محەمەدی حاجی مەحمود پێشمەرگە و باوكی شەهید لە سەنگەرەكانی شەڕی پێشمەرگە دژ بە تیرۆریستانی داعش رۆڵێكی بەرچاو و قارەمانانەی هەبووە، ئەم پێشمەرگەیە سكرتێری حزبی سۆسیالیست دیموكراتی كوردستانە و ماوەی نزیكەی نیوسەدەیە پێشمەرگەیە و قاڵبووی شۆڕش و رووداوە سیاسییەكانی كوردستان و ناوچەكە بووە، بۆ قسەكردن لەسەر رەوشی سیاسی و سەربازیی ئەمڕۆی كوردستان و پەیوەندییەكانی هەرێمی كوردستان و بەغدا و ئایندەی كورد لە عێراق و ناوچەكە، گوڵان سەردانی بەڕێزیانی كرد و لە میانەی دیمانەیەكی تایبەتدا ئەم پرسانەی تاوتوێ كرد و بەمجۆرە سكرتێری حزبی سۆسیالیست دیموكراتی كوردستان وەڵامی پرسیارەكانی گوڵانی دایەوە.

* ماوەی هەشت مانگ زیاترە لە شەڕێكی نەخوازراوداین لەگەڵ تیرۆریستانی داعش، ئایا دوای ئەم ماوەیە چۆن بارودۆخی ئێستای كوردستان دەخوێنیتەوە؟
- لەم شەڕەی داعش كە یەخەی كوردستانی گرتووە، كورد زەرەرمەندی یەكەم بووە لەسەر ئاستی ناوچەكە، بێجگە لەوەی ژمارەیەكی زۆری شەهید و برینداری پێشمەرگەمان هەبووە، تیرۆریستانی داعش ئەوەی لە دەستیان هاتووە لە كوشتنی ژن و منداڵ و بردن و هەتككردنی ژنان و كچانی ئێزیدی و كوشتنی بە كۆمەڵ بەرامبەر گەلی كوردستانیان كردووە، بەڵام ئەم شەڕە بە هۆی خۆڕاگری پێشمەرگە و خەڵكی كوردستانەوە، هەندێك دەسكەوتی ئیجابیشی هەبووە، لەوانە یەكڕیزیی لایەنە سیاسییەكان و هەماهەنگی لەنێوان پارچەكانی كوردستاندا، هەروەها ئێستا هەست دەكەین پشتیوانییەكی گەورەی نێودەوڵەتیمان هەیە، ئەمەش بۆ یەكەمجارە هاوپەیمانی نێودەوڵەتی بەجۆرە هاتۆتە ناو شەڕی تیرۆریستانەوە، هەموو لایەك بارودۆخی سووریا دەبینین، ماوەی زیاتر لە سێ ساڵە شەڕە، بەڵام نە ئەمریكا و نە ئەوروپاش بەوجۆرە نەهاتوونەتە ناو شەڕەكە، تەنانەت لە سەرەتای گرتنی موسڵ تا جەلەولا لە حوزەیرانی ساڵی رابردوو نەهاتنە دەنگ، بەڵام لەگەڵ ئەوەی تیرۆریستان هێرشیان كردە سەر كوردستان و مەترسی كەوتە سەر هەرێمی كوردستان، هاتنەدەنگ و هاوكاری و هاوپەیمانی لەگەڵ گەلی كوردستان دروستبوو، خاڵێكی دیكە ئەو چەكانەیە كە هاوپەیمانان بۆ پێشمەرگەیان ناردووە، ئاشكرایە كوردستان هەتا مانگی ئابی 2014 ئەگەر چەكیشی كڕیبێت، لەوانەیە بە قاچاخ كڕیبێتی، بەڵام ئێستا بە ئاشكرا هاوپەیمانان بە فڕۆكە چەك دێنن بۆ كوردستان و لە فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی هەولێر دادەگیرێت و دەدرێت بە هێزی پێشمەرگە، ئەمەش دەستكەوتێكی گەورەی دیكەیە بۆ كوردستان و نیشانەی متمانەی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتییە بە خەڵكی كوردستان، هەروەها خاڵێكی دیكە ئەوەیە كە ناوی پێشمەرگە بۆتە سیمبولێكی گەورە لەسەر ئاستی جیهان، لە ئوسترالیاوە تا دەگاتە كەنداو دەڵێن: ئێمە هاوكاریی پێشمەرگەی كوردستان دەكەین، ئەمەش مانای ئەوەیە پێشمەرگە بۆتە گوڵێكی گەورە لە جیهاندا و هەموو سنوورەكانی بەزاندووە، خاڵێكی دیكەی زۆر گرنگ، كە رەنگە لای خۆمان وەك كورد ئاسایی بێت، ئەویش ناردنی هێزی پێشمەرگەی كوردستان بوو بۆ كۆبانێ، بەڵام ئەم پرسە زۆر گرنگە و سنووری سیاسیی هەر سێ دەوڵەتی (عێراق، توركیا، سووریا)ی بڕیوە تا گەیشتۆتە كۆبانێ، ئەمە وەرچەرخانێكی گەورەیە، ئێستا پێشمەرگە بە چەك و ئاڵای كوردستانەوە لە ناو ئاپۆرای پێشوازی كوردی توركیا و سووریا لە هەرێمی كوردستانەوە دەچێتە توركیا و لەوێوە بە قووڵایی 280كم دەچێتە ناو خاكی سووریا. خاڵێكی دیكە كە تایبەتە بە بارودۆخی نێوان هەرێم و بەغدا، ئاشكرایە ئێمە زۆربەی كێشەكانمان لەگەڵ بەغدا لەسەر جێبەجێكردنی ماددەی 140ی دەستووری عێراق بووە، لەبەر ئەوەی كە دەگەیشتە ئەوەی خاكەكەی خۆمان بگێڕینەوە، ئاستەنگیان دروست دەكرد و جێبەجێیان نەدەكرد، بەڵام بەشێكی زۆر ئەو خاكەی كە پێشتر ماددەی 140 بووە ئێستا لەبەردەستی خەڵكی كوردستانە، خاڵێكی دیكە ئەو یەكڕیزی و هاودەنگییەیە كە لە ناو خەڵكی كوردستان دروستبووە، لەم قۆناخەدا خەڵكی كوردستان بە هەستكردن بە بەرپرسیاریەتی بەوەی مەترسییەك لەسەر هەرێمی كوردستان هەیە، هەموو یەكهەڵوێستن، خاڵێكی دیكە كە زۆر گرنگە، لە كۆبانێ تا دەگاتە جەلەولا و مەندەلی كەم و زۆر پێشمەرگەی هەر چوار پارچەی كوردستانی تێدایە، ئێستا بە درێژایی 25 كم لە باشووری كەركووكەوە بەدەستی پێشمەرگەوەیە، هەروەها بە رێككەوتن لەگەڵ عێراق ئێستا نەوتی كەركووك بە رێگەی بۆرییەكانی نەوتی هەرێمی كوردستان هەناردەی دەرەوە دەكرێت، ئەمە خۆی لە خۆیدا وەرچەرخانێكی گەورەی نەتەوەیی و نیشتمانییە كە میللەتەكەمان بەدەستی هێناوە، بۆیە راستە شەهید و قوربانی و بریندارێكی زۆرمان لەم شەڕەدا داوە، بەڵام ئەم دەستكەوتانەش كە بەدەست هاتوون، هەموویان دەستكەوتی گەورەن. هیچ دەسكەوتێكی گەورەش بە بێ قوربانیدان و خۆڕاگری بەدەست نایەت.
