شێخ جەعفەر شێخ مستەفا فەرماندەی یەكەی (70)ی هێزەكانی پێشمەرگەی كوردستان: ئەگەر عێراق پەنا بۆ بەكارهێنانی هێز بەرێت دووچاری كارەساتێك دەبێت پاشان لێی رزگار نابێت

شێخ جەعفەر شێخ مستەفا  فەرماندەی یەكەی (70)ی هێزەكانی پێشمەرگەی كوردستان: ئەگەر عێراق پەنا بۆ بەكارهێنانی هێز بەرێت دووچاری كارەساتێك دەبێت پاشان لێی رزگار نابێت
دۆزی رەوای گەلی كوردستان لە دوای ریفراندۆم و دەنگدان بۆ سەربەخۆیی كوردستان پێی ناوەتە قۆناخێكی دیكەوە، ئەمەش دەرئەنجامی ئیرادەی گەلی كوردستان و ئەو سەركەوتنانە بوو كە هێزەكانی پێشمەرگەی كوردستان بە فەرماندەیی جەنابی بارزانی دژ بە تیرۆریستانی داعش تۆماریان كرد؛ هاوكات بەشداریكردنی خەڵكی كەركووك و ناوچە كوردستانییەكان بەبێ جیاوازیی پێكهاتەكانی وەرچەرخانێكی گەورە بوو بۆ دیاریكردنی چارەنووسی ئەم ناوچانە و گەڕانەوەیان بۆ سەر كوردستان؛ بۆ قسەكردن لەسەر ئەم پرسانەو چەند بابەتێكی تایبەت بە هەڕەشەكانی دوای ریفراندۆم، چەند پرسیارێكمان ئاراستەی شێخ جەعفەر شێخ مستەفا فەرماندەی یەكەی (70)ی هێزەكانی پێشمەرگەی كوردستان كرد؛ لێرەدا دەقی وەڵامەكانی بۆ خوێنەرانی گوڵان بڵاودەكەینەو
هیچ هێزێك نییە بتوانێت لە ریفراندۆم پاشگەزمان بكاتەوە و شكۆی میللەتەكەمان بشكێنێت
ە.

* ئەنجامدانی ریفراندۆم وەرچەرخانێكی گەورەی لە دۆزی رەوای گەلی كوردستاندا دروستكرد، ئەم وەرچەرخانەش فەزڵی سەركەوتنەكانی پێشمەرگەیە، ئەگەرچی فشارو پاڵەپەستۆكانی سەر دواخستنی ریفراندۆم گەورە بوون، بەڵام ئەو واقیعەی پێشمەرگە دروستی كردووە، وایكرد گەلی كوردستان ئیرادەی خۆی بسەپێنیت، ئایا چۆن سەیری ئەنجامدانی ریفراندۆم دەكەیت و تاچەند جیاوازی لە نیوان پێش ریفراندۆم و دوای ریفراندۆم دەكەیت؟
- ریفراندۆم مافێكی رەوای هەموو میللەتێكە بۆ ئەوەی لە پرۆسەیەكی دیموكراتیدا بڕیار لەسەر چارەنووسی خۆی بدات، بێگومان ئێمەش وەك گەلی كوردستان هەر ئەو مافە رەوایەی خۆمانمان پیادە كردووە بۆ ئەوەی بزانین رای میللەتەكەمان بۆ سەربەخۆیی چییە، ئاكامی ریفراندۆمەكەش دەبێتە دیكۆمێنتێكی گرنگ بۆ ئەوەی ئیرادەی گەلی كوردستان پیشانی جیهان بدەین كە دەیەوێت سەربەخۆ بێت، گومانیشی تێدا نییە گەلی كوردستان بەو پەڕی جۆش و خرۆشەوە بەرەو سندوقەكانی دەنگدان چوون بە رێژەی نزیكەی 93% دەنگیان بە بەڵێ بۆ سەربەخۆیی داوە. لەلایەكی دیكە ئەگەر ئەو پرسیارە بكەین، بۆچی گەلی كوردستان بڕیاری دا ریفراندۆم ئەنجام بدات؟ بیگومان وەڵامەكەی لای هەموو لایەك ئاشكرایە كە ئێمە وەك گەلی كوردستان ماوەی نزیكەی 100 ساڵە هەموو مافێكمان لە عێراقدا پێشێل كراوەو لەم پیناوەشدا بۆ رەتكردنەوەی ئەو زۆڵم و غەدرەی لە كورد دەكرێت، گەلی ئێمە پەنای بۆ شۆڕش و خەباتی چەكداری بردووە و هەر هەوڵێكیش هاتبێتە پێشەوە بۆ ئەوەی بە شێوەیەكی ئاشتییانە و دیالۆگ كێشەكانی چارەسەر بكرێت، شۆڕشی كوردستان پێشوازی لێ كردووەو هەموو رێگەچارەكانی لە (لامەركەزی و ئۆتۆنۆمی تا فیدڕاڵیی ئێستا تاقی كردۆتەوە بەڵام هەموویان شكستیان هێناوە، ئەوجا بۆ ئەوەی ئەو ئەزموونە شكستخواردووانە دووبارە نەكەینەوە، بڕیار درا گەلی كوردستان ریفراندۆم بۆ سەربەخۆیی ئەنجام بدات.
