ئەو كاتەی كە بڕیار بوو ئەم وتووێژە فراوانە لەگەڵ پڕۆفیسۆر ئەمازیا بارام ئەنجام بدەین، هێزی پێشمەرگەی كوردستان بەرەو ناو شاری سنونێ لە نزیك شنگال دەهاتەخوارێ، بۆیە لەگەڵ باسكردنی ئەو هەواڵە، پێمان راگەیاند ئێستا راستەوخۆ ئەم سەركەوتنانە لەلایەن بەڕێز سەرۆك مسعود بارزانی سەرپەرشتی دەكرێت و بەڕێز مسرور بارزانی راوێژكاری ئەنجوومەنی ئاسایشی نیشتمانی كوردستان هاوشانی پێشمەرگەیە لەو دەڤەرە، پڕۆفیسۆر بارام دوای ئەوەی پیرۆزبایی ئەو سەركەوتنە گەورەیەی لێكردین، بەسەرسامییەوە وتی: من دەزانم بەڕێز مسعود بارزانی پێشمەرگەیە و جەنگاوەرێكی لێهاتووە، بەس لەوە ئاگادار نەبووم كە بە شەخسی سەرپەرشتی بەرەكانی شەڕ بكات. دیارە پڕۆفیسۆر بارام لەبەر ئەوەی ماوەی نزیكەی 35 ساڵە بە بەردەوامی توێژینەوەی لەسەر سیاسەتی عێراق كردووە، لە نزیكەوە زانیاری لەسەر سەركردەكانی عێراق و كوردستان هەیە، سەركەوتنە گەورەكانی پێشمەرگەش وتووێژێكی 75 خولەكی لەگەڵ پڕۆفیسۆر بارام لێ بەرهەم هات، لێرەدا پوختەی ئەو وتووێژەی نێوان گوڵان و پڕۆفیسۆر ئەمازیا بارام بڵاو دەكەینەوە.

* چۆن لە سەركەوتنەكانی ئەم چەند رۆژەی پێشمەرگە دەڕوانیت بە سەركردایەتی سەرۆك بارزانی كە خۆی داڕێژەری پلانی شەڕەكە و سەرپەرشتیاری جێبەجێكردنییەتی بۆ كۆنتڕۆڵكردنەوەی ناوچەكانی دەوروبەری شنگال تاوەكو شكاندنی گەمارۆی سەر چیای شنگال؟
- سەرەتا دەبێت پیرۆزبایی خۆمتان ئاڕاستە بكەم، چونكە ئەو كارانەی تا ئێستا ئێوە ئەنجامتان داوە، بێ ئەندازە گرنگن، هیوادارم بتوانن سەرجەم شاری شنگال كۆنتڕۆڵ بكەنەوە و ئومێدەكە ئەوەیە بگەنە چیای شنگال، چونكە زۆر گرنگە بۆ ئێوە و هەروەها بەلای كەمەوە بۆ عێراقیش گرنگە. بەڵام ئەوەی تا ئێستا ئێوە كردووتانە دەستكەوتێكی گەورەیە و سەركەوتنێكی مەزنە. من نەمزانیبوو كە بارزانی بەڕاستی لەگەڵ هێزەكاندا بوو، بەڵام بارزانی خۆی پێشمەرگەیە و جەنگاوەرێكی مەزنە. مەسەلە گرنگەكە هەر ئەوە نییە كە ئێوە ئەو ناوچانە رزگار بكەن كە كوردەكانی تێدا دەژین، لەبەر ئەوەی تا ئێستا تێڕوانینی تەواوی جیهانی ئیسلامی ئەوەیە كە داعش زۆر سەركەوتوو بووە و زۆر بەهێز بووە، ئەمەش زۆر مەترسیدارە، چونكە لە تەواوی جیهانی ئیسلامیدا و تەنانەت لە هەندێ كۆمەڵگەی موسڵمانی رۆژئاوادا خەڵكی پڕن لە سەرسامی بەرامبەر بە داعش، ئێمەش