* وێڕای ئەو خاڵانەی ئاماژەت پێكردن، بەڵام لەگەڵ دروستبوونی میلیشایی حەشدی شەعبی لەلایەن شیعەی عێراقەوە، لەوماوەیە گوێبیستی ئەوە بووین، میلیشیاكانی حەشدی شەعبی هەڕەشەیان لە كەركووك دەكرد و ئاماژەیان بەوە دەكرد كەی بیانەوێت دێنە كەركووكەوە، وەك فەرماندەیەكی مەیدانی هێزی پێشمەرگە، ئەمە چۆن سەیر دەكەیت؟
- پێش ئەوەی وەڵامی ئەم پرسیارە بدەمەوە، دەمەوێت ئاماژە بەوە بكەم، ئەم بارودۆخەی ئێستا دەوڵەتی عێراق بەرەو دابەشبوون دەبات، لەناو پرۆسەی سیاسی عێراقیشدا هەر سێ سەرۆكایەتی كۆمار و حكومەت و پەرلەمان بە سەر هەرسێ لایەنی كورد و سوننە و شیعە دابەشكراوە، لە ناو سندوقەكانی دەنگدانیشدا، كە زیاتر لە دوو ملیۆن و شەست هەزار كەس لە كوردستان دەنگیان داوە، یەك دەنگ بۆ یەك كورسی شیعە، یان سوننە نەدراوە، بەهەمان شێوە لەناوچەكانی سوننەی عێراق دەنگ بە سوننە دراوە و لەناوچەكانی شیعەش دەنگ بە شیعە دراوە، بۆیە لەناو سندوقی دەنگدانیشدا عێراق دابەش بووە، لە رووی جوگرافیشەوە ئێستا عێراق سێ بەشی جیاوازە، كوردستان حكومەتی خۆی هەیە، لە موسڵ و ناوچە سوننەكان حكومەتێكی دیكەیە و لە بەغداش حكومەتێكی دیكەیە، ئەمە مانای ئەوەیە عێراق لە رووی جوگرافیشەوە ئێستا دابەش بووە، بۆیە زۆر جار كە باسی یەكپارچەیی عێراق دەكرێت، من پێم سەیرە، چونكە تەنها بە فڕۆكە دەتوانن یەكپارچەیی خاكی عێراق ببینن. تەنها دامەزراوەیەك كە لە عێراقدا هەبووبێت و هاوبەش بێت لەنێوان پێكهاتەكانی عێراقدا، سوپا بوو، دوای داگیركردنی موسڵ لەلایەن داعشەوە ئەو سوپایەش لەبەریەك هەڵوەشا و شتێك نەماوە بەناوی سوپای عێراق، ئەویش بۆتە سێ بەش، ئەوەی پێی دەڵێن حەشدی شەعبی لە راستیدا هێزی شیعەیە، پێشمەرگە هێزی كوردستانە، ئێستاش لە هەوڵی ئەوەدان بە رێگەی پەرلەمانی عێراق هێزێك بە ناوی گاردی نیشتمانی دروست بكەن بۆ سوننە، ئەمەش مانای ئەوەیە سوپای عێراقیش بۆتە سێ بەش و جارێكی دیكە یەكناگرێتەوە و لەوانەیە لە یەك دوو ساڵی داهاتوو پێكدادانیش لە نێوانیاندا رووبدات، سەبارەت بە میلیشیای شیعەش كە لە هێزی بەدرەوە دروستبوون و ناوی جیاجیان وەك حزبوڵڵا و حەشدی شەعبی و ئەوانە وەرگرتووە، لەنێوان ئەم هێزانە و هێزی پێشمەرگە ناوچەی سوننەنشین هەیە، شیعە ناتوانێت لە ناوچەی سوننە هێزێك دروست بكات، هەروەك چۆن پێش گرتنی موسڵ 90 هەزار سەرباز لە چوار فیرقە و دوو فیرقەی پۆلیسی فیدڕاڵی لە یەك دوو كاتژمێردا هەڵاتن و چەكەكانیان بۆ داعش بەجێهێشت، بۆیە ئەم هێزە نابێتە مەترسی بۆ سەر كوردستان، لەبەر ئەوەی لە هەر چوار پارێزگای (نەینەوا، كەركووك، تكریت و دیالە) كە نزیكەی 6 ملیۆن خەڵكی تێدا دەژی، لایەنەكانی شیعە 6 كورسی پەرلەمانیان هەیە، ئەم كورسییانە لە موسڵ یەك و لە تكریت كورسییەك و لە دیالە سێ كورسییان هەیە، لە كەركووكیش توركمانی شیعە كورسییەكی هەیە، بۆیە ئەم ناوچەیە خاكی كورد و سوننەیە، ئەوان ناتوانن مەترسی دروست بكەن، لەوانەیە ئێستا هەندێك خەڵكیان كۆكردبێتەوە و هێنابێتیان، بەڵام خاڵێكی دیكە ئەو ناوچانەی كە هێزی پێشمەرگەی كوردستان لە شنگالەوە تا جەلەولا كە بەخوێنی پێشمەرگە ئازاد كراوە و بە خوێنی پێشمەرگە دەپارێزرێت، ئەمانە هەمووی خاكی كوردستانن و هەر لەبەر دەستی پێشمەرگە دەبێت و پێشمەرگە تەسلیمی هیچ هێزێكی دیكەی ناكاتەوە.