* حكومەتی عێراق زۆر باسی پابەندبوون بە دەستوور دەكات، ئایا ئەوان ئەو دەستوورەیان جێبەجێ كردووە؟


- ئەو عێراقەی لە دوای 2003 ئێمە گەڕاینەوە بۆی، بۆ ئەوە بوو لە سەر بنەمای ئەو دەستوورە هاوسەنگی و تەوافق رابگرێت و كۆتایی بە مێژووی پێشووی چەوسانەوە و غەدر بەرامبەر كوردستان بهێنێت، بەڵام دوای ئەوەی دەسەڵاتدارانی شیعە وردە وردە كەوتنە سەرپێی خۆیان، بوونە خاوەنی هێز و دەسەڵاتی خۆیان، ئەوانیش كەوتنەوە پیادەكردنی سیاسەتی دوورخستنەوەی كوردو نەتەوەكانی دیكە لە دەسەڵات و دەستوورەكەیان پێشیلكرد. عێراقی دوای 2003 لەسەر بنەمای هاوسەنگی و تەوافق دامەزرابوو، بەڵام ئێستا بۆ ئەوەی ئیرادەی خۆیان لە پەرلەمانی عێراقدا بەسەر كورددا فەرز بكەن، دەبینین چییان بوێت بە زۆرینە و كەمینە بڕیار و یاساكانیان دەردەكەن، ئەمەش مانای وایە ئەو بنەمایەی عێراقی لەسەر دامەزراوەتەوە، ئێستا بوونی نەماوە و، ئێمە هەر كەمینە دەبین و ئەوان چییان بوێت بە زۆرینە بەسەرماندا دەیسەپێنن، لەلایەكی دیكەوە هەموو لایەك دەزانن عێراق سوپای نەمابوو، بەڵام دەسەڵاتدارانی شیعە هەر ئەوەندە هێزیان پەیدا كرد، ئەوە بوو بینیمان هێزیان هێنایە سەرمان لە قەرەتەپەو دوزخورماتوو، كە بەنیاز بوون هێرش بكەنە سەر كەركووكیش، لەمەش زیاتر هەر لە سەردەمی نوری مالیكی ئەوەی بەعس نەیكردبوو، ئەویشی كرد، كە بڕینی بوجە و مووچەی خەڵكی كوردستان بوو، سەبارەت بە ماددەی 140ی دەستووریش كە دەبوو هەتا كۆتایی 2007 تەواوی كێشەی ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی هەرێمی چارەسەر بكردایە، بەڵام یەك بڕگەی ئەو ماددەیەش جێبەجێ نەكرا، تەنانەت پێیان دەگوتین ماددەی 140 بەسەر چووە، بۆیە ئەگەر رێزی ئەو دەستوورەیان بگرتایە، ئەوا ئێستا عێراق و كوردستانیش لە قۆناخێكی دیكەدا دەبووین. ئێستاش كە ریفراندۆممان ئەنجام داوە و گەلی كوردستان دەنگی بۆ سەربەخۆیی داوە، وەك دەبینین حكومەتی عێراق كەوتۆتە هەڕەشە و گوڕەشە، لەوانەیە خۆیان بیانەوێت وای پیشان بدەن كە ئەم هەڕەشانە لەبەر ریفراندۆمەكەیە، بەڵام لە بنەڕەتدا سوودی یەكەمی ئەم ریفراندۆمە ئەوە بوو كە هەموو پیلان و دژایەتی حكومەتی عێراقی بۆ جیهان و گەلی كوردستان ئاشكرا كرد و دەریانخست كە چ نییەت و پیلانێكیان بەرامبەر بە كوردستان هەیە. بەڵام خەڵكی كوردستان دڵنیا دەكەینەوە كە كارێكی هێندە سووك و ئاسان نییە كە حكومەتی عێراق بتوانێت پەلاماری كوردستان بدات، بەڵام لەوانەیە لە هەندێك شوێن كە هێزەكانی حەشدی شەعبی لێیە و حكومەتی عێراق دەسەڵاتی بەسەریاندا ناشكێت، هەندێك كێشە دروست بێت، بۆیە ئەگەر عێراق هەنگاوێكی لەو جۆرە هەڵبگرێت، خۆی تووشی كێشە و كارەساتێكی گەورە دەكات. ئاشكرایە هەموو جیهان