دەزانین كە داعش و خەڵكانی ناو داعش چۆنن، هەر سەركەوتنێكی داعش زۆر مەترسیدارە، نەك هەر تەنها لەو ناوچانەی سەركەوتوو دەبن لە –داگیركردنی- وەك عێراق و سووریا، بەڵكو مەترسییە لەسەر تەواوی جیهانی ئیسلامی و هەروەها بۆ رۆژئاواش، كەواتە دەستكەوتەكەی ئێوە زۆر گرنگە، نەك هەر تەنها بۆ كورد و بۆ ئێزیدییەكانیش- كە ئەوانیش بە هەمان شێوە كوردن-، بەڵكو من دەڵێم بۆ تەواوی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و هەروەها بۆ رۆژئاواش. من دەزانم كە ئێستا ئەمریكا مەشق بە هەندێ كەس لە ئێوە دەكات كە ئەمەش زۆر گرنگە، ئەوان سوپایان نییە شان بە شانی ئێوە شەڕ بكەن، دەبێت ئێوە خۆتان ئەم كارە بكەن، ئەوە ئەركی خۆتانە، ئەوان بە مەشق و دابینكردنی كەل و پەل هاوكاریتان دەكەن، هەروەها هەندێ كەل و پەلی نوێیان پێداون، بەڵام ئەوان تەنها لە ئاسمانەوە هاوكاریتان دەكەن. من پێشبینی ناكەم بەم نزیكانە ئەمریكا سوپا بۆ ئێوە، یان بۆ موسڵ بنێرێت، دەبێت ئەم كارە ئێوە خۆتان و عێراقییەكانی دیكە ئەنجامی بدەن، بەڵام بێ ئەندازە گرنگە پیشان بدرێت كە دەكرێت داعش تێكبشكێندرێت.
* دوو رۆژ پێش ئێستا سەرۆك بارزانی لە بەرەكانی جەنگ و لە چاوپێكەوتنێكیدا لەگەڵ پەیامنێری كەناڵی ئەلعەرەبیە باسی لەوە كرد كە ئامادەیە گیانی خۆی بەخت بكات بۆ كوردستان و رایگەیاند ئەوەی دوژمنی كوردستان و مرۆڤایەتی بێت، دوژمنی منیشە، ئێوە چۆن ئەمە لێكدەدەنەوە؟
- بەڵێ پێموایە ئەوەی ئەو دەیڵێت راستە، داعش هەر تەنها دوژمنی كورد نییە، بەڵكو دوژمنی شیعەشە، هەروەها دوژمنی ژمارەیەكی زۆری سوننەكانیشە و دوژمنی زۆرینەی سوننە عەرەبەكانی عێراقیشە. هەروەها داعش دوژمنی شارستانییەتە، هەروەك دەبینین دوژمنی شارستانییەتی هاوچەرخە، بە دڵنیاییەوە تەفسیری ئەوان بۆ ئیسلام تەفسیرێكی زۆر رادیكاڵە و لە بنەڕەتدا شەڕكردنی ئێوە لە دژی داعش یارمەتیدەرە بۆ خەڵكانێكی زۆر، ئەوان جێی سەرسامی جیهانی ئیسلامی نەدەبوون ئەگەر سەركەوتوو نەبوونایە، هەندێ جار سەركەوتن سەرنجی خەڵك رادەكێشێت، ئەو كاتە زۆرینەی جیهانی ئیسلامی دەڵێن: زۆر سوپاس ئێمە نامانەوێت لەگەڵ داعشدا بین. لەبەر ئەوە من دەڵێم ئەوەی بارزانی دەیڵێت، راستە، ئەوان دوژمنی كورد و دوژمنی زۆرینەی موسڵمانانن، كەواتە من سەد دەر سەد لەگەڵ ئەوەدا هاوڕام كە ئەوەی ئێوە دەیكەن گرنگە.