* وەك پیشاندانی هەڵوێستێكی نیشتمانی بەڕێز مسعود بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان، دوای لێدوانەكانی بەرپرسانی حەشدی شەعبی، خۆی سەردانی كەركووكی كرد، ئایا ئەم سەردانەی بارزانی بۆ كەركووك چۆن دەخوێننەوە؟ ئایا چ پەیامێك بە حكومەتی عێراق و حەشدی شەعبی دەدات؟
- لە راستیدا هاتنی جەنابی سەرۆكی هەرێمی كوردستان بۆ كەركووك، سەردانێكی ئاساییە، لەبەر ئەوەی ئەو فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكانی كوردستانە، پێش سەردانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان دوو هێرشی گەورەی تیرۆریستانی داعش كرابووە سەر كەركووك، بەڵام هەر دوو هێرشەكە لەلایەن هێزی پێشمەرگەوە تێكشكێندرابوو، بەتایبەتی لە دوایین هێرشیاندا زیاتر لە 100 لاشەی تیرۆریستانی داعش كەوتبووەوە دەستی هێزی پێشمەرگە، هەروەها تیرۆریستان زەرەر و زیانێكی گەورەیان بەركەتووە، دوای ئەمانە هاتنی سەرۆكی هەرێمی كوردستان بۆ كەركووك بایەخی تایبەتی خۆی هەبووە، لایەنێكی بەسەركردنەوەی كەركووك بوو، لایەنێكی دیكەی كۆبوونەوەی بووە لە گەڵ فەرماندەكانی پێشمەرگە لەو ناوچەیە و پێداچوونەوە بە هێزەكاندا، لەبەر ئەوەی پێداچوونەوە بە هێزەكاندا كراوە و چەندین فەرماندە گۆڕدراوە، بۆیە لەسەر ئاستی سیاسی و سەربازی و مەعنەوی و راگەیاندن، بایەخی تایبەتی خۆی هەبووە، لەوانە پێش هەمووشت ئەو سەردانە پەیامێكە كە هێزی پێشمەرگەی كوردستان كەركووك بە هەموو پێكهاتەكانیەوە دەپارێزێت، نەك هێزێكی دیكە، لەمەش زیاتر هەموو پێكهاتەكانی كەركووك بە (كورد و عەرەب و توركمان و مەسیحی)یەوە ئەو راستییە دەبینین كە ماوەی هەشت مانگە تەنها پێشمەرگە سەدان شەهیدی لە پێناوی پاراستنی كەركووك داوە و هیچ هێزێكی دیكە دڵۆپێك خوێنی بۆ پاراستنی شارەكەو پێكهاتەكانی نەڕشتووە، بۆیە ئەمە پەیامێك بوو بەوەی كەركووك شارێكی كوردستانییە و هێزی پێشمەرگەش دەیپارێزێت، پەیامێكی دیكەی ئەم سەردانە ئەو جەختكردنەوەیە بوو لەسەر ئەوەی زیاتر تیرۆریستانی داعش لە سنووری كەركووك دووربخرێنەوە، هەروەها بە هەموو لایەنێكی راگەیاند پێشمەرگە كەركووك دەپارێزێت و هیچ هێزێك بۆی نییە سەربەخۆ بێتە ناو كەركووكەوە.
* ئایا تاچەند مەترسی ئەوە هەیە حەشدی شەعبی جێگەی سوپای عێراق بگرێتەوە و تاچەند ئەم هێزە هەڕەشە لەسەر ئایندەی كورد و بەغدا دروست دەكات؟
- من پێموا نییە جارێكی دیكە بتواندرێت سوپای عێراق بە شێوەی سوپایەكی هاوبەش و یەكگرتوو دروست ببێتەوە، چونكە عێراق وەك پێشتریش ئاماژەم پێكرد بەرەو هەڵوەشانەوە و پارچەبوون دەچێت، لەوانەیە ئەم پرسە تەنها مەسەلەی كات بێت و كاتی مابێت، هەتا ئەگەر شیعە و كورد لە گەڵ بەشێك لە سوننە، بیانەوێت لە عێراقدا پێكەوە بمێننەوە، ئەوا دەبێت بەدوای شێوازێكی دیكەی جیاواز لە سیستمی فیدڕاڵی بگەڕێن، ماوەی 80 ساڵی حوكمڕانیی سوننە، ئاكامەكەی ئەنفال و كیمیابارانی كوردستان بووە، لە ماوەی 11 ساڵی حوكمڕانی شیعەشدا زەرەریان لە كورد داوە و ئەوەتا بودجە و مووچەی كوردستان و فەرمانبەرانی كوردستانیان بڕیوە، لەسەر ئەرزی واقیعیش عێراق خۆی سێ بەشە، ئەمە مانای ئەوەیە بە كردەیی ئەو سیستمە سەركەوتوو نەبووە، بۆیە دەبێت بەدوای شێوازێكی دیكە بگەڕێن، ئەو شێوازەی دیكەش ناوی دەنێن كۆنفیدڕاڵی، یان هەر ناوێكی دیكە، بۆیە من راشكاوانە دەڵێم: لەم بارودۆخەدا و بەم سیستمە سیاسییە ناتواندرێت عێراق بە یەكگرتوویی بمێنێتەوە و ئەگەر شێوازێكی تازە نەدۆزنەوە ئەوە كۆتایی هاتووە.