دەزانێت هێزی پێشمەرگە سیاسەت و بەرنامەی شەڕی نییە، بەڵكو سیاسەت و بەرنامەی هێزی پێشمەرگە تەنیا بەگرییە لە كوردستان و دوورخستنەوەی شەڕ و گرژییە بۆ ئەوەی روونەدات، ئێمە دەزانین شەڕ نە لە بەرژەوەندی ئێمە وەك گەلی كوردستان و نە لە بەرژەوەندی عێراقیشە، ئێستا خەڵكی عێراق پێویستی بە بونیادنانەوەو دابینكردنی خزمەتگوزارییە نەك لە شەڕێكی دیكەوە بگلێندرێن، بەڵام دەبێت هەموو لایەكیش بیزانین لەكاتێكدا كە عێراق نییەتی ئەوەی هەبوو بەهێزێك پەلاماری شوێنێك بدات لە كوردستان، ئەوە راگەیاندنی شەڕە لە سەرتاسەری كوردستان، هەر لە شنگال تا مەندەلی، ئەو كات دەبێت عێراق چاوەڕێی ئەوە بكات كە ئاگری شەڕ هەڵدەگیرسێت و چارەسەركردنی ئەو شەڕەش ئاسان نییە، بەڵام هەرچی لەتوانای سەركردایەتی سیاسیی كوردستاندا بێت، هەوڵدەدات بەهیچ جۆرێك فیشەكێكیش نەتەقێت بەرامبەر بەهێزە عێراقییەكان و هەموو كێشەكان بە دانیشتن و گفتوگۆ چارەسەر بكرێن


* ئەوەی جێگەی شانازییە ئەوەیە كە كەركووك و ناوچە كوردستانییەكانی دیكەی كوردستان بوونە بەشێك لە پرۆسەی ریفراندۆم، ئەم لایەنە لەگەڵ ئەوەی بەرەنجامی ئەخلاقی پێشمەرگەیە كە بۆ ئەو خەڵكەی سەلماند، بێ جیاوازی دەیانپارێزێت، ئەمەش وایكرد لە پرۆسەكە بینیمان بێجگە لە كورد، توركمان و عەرەب و مەسیحی دەنگیان دا، ئایا تاچەند ئەنجامدانی ریفراندۆم لەو ناوچانە دەبێتە هۆكاری گەڕانەوەیان و سەرخستنی پرۆسەی سەربەخۆیی؟
- كاتێك تەماشای پرۆسەی ئەنجامدانی ریفراندۆم لەو ناوچە كوردستانییانەی دەرەوەی هەرێمی كوردستان بكەین، ئەو جۆش و خرۆش و تامەزرۆییەی بەشێك لە توركمانەكان و بەشی هەرەزۆری عەرەبەكان پیشانیان دا، بە راستی جێگەی سەرسامی بوو، گەڕەك هەبوو لە كەركووك یەك كوردی لێ نەبووە و هەر هەموو دانیشتووانەكەی عەرەب بوون و شوێنەكە تەعریبیش بووە، خۆیان هاتوون داوایان كردووە كە سندوقی دەنگدانیان بۆ دابنێین و دڵخۆشییان بۆ بەشداریكردن لە پڕۆسەی ریفراندۆمدا دەربڕیوە، هەر بۆیە ئەگەر خەڵك وابزانێت عەرەب دەنگی بە بەڵێ بۆ سەربەخۆیی كوردستان نەداوە، ئەوە هەڵەیەكی زۆر گەورەیە و لەلایەكی تر ئێستا عەرەبی سوننە لە دوای ئۆپەراسیۆنی رزگاركردنی حەویجە لە ترسی هێزە عێراقییەكانی شیعە رادەكەن، بەپێچەوانەوە دێن پەنا بۆ هێزی پێشمەرگە و خەڵكی كوردستان دێنن، چونكە باوەڕ و متمانەیان بەكورد هەیە. ئێستا دەبینین هەرچی عەرەبی ئەو ناوچەیە هەیە هەمووی رۆژانە بە هەزاران خەڵكی عەرەب و خێزانەكانیان روو لە ناوچەكانی هێزی پێشمەرگەو كوردستان دەكەن و خۆیان تەسلیمی پێشمەرگەو كورد دەكەن، عەرەبی سوننە باش دەزانن و دڵنیان ژیان و ماڵ و گیانیان لەلای كوردو كوردستان پارێزراوە و هەر هەمووشیان بە ئاشكرا دەڵێن كە لەترس و