* ئاشكرایە هێزی پێشمەرگە تەنها شەڕی خۆیان ناكەن، بەڵكو شەڕی سەرجەم جیهان دەكەن، لەبەر ئەوەی داعش دوژمنی هەمووانە، ئایا تا چ راددەیەك پێویستە چەكی پێشكەوتووی قورس و مۆدێرن بدرێتە پێشمەرگە و مەشق و راهێنان بە پێشمەرگە بكرێت و رێكبخرێن بۆ ئەوەی سەركەوتوو بن لە شەڕەكەیاندا و لە بەزاندنی تیرۆریستاندا، چونكە ئەگەر ئەم چەكانە بۆ پێشمەرگە دابین نەكرێن، ئەوا ئایندەی كورد و كوردستان دەكەوێتە مەترسییەوە؟
- پێموایە پێویستە دوو جۆر چەك بدرێت بە پێشمەرگە، كە ئێستا یان نییانە، یاخود ئەگەر هەیانبێت زۆر كەمە، لە ئێستادا رۆكێتی دژەتانكی زۆر پێشكەوتوو هەیە و زۆر كاریگەرن، پێویستە پێشمەرگە دژەتانكی وایان پێ بدرێت، بە دڵنیاییەوە تۆپ و هاوەنی قورسیشیان پێویستە، لەبەر ئەوەی زۆر بە ئاسانی لە شوێنێكەوە بۆ شوێنێكی دیكە دەگوازرێتەوە و كێشیان زۆر نییە و هەروەها زۆر كاریگەریشن، هیودارام ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا ئامادە بێت ئەم چەكانەیان پێ بدات، ئەگەرچی نازانم ئایا ئامادەیە، یان نا، بەڵام جەخت لەوە دەكەمەوە كە پێویستە ئێوە ئەو چەكە مۆدێرنانەتان پێ بدرێت بۆ ئەوەی لە دژی ئەو چەكانە بەكاری بهێنن كە داعش بەكاری دەهێنن و ئێوە دەتوانن تێكیانبشكێنن. هەمیشە ئەو پرسیارە لە حكومەتی بەغدا دەكرێت كە ئەگەر ئەمریكییەكان چەكێكی زۆری پێشكەوتوو بدەنە پێشمەرگە، ئەوا رەنگە هەوڵ بدەن رێگری لێ بكەن، بەڵام پێموایە دەبێت ئێوە بتوانن بەرگری لە خۆتان بكەن. دەزانم پێویستە ئەمریكا مەشق بە پێشمەرگە بكات، كە ئەوەندەی من بزانم ئەمریكا ئێستا مەشق بە پێشمەرگە دەكات، پێویستە بتوانن بەرگری لە كوردستان بكەن لە دژی هەر كەسێك كە سەرشێتی بكات، ئەگەر سەرۆك وەزیرانی نوێ لە بەغدا بڕیاری دا كە دەبێت كوردەكان تێكبشكێندرێن، وەك ئەوەی سەددام حوسێن كردی لە ساڵی 1987، یاخود پێش ئەوە، ئەوا دەبێت ئێوە بتوانن بەرگری لە خۆتان بكەن. بۆیە دەقاودەق ئێوە پێویستتان بەو چەكانەیە كە بتوانن لە رێیانەوە بەرگری لە خۆتان بكەن. هەروەها ئەوەی ئێوە پێویستتانە بریتییە لە پاسەوانی نیشتمانی، یان پێشمەرگە كە بەهێز بن و بە باشی مەشقیان پێكرابێت بۆ پاراستنی ناوچەكە.