* لە پێكهێنانی حكومەتی ئەمجارەی حەیدەر عەبادی، لایەنی كوردی ماوەی سێ مانگی دانابوو بۆ جێبەجێكردنی بەرنامەی حكومەت و رێككەوتنەكەیان، بەڵام سێ مانگەكە تێپەڕی و حكومەتەكەی عەبادی پابەند نەبوو بە رێككەوتنەكە، ئەگەر بەغدا هەر بەمجۆرە مامەڵە بكات بژاردەی دیكە بۆ هەرێمی كوردستان چییە؟
- بەشداری ئەمجارەی كورد لە حكومەتی عەبادی، بەشداری هاوبەشی و شەراكەت نییە، بەڵكو بەشداری پێكردنە لە پەراوێزدا، لەبەر ئەوەی لەو كاتەی پێنج لایەنە سەرەكییەكەی كوردستان لە كۆبوونەوەدا بوون، پەرلەمانی عێراق متمانەی بە حكومەتەكەی عەبادی دا، لایەنە كوردستانییەكان داوایان كرد 30 خولەك كۆبوونەوەكە دوابخەن، پەرلەمان كۆبوونەوەكەی دوانەخست، وەزیرەكانی كورد نەیانتوانی لەو كۆبوونەوەیە سوێندی یاسایی بخۆن، كورد دواتر بە لاوازی چووە بەغدا، من بەشبەحاڵی خۆم نازانم وەزیرە كوردەكان چۆن سوێندیان خواردووە، ئێستا شەراكەتێك كە هەبێت لەناو حكومەتی عیراقیدا لە نێوان سوننە و شیعەدایە، بۆ نموونە لە كەركووك و هەموو شوێنەكانی تر، ئەگەر مامۆستایەك مووچەكەی لەسەر بەغدا بێت، وەریدەگرێت و ئەوەی لەسەر هەرێمی كوردستان بێت وەریناگرێت، ئەوە هەشت مانگە شەڕە، موسڵ پایەگایەكی بەهێزی مرۆیی و سیاسی و كۆمەڵایەتی و راگەیاندنی داعشە، بودجە و مووچەیان بۆ یەك كاتژمێر چییە دواناكەوێت و رۆژێكی بمێنێ بە پەلە لە بەغداوە دەیگەیەننە موسڵ، بەڵام بودجە و مووچەی كوردستان دەبڕن، بە مانای ئەوەی شیعە و سوننە چەندە دژایەتی یەكتر دەكەن، بەڵام لەسەر كورد یەكدەنگن، مووچەی حەشدی شەعبی دەدرێت و هی پێشمەرگە نادرێت، مووچەی هەموو هێزە سوننەكان دەدرێت و هی كورد نادرێت، ئەمانە هەمووی بەڵگەن لەسەر پەراوێزخستنی كورد، لەبەر ئەوە پێموایە دۆخی كورد لە ناو حكومەتی عیراقیدا زۆر زۆر لاوازە و لە ناو سووچێكی پەرلەمانی عێراقدا بەیانێكیان لە سلێمانییەوە بۆ چووبوو خوێندیانەوە كە تێیدا دیاریكرابوو ئەم مەرجانەمان هەیە تا سێ مانگی تر، لە كاتێكدا خۆیان باش دەزانن بە سێ ساڵی تریش ئەو مەرجانە جێبەجێ ناكرێت، لە سەرەتای پێكهێنانی ئەم حكومەتەوە كورد قورسایی لە بەغدا نەبووە و ئێستاش وا تێدەگەم هەندێ لایەن كۆك بن لەسەر ئەوەی دیسانەوە بە لاوازترەوە بەرەو بەغدا بڕۆنەوە و هەموو هێلكەكانیان بخەنەوە زەمیلەكەی بەغدا، ئەمجارەش غەڵەتێك بە غەڵەتێكی گەورەتر چارەسەر بكەن، بۆیە پێموایە چۆن كورد زیانلێكەوتووی یەكەمە لە شەڕی داعش، تەنیا هێزێكیشە لە هەموو دنیادا داعشی لە شوێنی خۆی راگرتووە و شەڕی لەگەڵ كردووە، ئێستاش لە پێگەیەكی بەهێزەوە بە درێژایی زیاتر لە 1500 كیلۆمەتر رووبەڕووی دەبێتەوە، كەچی لە بەرانبەردا حكومەتی عێراق گەمارۆی ئابووری خستۆتە سەر كوردستان و ئێزیدییان ناچار دەكات بە ناوی حەشدی