوە، لەوانەش هەڵمەته‌ بەدناوه‌که‌ی ئەنفال و كیمیاباران كە بە هۆیانەوە دەیان هەزار كەس بوونە قوربانی.

نەوەی نوێی كورد بیر لە بەغدا ناكاتەوە
كوردەكانی باشووری كوردستان لە ساڵی 1991ـەوە كاروباری خۆیان بە ڕێوە دەبەن. ئێستایش هەرێمی كوردستان خاوەنی پەرلەمان و هێزی ئاسایش و یاسای تایبەت بە خۆیەتی.

وەكو دەرئەنجامی ئەمەش، نەوەی نوێی كورد بیر لە عەرەب و ناوچەكانی دیكەی عێراق ناكەنەوە ــ کم که‌س لە نەوەی نوێی كورد بە زمانی عەرەبی قسە دەكات، كوردەكان چەندین كەناڵی ئاسمانی و ڕۆژنامەی كوردیی تایبەت بە خۆیان هەیە.
لەوەش زیاتر، تەقینەوە و توندوتیژی لە ناوچەكانی دیكەی عێراق بەردەوامە، بەڵام ئارامی و ئاسایش لە هەرێمی كوردستاندا بەرقەرارە.

(محەمەد ساڵح) ئەندازیارێكە و لە ساڵانی حەفتاكانی سەدەی ڕابردوودا كۆلێژی ئەندازیاریی لە زانكۆی بەغدا تەواو كردووە. ئەو ئێستا وەكو زۆربەی كوردەكانی دیكە حەز دەكات هەرێمی كوردستان سەربەخۆ ببێت و گەلی كوردیش ببێتە خاوەنی دەوڵەتی سەربەخۆی خۆی.

ئەو دەڵێت \""خەڵكی ئێرە حەز ناكات عێراقی بێت... ئێمە حكوومەتێكی فیدراڵیمان هەیە، بەڵام هیچ جۆرە پەیوەندییەك لە نێوان ئێمە و ئەواندا نییە\"".

بەڵام هه‌ندێ كەس بە ڕاگەیاندنی دەوڵەتی سەربەخۆی كوردی زۆر گەشبین نین و پێیان وایە هەنگاوێكی لەو جۆرە دەبێتە هۆی تێكچوونی پەیوەندییەكانی نێوان هەرێم و وڵاتانی دراوسێی ناوچەكە.

ڕۆژنامەنووس ئاسۆس هەردی دەڵێت \""هەموو كەس هەست بەوە دەكات و دەزانێت كە كوردستانێكی سەربەخۆ مافی خۆمانە، بەڵام پێم وایە ئەستەمە، بۆ نموونە، لە ماوەی ده‌ ساڵی داهاتوودا ببینە خاوەنی دەوڵەتێكی سەربەخۆ\"".

ئەو ڕۆژنامەنووسە هەروەها دەڵێت \""ئومێدەوارم بتوانین سیستەمێكی دیموكراسی لەم هەرێمەدا بنیات بنێین و یارمەتیدەری پارچەكانی دیكەی كوردستانیش بین ـــ پرۆسەی ئاشتی لە توركیا. ئومێدەوارم بتوانین بە گوێرەی توانا یارمەتیی كوردەكانی سووریا و ئێرانیش بدەین\"".
"