* ئێستا فشارێكی زۆر هەیە لە سەر هەرێمی كوردستان كە پتر لە ملیۆنێك و 500 هەزار ئاوارە كە لە عەرەبی سوننە و مەسیحی و توركمان و ئاوارەكانی رۆژئاوا پێكهاتوون و كوردستان توانای ئەوەی نییە یارمەتییان بۆ دەستەبەر بكات، پرسیارەكە ئەوەیە ئایا چۆن بتوانین كارێك بكەین جیهان لەم دۆخەدا و بۆ یارمەتیدانی پەنابەران هاوكاری هەرێمی كوردستان بكات؟
- سەرەتا ملیۆنێك و 500 هەزار ئاوارە ژمارەیەكی زۆر گەورەیە كە ژمارەی دانیشتووانی ئێوە لە 5 ملیۆن تێپەڕناكات، مەبەستم لە دانیشتووانە مەحەلییەكە و كوردەكانی عێراقە. تاكە هۆكارێكیش بۆ ئەوەی ئەم كارە ناكەن، ئەوەیە كە ئەوان وەك پێویست بایەخ نادەن و پێیان وا نییە كە وەك پێویست ئەمە مایەی كێشە بێت. كەواتە پرسیارەكە ئەوەیە چۆن وا بكرێت تەواو هۆشیار بن بە كێشە گەورەكە. من پێتان دەڵێم پێویستە چی بكەن، رەنگە چوار، بەڵام بە شێوەیەكی سەرەكی سێ حكومەت، یان دامەزراوە دەتوانن هاوكاریتان بكەن، بە دڵنیاییەوە پێویستە ئەمریكا هاوكاریتان بكات، هەروەها فەڕەنسا كە لە رابردوودا هاوكاری كردوون، بە هەمان شێوە نەتەوە یەكگرتووەكانیش كە هەندێ بودجەی هەیە، دەبێت هاوكاری كوردستان، یان كوردەكان بكات. رەنگە ئەڵمانیاش، - بەڵام من نازانم-، ئەمە پێشنیاری منە، تەواوی مەسەلەكە بریتییە لە هۆشیاریی گشتی و راگەیاندن، حكومەتی ئێوە _حكومەتی هەرێمی كوردستان - دەبێت قسە لەگەڵ خەڵكی ئەوروپا و ئەمریكادا بكات، و بچن لەگەڵ كەناڵە تەلەفزیۆنییە سەرەكییەكانی ئەڵمانیا و فەڕەنسا و ئەمریكا قسە بكەن، هەروەها لەگەڵ رۆژنامە سەرەكییەكاندا و پێشنیاری ئەوەیان بۆ بكەن سەردانی كوردستان بكەن، دەبێت بیانهێننە كوردستان و كەمپەكانیان بگەڕێنن، ئێستا زستانە و هەوا زۆر سارد دەبێت لە زستاندا و لە دهۆكیش كە ناتوانن قوتابخانە بكەنەوە، ئەمە كارەساتە. حكومەتەكان هیچ كارێك ناكەن تاوەكو راگەیاندن ناچاریان نەكەن، واتە هەموو شتێك راگەیاندنە و دەبێت بیانهێنن بۆ كوردستان و پێشوازییان لێ بكەن، بۆ ئەوەی ئەوان بارودۆخەكە ببینن و فشار بخەنە سەر بەرپرسانی حكومەتەكانی رۆژئاوا و ئەمریكا بۆ ئەوەی هاوكارییەكی زیاتری ئاوارەكان بكەن، سەرۆكی وڵاتان، یان سەرۆك وەزیران بڕیاری گەورە دەدەن كە دەبێت لە رێی راگەیاندنەكانەوە پێیان بگەن. راگەیاندن و رای گشتی لە بەرژەوەندی خۆتان بەكار بهێنن. ئێستا شاندێكی ئێزیدییەكان لە ئەمریكا- نازانم دەچن بۆ واشنتۆن، یان نیۆیۆرك-كە ئەوان چاویان بە خەڵك دەكەوێت و باسی ئێش و ئازاری ئێزیدییەكان بۆ دەكەن لە زستاندا و لە كەمپەكانی ئاوارەیی لە كوردستاندا، بەڵام ئەمە شتێكی زۆر بچووكە كە روودەدات، ئێوە پێویستتان بەوە هەیە راگەیاندنە جیهانییەكان بهێننە كوردستانەوە كە بۆ خۆیان رەوشەكە ببینن، بزانن بوونی ملیۆنێك و 500 هەزار ئاوارە