تۆقاندنی هێزە عێراقییەكان رایانكردووە و ئاوارە بوون. هەر بۆیە عەرەبەكانی ئەو ناوچانە زۆر بەحەماسن كە لەگەڵ كورد بژین و بە سەدەها گەنجی عەرەبی ئەو ناوچانە داوادەكەن ببەن بە پێشمەرگە و چەك هەڵبگرن و پارێزگاری لە ناوچەكانیان و سنووری كوردستان بكەن، لەلایەكی تر من دەبینم لەو ناوچە كوردستانییانەدا یەكگرتوویەكی زیاتر هەیە لە جاران لەبەر ئەوەی ئەوان پێیانوایە و ئێمەش هەنگاو بەو ئاراستەیە دەنێین كە مافی هەموو ئەو نەتەوەو پێكهاتانەی لە كوردستان دەژین، بەبێ جیاوازی ئایین و مەزهەب و زمان و كەلتوور بۆیان دابین بكرێت، وەكو هەموو هاووڵاتیەكی تر كە لە كوردستان دەژین، ئەو هەندێ گرووپەشی كە خۆیان بەو جۆرە نمایش دەكەن، كە دژن، هیچی لە بیروباوەڕ و مەبەستی خۆیان نییە، بەڵكو دەستی دەرەكی لە پشتیانەوەیە و دەیانجووڵێنێ و هیچ لەو لایەنە دژانەش نوێنەری راستەقینە و زۆرینەی توركمان و عەرەبی ناوچەكە و شاری كەركووك نین.


* لەدوای سەركەوتنی پرۆسەی ریفراندۆم حەشدی شەعبی هەڕەشە لە كەركووك و ناوچە كوردستانییەكان دەكات، ئایا تاچەند هێزی پێشمەرگە ئامادەیە بەرگری لەو ناوچانە بكات؟ هەروەها ئایا تاچەند حەشدی شەعبی دەتوانێت ئەم هەڕەشانە بكات بەكردار؟
- ئەگەر حەشدی شەعبی وەك خۆیان ئیدعای دەكەن لەژێر فەرمانی سەرۆك وەزیرانی عێراقن وەك فەرماندەی گشتیی هێزە چەكدارەكانی عێراق، ئەوا ناتوانرێت بڕیاری شەڕ دژی كوردستان بدرێت، بەهەمان شێوەش كە فەرمانەكەی لای فەرماندەی گشتیی هێزە چەكدارەكانی كوردستانە لێرەشەوە فەرمانی شەڕ نادرێت، بۆیە شەڕ بە مانای شەڕێكی گەورە روونادات، بەڵام وەك پێشتریش ئاماژەم پێكرد لەوانەیە هەندێك گرووپی حەشدی شەعبی كە دەتوانن لاساری بكەن و پەیڕەوی فەرمانەكانی فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكانی عێراق ناكەن، لەوانەیە كێشەی بچووك رووبدات. هەر شتێكیش خوانە خواستە رووبدات، ئەوا هێزی پێشمەرگە ئامادەیە بۆ ئەوەی بە خێرایی چارەسەری بكات و ئەو ئاڵۆزیی و نائارامییە بڕەوێنێتەوە. ئێستا ئێمە وەكو هێزی پێشمەرگەی كوردستان دۆستایەتییەكی باشمان لەگەڵ سوپا و پۆلیسی فیدڕاڵ و تەنانەت حەشدی شەعبی هەیە، بۆیە ئەو پەیوەندی و هەماهەنگییەی كە هەیە ئەگەری شەڕ زۆر دوور دەخاتەوە. لە پرۆسەی ئازادكردنەوەی موسڵیشدا بەهەمان شێوە هێزی پێشمەرگەی كوردستان و سوپاو پۆلیسی فیدڕاڵی عێراق پێكەوە لەیەك سەنگەردا شەڕمان كردووەو خوێنمان رژاوە و موسڵ و شوێنەكانی دیكەمان ئازاد كردووە، لەبەر ئەوە ئێمە وەكو هێزی پێشمەرگەی كوردستان لەگەڵ هیچ هێزێكی عێراقی هیچ كێشەو گرفتێكمان نییە و هەر كێشەو گرفتێكیش لە شوێنێك روو بدات هەر زوو هەوڵ دەدەین چارەسەری بكەین و رێگە نادەین تەشەنە بكات بۆ شوێنەكانی تر. ئەمەش لە روانگەی ئەوەوە هاتووە كە پێمانوایە گفتوگۆ و دانیشتن چەند بخایەنێت زۆر باشترە تەنانەت لە پێنج دەقیقە شەڕ.
