مەتین نوری خەلیل سیاسەتمەداری كوردی باكوور و ئەندامی پێشووی پەكەكە بۆ گوڵان: بوونی پەكەكە لە گوندەكاندا هەڵەیە و دەبێتە هۆی كوژرانی خەڵك و فشاریش لەسەر هەرێمی كوردستان دروست دەكات

مەتین نوری خەلیل سیاسەتمەداری كوردی باكوور و ئەندامی پێشووی پەكەكە بۆ گوڵان:  بوونی پەكەكە لە گوندەكاندا هەڵەیە و دەبێتە هۆی كوژرانی خەڵك و فشاریش لەسەر هەرێمی كوردستان دروست دەكات
لە ئێستادا مشتومڕێكی زۆر دەكرێت لەسەر ئەو سیاسەت و ستراتیژیەتەی كە پەكەكە پیادەی دەكات، رەخنەی ئەوەشی لێ دەگیرێت كە ئەم سیاسەتانە بوونەتە هۆی ئەوەی كێشەكان ئاڵۆزتر بن و رەوشەكە بۆ كوردی باكوور خراپتر بێت، لە هەمان كاتدا كێشە و گرفتیش بۆ خەڵك و حكومەتی باشووری كوردستانیش دروست بكات، هۆكارەكانی گرتنەبەری ئەم ئاراستەیە و دەرئەنجام و دەرهاویشتەكانی، لەگەڵ چەند پرسێكی دیكەی پەیوەندیدار، بوونە تەوەری گفتوگۆی ئەمجارەی گۆڤاری گوڵان لەگەڵ مەتین نوری خەلیل ئەندامی پێشووی پەكەكە.
* پەكەكە لە سەرەتای دامەزراندنیەوە داوای دەوڵەتی سەربەخۆی كوردستانی بۆ هەر چوار پارچەی كوردستان دەكرد، بەڵام ئێستا رەفتار و هەڵسوكەوتەكانی هەمووی بەرەو دژایەتیی بیری نەتەوەیی و دامەزراندنی دەوڵەتی نەتەوەیی دەچێت، ئایا هەر لە سەرەتاوە شتێك لای پەكەكە بەناوی بیری نەتەوەیی و دەوڵەتی كوردستانەوە هەبووە؟
- ئێمە دەزانین كە پێشتریش و ئێستاش هێنانەدی كوردستانێكی سەربەخۆ و ئازاد ئامانجی یەكەم هەبووە، بەڵام ئێمە دەزانین دوژمنانی كورد هەوڵی لەباربردنی ئەم خەونەیان داوە و كوردیش دوژمنی زۆرە. سەبارەت بە وەڵامی پرسیارەكەشتان من ناڵێم لە ئێستادا هەموو پەكەكە بە تەواوەتی دەستبەرداری بیری نەتەوەیی بوون، بەڵكو دەركەوتنی هەندێك سەركردە و بەرپرسی دەستڕۆیشتوو لەناو پەكەكەدا هزرو بۆچوونیان بە چەشنێكە كە ناخوازن ئەم ئامانجانە بێنەدی، واتە نایانەوێت پەكەكە بەو ئاراستەیەدا كار بكات كە پەرە بە بیری نەتەوەیی بدات و كار بۆ سەربەخۆیی كوردستان بكات.
* لایەنێكی دیكە لە ژیانی سیاسیی پەكەكە ئەو ئایدیۆلۆژییە چەپە رادیكاڵەیە كە هەموو حزبێكی سیاسی لە كوردستان رەتدەكاتەوە و رایدەگەیەنێت كە لەگەڵ بوونی ئەو بزووتنەوەی رزگاریخوازی كوردستان دەست پێ دەكات، ئایا پەكەكە هەر لە سەرەتای دروستبوونیەوە تا ئێستا، چەندە دژایەتی بزووتنەوەی رزگاریخوازیی كوردستانی كردووە؟
- من باوەڕ ناكەم پەكەكە دوژمنایەتییەكی لەو شێوەیەی بۆ دەوڵەتی كوردی و پارتی دیموكراتی كوردستان هەبێت، رەنگە پەكەكە كە سەر بە ئایدیۆلۆژیایەكی چەپی سۆشیالیستی بێت، ئەمە وای لێ كردبێت، بە بۆچوونی پەكەكە پێویستە بەرگری لە هەموو كەس و مرۆڤێك بكەن كە كەوتبێتە ژێر زوڵم و چەوسانەوە و ئەشكەنجەدان، بەڵام لە ئێستادا شێوازی كاركردنی پەكەكە لە نێو توركیادا بە چەشنێكە كە جۆرە مەركەزییەتێكی تێدایە، ئەوەتا بۆتە هۆی ئەوەی هەندێ كەس لە نێو پارتی هەدەپەدا بە پەكەكەوە گرێ بدرێنەوە.