ژمارەیەكی زۆر گەورەیە. من دەزانم ئێوە خەڵكتان لە واشنتۆن دی سییە، بەڵام دەبێت ئێوە كار لەگەڵ نەتەوە یەكگرتووەكاندا بكەن بۆ ئەوەی هەندێ هاوكاری دارایی بۆ ئەم ئاوارانە بنێرن. شتێكی دیكە، لە نیویۆرك شاندی ئەمریكا بۆ نەتەوە یەكگرتووەكان زۆر زۆر هەستیارن لە ئاست ئێش و ئازاری مرۆڤایەتیدا و زۆر پشتیوانی لە هاوكاری مرۆیی دەكەن. لەبەر ئەوە دەبێت هەوڵ بدەن و بگەنە شاندی ئەمریكا لە نەتەوە یەكگرتووەكان لە نیویۆرك. لە نێو هەموو وڵاتاندا پێموایە شاندێكیان هەیە كە لە هەموویان هەستیارن لە ئاست پرسە مرۆییەكاندا، كەواتە پێویستە هەوڵ بدەن پەیوەندییان پێوە بكەن، من دڵنیام كە كێشە نابێت، پەیوەندی بە شاندەكەوە بكەن و چاوپێكەوتنێك لەگەڵ باڵیۆزی ئەمریكا لە نەتەوە یەكگرتووەكان رێكبخەن، كە ئەو خانمە زۆر هەستیارە لە ئاست ئەم پرسانەدا.
* هەمیشە باس لەوە دەكرێت كە ئەمە كاتێكی گونجاو نییە بۆ ئەوەی كورستان لە عێراق جیا ببێتەوە و سەربەخۆیی رابگەیەنێت، بەڵام ئێستا یەك لەسەر سێ خاكی عێراق بە دەست داعشەوەیە، هەروەها شیعەكانیش هێزی حەشدی شەعبییان دروست كردووە بە سەرۆكایەتی هادی ئەلعامری، ئایا تا چەند مەترسی ئەوە هەیە كە شەڕێكی ناوخۆیی خوێناوی دروست بێت لە نێوانیاندا لە كاتێكدا ئەوان سوننە وەك داعش سەیر بكەن؟
- دەبێت زۆر بە روونی بە بەغدا بڵێن كە ئێوە رێگەنادەن بەوەی میلیشیاكانی حەشدی شەعبی رەوانەی ناوچە كوردیەكان بكرێت، واتە دەتوانن بە بەغدا بڵێن: زۆر سوپاس، ئێمە سوپای نیشتمانی عێراقمان لە كوردستان ناوێت، لەبەر ئەوەی ئێوەی كورد باشتر لە سوپای نیشتمانی عێراق بەرەنگاری داعش بوونەوە. لەبەر ئەوە ئێوە پێویستتان بە میلیشیاكانی حەشدی شەعبی نابێـت لە ناوچە كوردییەكان، بە هیچ شێوەیەك، پێموایە سوننەكانیش بە بەغدایان راگەیاندووە كە ئەوەیان لە ناوچە سوننییەكەدا ناوێت، دەكرێت سوپای نیشتمانی عێراق قبووڵ بكەن، بەڵام نەك میلیشیاكان. من نازانم چۆن حكومەتی بەغدا میلیشیای شیعە دەنێرێت بۆ ناوچە كوردییەكە؟ دەبێت هۆشدارییان پێ بدرێت و ئاگادار بكرێنەوە كە رێگە بە ناردنی هیچ میلیشیایەكی شیعەكان نادرێت بۆ ناوچە كوردییەكان، تەنانەت بۆ كەركووكیش، چونكە ئەوان دەزانن كە ئێستا ئێوە زۆربەی ناوچەی كەركووكتان كۆنتڕۆڵ كردووە، كەواتە ئێوە پێویستتان پێیان نییە لەوێدا.مەسەلەكە روونە و من باسی بەغدا دەكەم، ئەگەر من لە جێی سەرۆك وەزیرانی عێراق (عەبادی) بم، ناتوانم بیر لەوە بكەمەوە كە میلیشیا شیعەكان بنێرم بۆ كوردستان، ئەمە هیچ مانایەكی نییە. ئێوەش ئێستا بەشدارن لە كابینەكەی بەغدا و وەزیری دارایی لە ئێوەیە، دەتوانن بە سەرۆك وەزیران بڵێن كە تكایە میلیشیا شیعەكان لە ناوچە شیعەنشینەكاندا جێگیر بكە، نەك لە ناوچەكانی دیكەدا، ئەمە لە بەرژەوەندی هەموو لایەكدایە.