* بەڵام لەلایەن هەندێك لە بەرپرسانی حەشدی شەعبییەوە هەڕەشەو قسەو لێدوانی توند دژی خەڵكی كوردستان و پێشمەرگە دەدرێت، ئایا پێتوانییە ئەمە سەرەتایە بۆ تەشەنەكردنی ناكۆكی؟ ئەگەر كێشەو گرفت رووبدات و هێرش بكرێتە سەر كوردستان هێزی پێشمەرگەی كوردستان لە ئامادەباشیدایە بۆ پارێزگاریكردنی خەڵكی كوردستان بەتایبەتی كە سوپای عێراق بەهاوبەشی لەگەڵ سوپای توركیاو كۆماری ئیسلامی ئێران مانۆڕی سەربازییان لە نزیك سنوورەكانی كوردستان دەست پێكردووە؟


- ئەو مانۆڕە سەربازییانە زۆر ئاساییە و هەندێ جار بۆ فشارو پاڵەپەستۆ كردنە لەسەر وڵاتێك، یان بۆ مەبەستێكی تایبەتە، چەند رۆژێك پێش ئێستا ئێران و توركیا لەگەڵ هێزە عێراقییەكان لەنزیك سنووری كوردستان و توركیا مانۆڕی سەربازییان ئەنجام دا، مەبەستیان پیشاندانی هێزو پاڵەپەستۆیە لەسەر هەرێمی كوردستان بۆ ئەوەی لەئەنجامی پڕۆسەی ریفراندۆمەكەمان پەشیمان ببینەوە، ئێمە وەكو كوردو كوردستان مانۆڕە سەربازییەكانیان بە كارێكی ئاسایی و بەسادەیی دەیبینین، بەڵام هیچ هێزێك نییە پاشگەزمان بكاتەوە لە ریفراندۆم، بەڵام ئامادەشین بۆ هەموو گفتوگۆو دیالۆگێك و هەر هێزێكیش بیەوێت غەدرمان لێ بكات و هێرش بكاتە سەرمان، ئەو كاتە بەتەئكید ئەوەی لە توانامان بێت رووبەڕوویان دەبینەوە و ئەمڕۆش هێزەكانی هاوپەیمانان لە گۆڕەپانەكەن كە دەزانن رۆڵی هێزی پێشمەرگەی كوردستان لە بەرەنگاربوونەوەو شەڕی دژی داعش چی بووەو چەند گرنگ و كاریگەریی لەسەر تێكشاندنی تیرۆریستانی داعش هەبووەو چەندین شەهید و بریندارمان داوەو هاوپەیمانان لە مەینەتی و رابردووی ئێمە گەیشتوون، هەر لە ئێستاوە بەهەموو تواناوە هەوڵدەدەن، ئەوە ئەمریكا، ئەوە سەرۆكی فەرەنسا بە پڕۆژەوە هاتووە، ئەوە بەریتانیا و چەندین وڵاتی تر كە هەرێمی كوردستان لەگەڵ حكومەتی عێراق بكەونە گفتوگۆ و دانیشتنێكی جددی، هەروەها جەنابی سیستانی مەرجەعی شیعە لە عێراقدا داوایەكی كردووە بۆی هەیە زۆربەی خاڵەكانی لە بەرژەوەندیی ئێمە نەبێت، بەڵام بۆ چارەسەركردنی كێشەكان سەركردایەتی سیاسی كوردستان قبوڵی كردووەو وەڵامیشی داوەتەوە كە لەسەر فتواكەی سیستانی دەست بكرێت بە دانیشتن و گفتوگۆ، بەڵام ئەو مەرجانەی كە ئەمڕۆ دانراون قابیلی قبووڵكردن نین و بەهیچ جۆرێكیش پاشگەزبوونەوە لە ریفراندۆم ناكرێت و هیچ كەسیش نییە بتوانێت شكۆی ئەو میللەتە بشكێنێت، یان لەكەداری بكات و پەشیمانبوونەوە لە ریفراندۆم شكاندنی شكۆی ئەو میللەتەیەو هەر كەسێك ئەوە قبووڵ بكات، بەمانای ئەوەیە كە گەورەترین خیانەت لەو میللەتە و لەهەموو پیرۆزییەكانی دەكات.