* لە كاتێكدا زەمینەیەك هاتبووە پێشەوە بۆ ئاشتی و كوردانی توركیا لە هەڵبژاردندا زیاتر لە 80 كورسییان بە دەست هێنا، بەڵام پەكەكە شەڕی بردە ناو توركیا و لە دەورەبەری ئامەد شەڕی خەندەقی دەست پێ كرد، بەمەش گورزێكی كوشندەی لە مافەكانی كوردی توركیا وەشاند، ئایا ئەگەر پەكەكە مەبەستێتی مافی كوردی توركیا بەدەست بهێنێت، بۆ وڵاتەكە وێران دەكات؟
- دەستپێكردنی شەڕی خەندەق زیانێكی گەورەی بە كورد لە توركیا گەیاند، دروستبوونی شەڕی خەندەق لە كوردستانی باكوور زۆر هەڵە بوو، كەلێنێكی گەورەی دروست كرد، لەبەر ئەوەی میللەت بۆ ئەو شەڕە ئامادە نەبوو، لە ئەنجامدا زیانی گەورەی بەر كەوت و خەڵكێكی زۆر كوژران، ئەمەش شكستی بە هەموو ئەو خەباتە هێنا كە بۆ ئاشتی و ئاشتەوایی كرابوو. هەدەپە خوازیار بوو شەڕ لە باكووری كوردستان نەمێنێت و بە رێگایەكی ئاشتی چارەسەری كێشەكان بكرێت، هەموو ئەم ئامانجانە لەشەڕی خەندەقدا لەدەستمان دا. بە پێچەوانەوە ئەگەر پەكەكە شەڕی خەندەقی نەكردایە و درێژەی بە سیاسەت و رێگە چارەی ئاشتی بدایە، ئەوا بێگومان ئەو 80 پەرلەمانتارەی كورد لە پەرلەمانی توركیا لە هەڵبژاردنەكانی ئەم دواییەی توركیادا بەهێزتر دەبوون و بگرە ژمارەیان زیاتریش دەبوو. بەڵام ئەوەتا لە ئێستادا دەوڵەت بە هەموو شێوەیەك فشار لەسەر میللەتی كورد دروست دەكات، ئەمەش بۆتە هۆی ئەوەی كۆچبەری لەنێو كورد لەو وڵاتەدا زیاتر ببێت، واتە كورد زیاتر ناوچەكانی خۆیان جێ دەهێڵن، ئەگەرچی كورد لە هەر بەشێكی ئەم وڵاتەدا بێت، مەیلی لای دەستكەوتی نەتەوەییە، بۆ نموونە ئێستا لە شاری ئەستەنبول سێ ملیۆن كورد هەن، ئەوان مەیلیان هەر بۆ كوردە و پشتیوانی لێ دەكەن، ئەگەرچی لە شوێن و كولتووری خۆیان دوور دەكەونەوە.
* باس لەوە دەكرێت كە ئێستا پەكەكە لەناو كوردانی توركیا جەماوەری كەم بۆتەوە و ئەوانیش بۆیان دەركەوتووە كە پەكەكە خەبات بۆ كوردانی توركیا ناكات، ئایا تاچەند ئێستا لە ناو كوردانی باكووردا پەكەكە رەت دەكرێتەوە؟
- بەڵێ، جەماوەری پەكەكە بەراورد بە رابردوو كەم بۆتەوە، ئەمەش هۆكارەكەی بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە كە هەندێ لە كەسانی نێو پەكەكە لەگەڵ خواست و ویستی خەڵكدا نین، لە ئەنجامدا ئەمە بۆتەهۆی ئەوەی خەڵكی لە پەكەكە دوور بكەنەوە، بۆ نموونە: هەندێ لە سەركردەكانی نێو پەكەكە جۆرێك لە پارچەبوونیان لە نێو پەكەكەدا دروست كردووە، بە پێچەوانەی هەندێ سەركردەی دیكە هەن كە مەیلی نەتەوەییان هەیە و خەڵكانێك هەن لە نێو كورددا حەزیان لە بۆچوون و بیر و راكانیان هەیە .