* ئەگەر ئەو سەركەوتنانەی پێشمەرگە تۆماری كردوون لەسەر دەستی حەشدی شەعبی و خەڵكی دیكە بهاتانایەتەدی، ئایا رەوشەكە لە عێراقی ئێستادا چۆن دەبوو؟
- پێموایە میلیشیا شیعەكان لەو ناوچانەدا سەركەوتوو نابن. هەر بۆیە ئەگەر شەڕی داعشیان كردبێت لە ناوچە سوننییەكاندا ئەوا ئەمە كارێكی خراپە، چونكە ژمارەیەكی زۆری مەدەنییە سوننییەكان دەكوژن، كە ئەمەش زۆر خراپە. كەواتە دەبێت هەڵوێستی كوردەكان ئەوە بێت كە میلیشیا شیعەكان لە بەغدا بمێننەوە، یاخود لە باشووری بەغدا و كەس ئەوانی لە ناوچە سوننییەكاندا ناوێت. سەرەتا دەبێت سوپای نیشتمانی لێ بێت كە پتر دیسپلینكراو و رێكخراو و بەرپرسیارن بە بەراورد بە میلیشیاكان و حەشدی شەعبی، ئەمە خاڵی یەكەم. خاڵی دووەم ئەوەیە كە راستە دژواری و گومان و ترسێكی زۆر هەیە لە نێوان ئێوە و سوننەكانی عێراق، چونكە ئەوان لە نێو سوپای سەددام حوسێندا بوون، بەڵام ئێستا سەددام حوسێن لە ژیاندا نەماوە و واقیعێكی تازە هاتۆتەپێشەوە، بۆیە دەبێت قسە لەگەڵ سوننەكاندا بكەن و لەگەڵ سەرۆك خێڵەكاندا پێكەوە كاربكەن بۆ قەناعەت پێهێنانی بەغدا كە هیچ میلیشیایەكی شیعە نەنێرێت بۆ ناوچە سوننییەكان. هەروەها دەبێت سوننەكانی بەغداش بگەنە رێككەوتن كە لە ئایندەدا ئەوانیش هەمان ئەو مافانەیان هەبێت كە ئێوە لە بەرامبەر بەغدا هەتانە. ئەمە ژمارەیەكی سنوورداری پاسەوانی مەحەلی لەخۆ دەگرێت كە لەلایەن بەغداوە داراییان بۆ دابین بكرێت، وەك ئەوەی ئێستا بەغدا رازی بووە دارایی بۆ پێشمەرگە دابین بكات، كەواتە دەبێت رازی بێت دارایی بۆ ژمارەیەكی كەم – زۆر نا- پاسەوانی نیشتمانی لە ناوچەی سوننەدا دابین بكات. ئەگەر خێڵە سوننییەكان بگەنە رێككەوتن لەگەڵ بەغدا دەتوانن داعش بكەنە دەرەوە، چونكە داعش لە ناوچە سوننەكانە، ئەگەر دەتانەوێت سوننەكان هاوكاریتان بكەن، ئەوا دەبێت بگەنە رێككەوتنێكی نیشتمانی لەگەڵیاندا و دەستوورێكی نوێش هەبێت، بۆ ئەوەی هەمان مافی ئێوەیان هەبێت. من نامانەوێت باسی ئەمە بكەم، بەڵام ئەوەی پەیوەندی بە كەركووكەوە هەبێت، ئەوا