* لایەنێكی دیكەی ریفراندۆم ئەوەیە یەكڕیزییەكی دروستكردووە كە جێگەی دڵخۆشییە، لەمەش زیاتر لەناو هێزی پێشمەرگەی كوردستان زیاتر رەنگی داوەتەوە، ئەم لایەنە كاریگەریی تەواوی فەرماندە سەربازییەكانی وەك بەڕێزتانی پێوە دیارە، ئایا تاچەند لە سنووری خۆتدا لەگەڵ برا پێشمەرگەكان هۆكاربوون بۆ ئەم یەكڕیزییەو سەركەوتنی پرۆسەی ریفراندۆم؟
- یەكڕیزیی پێشمەرگە هی ئەمڕۆ نییە، هێزی پێشمەرگە هەر لەسەرەتاوە یەكڕیز بووە، هەرچەندە ململانی لەنێوان حزب و پارتەكان لە كوردستان هەبووە، بەڵام هێزی پێشمەرگە هەر یەكڕێز بووە و لە هەموو بەرەو سەنگەرەكان بەرامبەر بە دوژمن وەستاون و خوێنیان بەیەكەوە لە سەنگەرەكان ڕشتووە، هەر لە جەلەولاو سەعدیە تا دەچیتە شنگال، سوپاس بۆ خوا هێزی پێشمەرگە دوور بووە لە ململانێی نێوان حزبەكان و بۆتە هێزێكی نیشتمانی و پێشمەرگە هێزی میللەتەكەیەتی. ئێمە پێمانوایە حزب ئامڕازە بۆ گەیشتن بە ئامانج و لە هەندێ كاتدا ناتوانی بە قسەی كەسێكی سیاسی لە حزبەكەت بكەیت، ئەگەر لە ئامانجەكە لابدات، بەڵام پێشمەرگە تەنیا لەو رێگاو ئامانجە لانادات كە لە بەرژەوەندیی میللەتەكەی بێت، ئێمە پێشمەرگە نین بۆ حزبەكەمان، بەڵكو پێشمەرگەین لە حزبەكەمان بۆ میللەتەكەمان و هەر حزبێك بە پێی بەرنامەی خۆی تێدەكۆشێت بۆ گەیشتن بە مافە رەواكانی میللەتەكەی، جا یەكێك بووە بە پارتی و یەكێك بووە بە یەكێتی و یەكێك بووە بە شیوعی و ئەوەی تر بووە بە سۆشیالیست، لە راستیشدا سەركردایەتی هیچ حزبێكیش داوای لە هێزەكەی نەكردووە كە سەنگەر چۆڵ بكە، یان ریزی پێشمەرگە تێكبدە، ئەوەش جێگای تەقدیرە كە سەركردایەتییە سیاسییەكانیش رۆڵی بەرچاویان لە یەكڕیزیی هێزی پێشمەرگەدا هەبووە.