شەعبی هەزار چەكدارێكیان لێ كۆبكاتەوە، لە سنووری كەركووكیش حەشدی شەعبی چوار سەربازگەیان هەیە و بە ناوی جیاوازەوە مەشقی تێدا دەكەن، ئەمانە دەیسەلمێنن كە كورد هیچ رێككەوتنێكیان لەگەڵ بەغدا ناچێتەسەر و ئاگاداری هیچ پلانێكی بەغدا نین، بۆیە كاتی ئەوە هاتووە كورد شتێكی تر بۆ خۆی دابنێت لەگەڵ عێراقدا، بەرنامەی تایبەتی هەبێت، سەبارەت بەوەی خۆی بۆ خۆی چی دەكات؟ كورد ئێستا لە دۆخێكدایە دۆستەكانیشی لەگەڵی وەك پێویست زۆر راستگۆ نین، بە نموونە داعش بە 19 رۆژ حكومەتی عێراقی رووخاند، كەچی ئەمریكا دایناوە پاش سێ ساڵ داعش بڕووخێت و درەنگیش هاتە سەر خەت، رەنگە ئەمریكا كە كورد بە دۆستی خۆی دایدەنێت، داواكاری خۆی هەبێت و داواكاری سوننەی لەپێشچاو بێت و نەیەوێت بە زوویی داعش لەناو بەرێت.
*ئێوە یەكێكن لەو پێشمەرگانەی كە بەشداریتان لە شەڕی دژی داعش كردووە و پێشمەرگە لە هەموو بەرەكان سەركەوتنی بەدەست هێناوە، كەچی لە كۆنگرە نێودەوڵەتییەكانی لەندەن و واشنتۆن كورد ئامادەیی نەبووە، ئایا ئەوە كێیە دەیەوێت رۆڵی پێشمەرگە و كورد لە سەركەوتنەكاندا بشارێتەوە؟
- ئەگەر دۆستەكانی كورد جێی گومان نەبن، داعش ئەو هێزە نییە دژایەتی پەنجا دەوڵەتی پێبكرێت، لە ناویشیاندا تەنیا كورد بە كردار شەڕ لەگەڵ داعش بكات، ئەمە پرسیارە: بۆچی ئەو چەكە كاریگەرانەی پێشمەرگە پێویستی پێیەتی نایدەنە دەستی تا شەڕی داعشی پێبكات؟ تا ئێستاش ئەو چەكانەی لە سوپای عێراقەوە بە شەو و رۆژێك كەوتنە دەستی داعش بەهێزترین چەكن لە ناوچەكەدا، گومانی تریش دروست بوون، ئەو فڕۆكانەی چەك بۆ داعش بەردەدەنەوە، فڕۆكەی كێن؟ هەلیكۆپتەر لایان دەنیشنەوە، وتەبێژی حكومەتی عێراقی دەڵێت: ئەو فڕۆكانە هی داعش خۆیەتی، باشە داعش چۆن دەتوانێت لە ڕەقە فڕۆكە هەستێنێت و لە شارەبان بینیشێنێتەوە و لە رومادی چەك بخاتە خوارەوە و لە سەربازگەی تەلەعفەر فڕۆكەوانەكەی بحەوێتەوە و پڕ بانزین بكرێتەوە و لە ناو گوندی مەریەم بەگ چەك و تەقەمەنی بگەیەنێت بە هێزەكانی داعش، ئەویش لە ناو هێزێكی هاوپەیمانیی كە 61 دەوڵەت دژی وەستابنەوە، ئەمە چۆن دەكرێت؟ باشە بۆ فڕۆكەی هاوپەیمانان بە شەوی تاریك بە شوێن یەك نەفەردا دەگەڕێت و مووشەكێكی گرانبەهای لێدەدات؟ بۆ بە رۆژی رووناك ئەم فڕۆكە گەورانەی داعش نابینێت؟ لەبەر ئەوەیە گومان دەكەم لە دۆستەكانی كورد كە راستەقینە نین و دوور نییە دوو جەمسەرە دۆستایەتی خۆی و دوژمنەكەشی بكەن، هەر لەبەر ئەوەشە ئەمریكا كە سەرپەرشتی كۆبوونەوەی لەندەن دەكات، كورد ناخاتە لیستی بەشدارەكانەوە، ئەڵمانیا كە كورد بەشداری پێ دەكات راستگۆترە لە ئەمریكا كە نایەوێت كورد بەشداری پێبكات، ئەمریكا رەنگە بەرژەوەندیەكانی ئێستای وا بخوازێت مامەڵەی فەرمی لەگەڵ حكومەتی عێراقیدا بكات.