ئێوە كۆنتڕۆڵی كەركووكتان كردووە و دەتوانن لەوێدا راپرسی بكەن، لەبەر ئەوەی زۆرینەی شارەكەش كوردن ئەوا دەنگ بۆ ئەوە دەدەن كەركووك ببێتە بەشێك لە هەرێمی كوردستان، بەڵام بە دڵنیاییەوە دەبێت مافی یەكسان بدەن بە توركمان و بە عەرەب و مەسیحییەكان و ئێزیدییەكان كە ئەوانیش كوردن، ئێستا ئێوە دەستڕۆیشتووییەكی زۆرتان هەیە لە ئاست بەغدا و توانیوتانە شتێك لە بەغداوە بەدەست بهێنن كە پێشتر نەتاندەتوانی. پێموایە بەغدا بەوە رازی دەبێت كەركووك بەشێك بێت لە هەرێمی كوردستان، لەبەر ئەوەی لە روی ئەمری واقیعەوە و لە پراكتیكدا ئێستا كەركووك لە كوردستاندایە، ئەگەر حكومەتی بەغداش بەوە رازی نەبێت، ئەوا ئێوە دەتوانن بڵێن كە بەلای كەمەوە ئێمە لە رووی ئەمری واقیعەوە جڵەوی كۆنتڕۆڵمان بەدەستەوەیە، كەواتە ئێوە فشارێكی زۆر گرنگتان بەدەستەوەیە لە ئاست بەغدا، بەغدا زۆر پێویستی بەم هەناردەكردنی نەوتە هەیە. من بەڕاستی ئومێد دەكەم كە ئێوە لە ماوەی چەند رۆژی داهاتوو، بتوانن بەرەو چیای شنگال و سنووری سوریا بڕۆن و ئەو كاتە دەتوانن ناوچەیەك كۆنتڕۆڵ بەرەو كوردەكانی سووریا، ئەمەش زۆر گرنگە. كەواتە بە پشتیوانی ئەمریكا و رەنگە لەم كاتەشدا بەغدا بەرهەڵستییەك نەكات. ئەوا دەكرێ لە ماوەی دوو بۆ سێ مانگدا پانتاییەكی گەورەی خاكتان لە نێوان هەرێمی كوردستان و سنووری سووریادا دەست بكەوێت.
* هەر لەم كاتەی ئەم دیمانەیەتان لەگەڵ دەكەین، ئێستا پێشمەرگە لە (سنونێ)ـن و مەسرور بارزانی راوێژكاری ئاسایشی هەرێمی كوردستان خۆی لەوێدایە و بەرەو شنگال پێشڕەوی دەكەن و داعش لە هەڵاتندایە، چ خوێندنەوەیەكتان بۆ ئەو هەواڵە هەیە؟
- ئەمە هەواڵێكی زۆر مەزنە و هەواڵێكی زۆر خۆشە و ئێستا ئێوە زۆر نزیكن، بەڵام پێموا نییە ئێوە بتوانن داعش لە موسڵ دەربكەن، بەڵام ئەوەی ئێستا ئێوە ئەنجامی دەدەن، زۆر گرنگە، ئێستا داعش خاك لە دەست دەدات، ئەمەش زۆر زۆر گرنگە بۆ ئەوەی بە جیهان پیشان بدرێت كە ئەوان سەركەوتوو نین، تەواوی جیهانی ئیسلامی و تەواوی رۆژئاوا و....تاد لە ئێوەی كورد دەڕوانن.