* حكومەتی ئێران و عێراق بە پڕوپاگەندەكانی خۆیان دەیانەوێت ئەوە پیشان بدەن كە هاوپەیمانان لە دوای ریفراندۆم وەك پێوست هاوكاری پێشمەرگە و كوردستان ناكەن، ئایا ئەمە هیچ ئەساسێكی هەیە، یان هیچ گۆڕانكارییەك دروست بووە؟
- هیچ هاوكارییەك لە هێزی پێشمەرگە نەبڕاوە و ئەو هاوكارییانەی تا ئێستا بۆ ئێمە هەبووە بۆ شەڕی داعش وەكو خۆی بەردەوامە، وەكو مەشق پێكردنی پێشمەرگە كە ئێستا بەردەوامە و پێویستی پێشمەرگە لەهەندێ بواردا، هەرچەندە ئەوە پەیوەندی زیاتر بە وەزارەتی پێشمەرگەیەو ئەوان زیاتر ئاگاداری كارو وردەكارییەكانن، بەڵام ئەوەی من دەیبینم مادام مەشق و راهێنان و خول بۆ پێشمەرگە بەردەوامە و رێكخستنەوەی پێشمەرگەو بوونی بەرنامەیەكی گەورەی هاوپەیمانان كە لەلایەن بەریتانیا و ئەڵمانیا و ئەمریكا كاری لەسەر دەكرێت كە بۆ رێكخستنەوەی وەزارەتی پێشمەرگەو هێزەكانی پێشمەرگە هەیەو لە جێبەجێكردندایە، جگە لەوە راوێژكارانی زۆربەی وڵاتانی هاوپەیمانان ئێستاكە لە وەزارەتی پێشمەرگەن و كۆمەڵێ شتی تر كە ئەوانە هەمووی بەڵگەن بۆ ئەوەی هاوكارییەكانی هێزی پێشمەرگە بەردەوام دەبن، بەڵام بۆی هەیە هاوكارییەكان پێشوو بگۆڕێت و لەمەودوا بەجۆرێكی تر بێت، گەرچی پێویست ناكات ئێستاكە لێرەدا باسی شێوەو چۆنیەتی هاوكارییەكانی لەمەودوا بخەمەڕوو.



* هێزی پێشمەرگەی كوردستان تاچەند رۆڵی هەبووە لە پاراستنی سەقامگیری و پرۆسەی ئاشتی نێوان كوردستان و دەوڵەتانی دراوسێ بەتایبەتی لەگەڵ بوونی سنوورێكی فراوان و سەختی شاخاوی نێوان ئێمەو كوردستانی باكورو رۆژهەڵات؟
- حكومەتی كوردستان لەسەر بنەمای هاوسێیەتیی باش مامەڵە لەگەڵ دراوسێكانی دەكات و لەم چوارچێوەیەشدا ئەوە ئەركی ئێمەیە ئاسایشی سنوورەكانی خۆمان بپارێزین، گەرچی ئەو دەوڵەتانە وەك پێویست ئاسایشی خۆیان نەپاراستووە، چونكە هەر وڵاتەو بۆ بەرژەوەندیی خۆی گرووپێكی لە سنوورەكەی خۆی داناوە كە هاوكاری و پاڵپشتی دەكات بۆ هەڕەشە پێكردن لە دەوڵەتەكەی دەوروبەری، ئەوە بۆتە هۆی ئەوەی ئەمنییەتی ئێمەش تێكبچێت، ئەو دەوڵەتانە خۆیان چەندین رێكخراو و هێزیان دژی یەكتر دروست كردووە، من نامەوێت لێرەدا ناویان بهێنم كە چۆن هاوكاری و پاڵپشتی دەكرێت و تەنانەت لە دژی بارودۆخی هەرێمی كوردستانیش بەكاریان دەهێنن، هەر بۆیە ئەوە ئێمە نین هەڕەشە بین بۆ سەر دەوڵەتانی دراوسێ، بگرە خۆیانن گرووپ و رێكخراو و حزبی چەكداریان دروست كردووەو پاڵپشتی دەكەن و وایانكردووە زۆربەی جار ناسەقامگیری لەسەر سنوورەكانی لێبكەوێتەوە.