* چی پێشنیاز دەكەیت بۆ لایەنە سیاسییەكان و ئەركیان چییە لەم بارودۆخە مەترسیدارەدا، بەتایبەتی بۆ سەرخستنی ئەو بەرنامە نەتەوەیی و نیشتمانییەی بەڕێز سەرۆكی هەرێم مەبەستێتی بەرژەوەندییەكانی كوردی پێ سەربخات؟
- ئێمە لەو بڕوایەداین ئێستا یەكڕیزییەكی باش لە ناو هێزو لایەنە سیاسییە كوردییەكاندا هەیە، كورد لەسەر مەسەلە نەتەوەیی و نیشتمانییەكان یەكدەنگن، سەبارەت بە شەڕی داعش كورد یەك ڕای هەیە، كە دەبینم لە مزگەوتێكەوە مەلایەك چەكی هەڵگرتووە و دەچێت بۆ یارمەتی پێشمەرگە لە بەرەكاندا جێی دڵخۆشییە، زۆر شتی تری لەو بابەتە هەیە خەڵكی كوردستان بە هەموو چین و توێژەكانیەوە و لە پارچەكانی تری كوردستانەوە خەڵك چەك هەڵدەگرن و دێنە پاڵ پێشمەرگە، لەم رۆژانەدا پەیمانگەی تەكنیكی كەركووك زۆربەی خوێندكارەكانی چوون بۆ یارمەتیدانی پێشمەرگە، هەموو ئەمانە جێی دڵخۆشین، بەڵام لەسەر هەندێ شتی تر رەنگە بۆچوونی جیاواز هەبێت، هەندێ پێیان خۆش بێت هەموو رێگەكان بچنەوە بەغداو لەوێ چارەسەری كێشەكان بكرێت، هەندێكیش پێیانوایە لەسەر پێی خۆت بوەستێت باشترە بە پشتیوانی نێودەوڵەتییەوە، ئەمە كۆمەڵێك رای جیاوازە، ئێستا كورد پێویستی بە یەكخستنی ماڵی خۆی و یەك بڕیاری سیاسی و یەكگرتوو هەیە، كورد پێویستی بەوەیە شاندەكانی بچنە بەغداو توركیا و ئێران و ئەمریكا و ئەوروپا تا لە رووی پێوەندی دیپلۆماسی و ئەمنییەوە ئەم سەركەوتنە سەربازییانەی بەدەستمان هێناون، بیپارێزین و رێگە بدۆزینەوە چۆن پشتیوانی سیاسی و دیپلۆماسی و سەربازی و ئیداری و یاسایی بۆ پەیدا بكەین، ئەم قۆناغە ئەم هەنگاوانەی دەوێت تا ئەو شوێنانەی لە رووی سەربازییەوە بە دەستمانەوەن بیكەین بە دیفاكتۆ و بەپێی یاساش لە بندەستمان بن، ئەمانە گرنگن، پشتیوانییە سەربازییە نێودەوڵەتیەكەش بكەینە پشتیوانی سیاسی و كارگێڕی بەردەوام بۆ بەرژەوەندی خەڵكی كوردستان، ئەمانە هەموویان بە یەكڕیزی و یەكگوتاری و یەكهەڵوێستی خەڵكی كوردستان و هێزە سیاسیەكانی چارەسەر دەكرێت، بۆیە پێویستە لەم قۆناغە هەمووان پێكەوە بیر لەوەش بكەینەوە كە سەركردایەتییەكی باڵا بۆ هێزی پێشمەرگەی كوردستان لە ژێر سەرپەرشتیاری سەرۆكی هەرێمی كوردستان دروست بكەین بۆ ئەوەی بیست وەزارەت بەم شەڕەوە سەرقاڵ نەبێت، چونكە شەڕەكە شەڕی دوو سێ وەزارەتە، لەوانە وەزارەتی پێشمەرگە و ناوخۆ و مافی مرۆڤ و كۆمەڵایەتی پێوەندیدارن، دواتر ئەو شارۆچكانەی لە سەر هێڵی گەرمی