* شێوازێكی دیكەی پەكەكە لە دروستكردنی چەكدارەكانی رفاندنی كوڕ و كچی گەنجی خوار تەمەنی 18 ساڵانە لە كوردستان و پاشان رێگەیان لێ دەگرێت پەیوەندی بە كەسوكاریانەوە بكەن، هەروەها بڕواشیان بە پرۆسەی هاوسەرگیری نییە، ئایا تاچەند رەفتارەكانی پەكەكە شیرازەی خێزان و دابونەریتی كوردانەی تێكداوە؟
- من لەساڵی 1991 تاكو 2002 لەناو پەكەكەدا بووم، لە هەموو ناوچەكانی باكووری كوردستان و قەندیل كارم كردووە، بەڵام زارۆكی گچكەم لەناو شەڕەكاندا نەبینیوە، خۆ ئەگەر لە حاڵەتێكدا ئەو زارۆكانە هەبن، ئەوان ناچنە نێو شەڕەكانەوە و بەشداریی شەڕ ناكەن. ئەوەی پەیوەندیی بە بەشی دووەمی پرسیارەكە هەبێت، ئەوەیە سەرەتا دەبێت ئەوە بڵێم كە پەكەكە دژی هیچ ئایینێك نییە و تەنانەت لە ناو پەكەكەشدا خەڵكی خاوەن ئایینی جیاواز جێیان بۆتەوە و كەس پێی نەوتوون كە تۆ سەر بە چ ئایینێكی. سەبارەت بە هاوسەرگیری ئەوا ناكرێت كاتێك لە نێو پەكەكەدان هاوسەرگیری بكەن، ئەگەر بێت و بیانەوێت هاوسەرگیری بكەن، ئەوا دەبێت پەكەكە جێبهڵێن و دەستبەرداری بن. واتە هەر لە سەرەتای دامەزراندنی پەكەكەوە تا ئێستا ئایدیۆلۆژیای پەكەكە لەسەر هاوسەرگیری و خێزان و ماڵبات دانەمەزراوە و چەندین گەریلا و ئەندامی پەكەكە هەن، كە بێ منداڵ و هاوسەرن، بەڵام ئازادیی داوە بەوەی هەركەسێك هاوسەرگیری دەكات، دەتوانێت دابنیشێت و شەڕی چەكداری نەكات.
* لە كاتیكدا پەكەكە هەتا ئێستا نەیتوانیوە گوندێكی كوردستانی توركیا ئازاد بكات، بەڵام شەڕ بە قەوارەی سیاسیی هەرێمی كوردستان دەفرۆشێت و ئامانجی ئەوەیە حكومەتی هەرێمی كوردستان بڕووخێنێت، ئەمە لە كاتێكدا حكومەتی هەرێمی كوردستان جێگەی ئومێدی كوردی هەر چوار پارچەی كوردستانە، ئایا پەكەكە بۆ خزمەتی كێ دژایەتیی قەوارەی سیاسیی هەرێمی كوردستان دەكات؟
- لە راستیدا لەم رووەوە منیش رەخنەم لە پەكەكە هەیە كە نابێت خۆی لە نێو گوندەكاندا جێگیر بكات، كە دواتر ئەمە ببێتە هۆی ئەوەی دوژمن بێت و ئەم گوندانە بۆردومان بكات و خەڵكیش بكوژرێن، كەواتە ئەمە هەڵەیەكی پەكەكەیە و كارێكی ناڕاست و نا دروستە و زیان بە هەرێمی كوردستانیش دەگەیەنێت، چونكە ئەمە دەبێتە هۆی ئەوەی وڵاتانی دراوسێی وەك ئێران و توركیا فشار لەسەر هەرێمی كوردستان بكەن، ئەمە لە كاتێكدا كە ئەم هەرێمە بۆتە چەترێك بۆ هەر چوار پارچەی كوردستان، هەر كەسێك دژی ئەم هەرێمە و ئەم ئازادی و سەربەخۆییە بێت، ئەوا كەوتۆتە هەڵەیەكی گەورەوە، ئیدی پەكەكە بێت، یان هەر حزبێكی دیكە.
* باشە ئێمە دەزانین مەیدانی راستەقینەی كاركردنی پەكەكە باكووری كوردستانە و پێویستە پەكەكە هەوڵ و كۆششەكانی لەو بەشەدا چڕ بكاتەوە، بەڵام دەبینین هەندێ جار، هەروەك ئێوەش ئاماژەتان پێكرد، پەكەكە دەیەوێت كار لە ناو باكووری كوردستانیشدا بكات، دەرئەنجامی خراپی لێ دەكەوێتەوە، وەك شەڕی خەندەق، پرسیارەكە ئەوەیە ئایا ئەمە دەبێتە هۆی ئەوەی رەوشی باكوور بە چ ئاقارێكدا بڕوات؟
- من پێم وایە بە رێگاچارەی ئاشتی و سیاسییانە نەبێت، پەكەكە ناتوانێت بە بە چەك بەرامبەر دەوڵەتی توركیا شەڕ بكات، هۆكارەكەشی ئەوەیە كە بەم ساڵانەی دوایی تەكنەلۆژیای سەربازیی توركیا زۆر پێشكەوتووە و بە چەشنی رابردوو نییە، واتە ئێستا توركیا تانك و فڕۆكەی پێشكەوتووی هەیە، لەبەر ئەوە دووبارەی دەكەمەوە، ئەگەر پەنا نەبردرێتەبەر رێگاچارەی ئاشتی و سیاسی، ئەوا پەكەكە رووبەڕووی زەحمەتی و دژواری دەبێتەوە.
Top