* چۆن سەیری ئەو یەكڕیزییەی نێوان حزبە كوردستانییەكان دەكەن كە توانییان لێژنەی باڵای ریفراندۆم بگۆڕن بە ئەنجومەنی سیاسیی كوردستان – عێراق؟
- وەكو ئاماژەم پێدا، یەكڕیزیی ئەم میللەتە دەمانكاتە خاوەنی دەستكەوتی گەورە بۆ میللەتەكەمان، پێویستە هەر حزبە و دەستبەرداری هەندێك مەرام و خواستی خۆی بێت و بەرپرسەكانی پەنا نەبەنە بەر میدیاكان و لێدوانی نابەرپرسانەو نەبەجێ نەدەن و لە هێرشكردنە سەر ریفراندۆم و خواستی رەوای گەلی كوردستان و لەكەداركردنی میللەت دوور بكەونەوە، پێویستە هەرچی گرفت و كێشەمان هەیە لە رێگەی دانوستاندن و لەسەر مێزی گفتوگۆ چارەسەری بكەین. من وەكو پێشمەرگەیەك پێموایە ئەوەی لە میدیاكان و لێرەو لەوێ لێدوانی ناپەرسانە دەدەن و كەناڵەكان بەداخەوە یارمەتیدەریانن، هەمووی موزایەدەیە، بەڵام خۆشبەختانە میللەتی ئێمە ئەوەندە ئەزموونی لەسەر موزایەدە و بەڵێن و قسەی باق و بریقدار و لەخشتەبردن هەیە و تێر بووە و چیدی بەو قسانە لە خشتە نابرێت. خۆشبەختانە ئەمجارە یەكڕیزی و یەكدەنگی هەبوو، هەندێك لایەنیش كە دژ بوون، دواتر هاتن بۆ ریفراندۆم و جەماوەرەكەی خۆشیان هان نەدا بۆ ئەوەی نەچنە سەر سندوقەكانی دەنگدان و دەنگ بە بەڵێ نەدەن، ئەوانیش بە هاتنی خۆیان و لە كەناڵەكانی راگەیاندن نیشانیان دا كە لەگەڵ سەربەخۆیی كوردستاندان، هیوادارم سوود لەم حاڵەتە وەربگیرێت. من ناڵێم كەموكورتی لەم وڵاتەدا نییە بەڵام خۆ دەستكەوت و شتی باشیش هەیە كاری لەسەر بكەین و دەوڵەمەندتری بكەین، با پێكەوە دانیشین و شتە خراپەكان چارەسەر بكەین. ئەمڕۆ هێزی پێشمەرگە داوای ئەوە دەكات كە ماندووبوونی خۆی و خوێنی شەهیدان و بریندارەكانی بەفیڕۆ نەدرێت و لە خزمەتی دەرئەنجامی ریفراندۆمەكەدا بین و رێز لە ئیرادەی میللەتەكە بگیرێت، ئێستا لە زۆر شوێن داگیركەر و دوژمن هەیە كە دژی ریفراندۆم لە ناوخۆ و دەرەوە كاردەكات و نازانین مەبەست و مەرامی چییەو لە پێناو چی دژی ئیرادەو خواستی گەلەكەی بووەتەوە و بۆچی وا بەو شێوەیە لەدژی میللەت و خواستی خەڵكەكەی كار دەكات.


* ئێستا لەلایەن سەركردایەتی سیاسیی كوردستانەوە هەوڵێك هەیە بۆ گەڕانەوەی ئیدارەی كەركووك و ناوچە كوردستانییەكان بۆ سەر هەرێمی كوردستان، ئایا وەكو فەرماندەیەكی پێشمەرگە چۆن سەیری ئەو هەوڵە دەكەن؟
- بەم ریفراندۆمە هەموو ناوچە كوردستانییەكان گەڕاونەتەوە سەر هەرێمی كوردستان، چونكە ئەمە راپرسی بوو لە ناوچەكە، هەر لە كەركووكەوە بۆ داقوق و خورماتوو و جەلەولا و سەعدیە و قەرەتەپە تا دەگاتە ناوچەی مەخمور و شنگال و هەموو ئەو ناوچانەی تر كە ریفراندۆمی تێدا كراوەو دەنگیان داوە بە بەڵێ بۆ سەربەخۆیی كوردستان، ئەمە جێبەجێكردنی ماددەی 140ی دەستووری عێراق بووە، ریفراندۆم كوردستانی كردە یەكپارچە و بە هیچ جۆرێك نابێت جارێكی تر وشەی ناوچە دابڕێنراوەكان بەكار بهێنین. لەدوای ریفراندۆم زۆر لە وشەو زاراوە گۆڕاوەو بەسەرچووە، ئێستا دەبێت بڵێین كوردستان.
Top