شەڕەكانن، دۆخی نائاساییان تێدا رابگەیەندرێت، ئەمە سەیر و سەمەرەیە تا ئێستا دۆخی شەڕ لە كوردستان رانەگەیەندراوە، ئەو كاتە یاسای شەڕ جێبەجێ دەكەین، ئەگەر ئەو یاسایە رابگەیەنین، كۆمەڵێ باری زیادەمان لە كۆڵ دەبێتەوە، تا ئێستا بەلاغی سەربازی لە وەزارەتی پێشمەرگە نییە، پەنتاگۆن هەموو رۆژێ بەلاغی سەربازی دەردەچوێنێت، ئێمە لە بری بەلاغی گشتی، وتەبێژی فیرقە و لیوا و یەكەكان، بەرپرسی لق و مەڵبەندەكان بە تەلەفۆن پێوەندی بە راگەیاندنەكان دەكەن و هەواڵی بەرەكان دەگەیەنن، پێویستە وەزارەتی پێشمەرگە بە رێكخراوەیی ئەمە بكات، كە تۆ وا پیشان نەدەیت لە شەڕی مان و نەماندایت، ئیتر خەڵكی چ ئاگای لە مەترسییەكان نابێت و هەر بە حیسابی سات و كاتی ئارامی و سەقامگیری و ئاشتەوایی و خۆشگوزەرانی و داوای هەموو شتێكت لێ دەكات، بزانن ئاخۆ چ وڵاتێك لە شەڕێكی وا چارەنووسسازدا بێت، ئەم هەموو سەیرانكەرە لە رۆژانی هەینی دەشت و كێوەكانیان گرتبێت، كە لە كاتی سەیرانەكەی ئەواندا چەندین پێشمەرگە لە بەرەكان شەهید دەكرێن؟ بەڵام ئەگەر رایبگەیەن كە دۆخی ناجێگیرمان هەیە و شەڕمان هەیە، ئیتر خەڵك بێباكانە تەنیا بیر لە سەیرانگەكان ناكەنەوە، یان رۆژانە لە فڕۆكەخانەكانەوە بە هەزاران خەڵك بە بەرپرسەكانیشەوە گەشتی دەرەوە ناكەن، یەك كەس لە ئوردن كوژرا، هەموو عەرەب هاتنە وەڵام لەسەری، هەشت مانگە بە سەدان كورد سەردەبڕدرێت و شەهید دەكرێت و ئەتك دەكرێت، وڵاتێكی عەرەبی نەهاتە وەڵام، كۆمكاری عەرەبی تەنیا لەسەر یەك كەسی عەرەبی ئوردنی دێتە وەڵام، پاشای ئوردن بۆ سووتاندنی یەك كەس هەموو گەشتەكانی خۆی دواخست و ئیعلانی دۆخی شەڕی لەگەڵ داعش كرد، ئێمە ئەم هەموو مەترسییە لەسەرمانە، هێشتا دۆخی ئیمیرجنسیمان رانەگەیاندووە، مەعقول نییە دوو دۆشكە بۆ بەرەیەكی جەنگ بنێریت، چەندین سەعات لە بازگەكان بە هۆی قەرەباڵغی سەیرانكەرانەوە نەگەنە شوێنی مەبەست.
*ئەگەر لەم دیدارە شتێك مابێت و ئێمە پرسیارمان نەكردبێت، دەتوانن باسی بكەن؟
_ ئەوەندە دەڵێم كاك مسعود خۆی هەر لە سەرەتای لاوێتییەوە پێشمەرگە بووە و ئێستاش سەرۆكێكی پێشمەرگەیە و ئاگای لەو ئامانجانەیە كە پێشتر خەباتی بۆ كردووە، بۆیە بوونی ئەو لە بەرەكانی شەڕدا كاریگەری زۆر گرنگی هەبووە، بەڵام بواری گرنگتر هەیە بۆ بەڕێزیان، كە ئەویش بواری دیپلۆماسیەتە، پێویستە لەم دۆخەی ئێستادا لەگەڵ وڵاتانی دۆست بە دۆزی كوردستان زیاتر لە تەماسدا بێت.