* ئایا گرتنەوەی شنگال و بەرگریی كۆبانێ تا چەند ئەوەیان سەلماندووە كە ئەگەر هاوكاری پێشمەرگە بكرێت، ئەوا دەتوانن داعش تێكبشكێنن؟
- ئەمە لە ناوچە كوردییەكاندا راستە، بەڵام ئێوە ناتوانن چەكدار بنێرن بۆ موسڵ و ئەم كارەش نەكەن باشە، بەڵام لە ناوچە كوردییەكاندا ئەگەر بەراوردی بارودۆخی خۆتان بكەن بە رەوشی ئێوە لە مانگی ئابدا، كە ئێستا ئێوە لە چیای شنگالن، ئەوا ئەوەی ئێوە كردووتانە جێی سەرسامییە، گەرچی ئەمە بۆ من جێی سەرسوڕمان نییە، چونكە من دەزانم كە پێشمەرگە و شەڕڤانەكانی كورد بەگشتی زۆر بەتوانان، بەڵام ئەوان ئێوەیان غافڵگیر كرد، ئێستا كە دەبینین رۆحی شەڕكردنی كوردانە و توانای سەربازی دەگەڕێتەوە، ئەوا ئەمە شتێكی زۆر گرنگ و گەورەیە. ئەگەر بەراوردیشی بكەیت بە ئەدای سوپای نیشتمانی عێراقی ئەوا ئێوە كارێكی زۆر مەزن و گەورە دەكەن و ئەوان نایكەن،- بەلای كەمەوە لە ئێستادا-. راستە هێزی ئاسمانی ئەمریكا هاوكاری ئێوە دەكات، بەڵام هێزی ئاسمانی ئەمریكا هاوكاری سوپای عێراقیش دەكات لە نزیك بەغدا، بەڵام ئەوان كارێكی بەرچاو ناكەن، هەروەها ئەوان كەتیبەی تانكیان هەیە، كە ئێوە نیتانە. ئێوە توانا و بەهای خۆتان پیشانی بەغدا داوە، كە ئەوەش زۆر گرنگە. ئێستا ئێوە گفتوگۆ لەسەر ئەوە دەكەن كە دەتانەوێت. ئەگەر ئێوە لە چوارچێوەی بەغدا بمێننەوە، كە پێموایە پێویستە بمێننەوە، ئەوا دەستكەوتی زۆر گرنگتان هەیە كە پیشانی بەغدای بدەن و پێیان رابگەیەنن كە ئێمە شایستەی لەوە زیاترین كە تا ئێستا لە ئێوەوە بەدەستمان هێناوە. ئێستا لەبەر ئەوەی نەوتتان هەیە و لەبەر ئەوەی شەڕ دەكەن، ئەوا پێگەیەكی زۆر بەهێزتان هەیە لە گفتوگۆكانتاندا لە ئاست بەغدا، ئێوە پێویستتان بەمەیە، پێویستە سەركردایەتی كورد بیر لەوە بكاتەوە كە چ شتێك زۆر گرنگە بۆ ئێوە و دەتوانن چی بەدەست بهێنن و هەروەها دەتوانن دەستبەرداری چی بن، كە بڵێن: راستە ئەمە باشە، بەڵام دەتوانین دەستبەرداری بین، تەركیزیش بكەنە سەر ئەوەی دەبێت هەتانبێت و دەكرێت دەستكەوتی زیاتریش بەدەست بهێنن، بەڵام شەڕی بۆ بكەن، شەڕی سیاسی و گفتوگۆی بۆ بكەن، ئێوە لە پێگەیەكی زۆر باشدان، لە مانگی حوزەیراندا، من چاوم بە دیبلۆماتكارێكی زۆر پایەبڵندی ئەمریكا كەوت- كە ناتوانم لەوە زیاتر بڵێم-، پێم راگەیاند داعش چەك و چەكدار و توانای پێویستیان نییە بۆ داگیركردنی بەغدا، واتە دەتوانن نزیك ببنەوە لە بەغدا، بەڵام ناتوانن بەغدا داگیر بكەن، بەڵام داعش دەتوانێت زیانی گەورە بە كورد بگەیەنێت، لەبەر ئەوە دەبێت تێبگەن كە ئەولەوییەتی یەكەمی ئەمریكا ئەوەیە هاوكاری كورد بكات، ئەگەر داعش كوردستان داگیر بكات، ئەوا ئەمە مەترسیدار دەبێت بۆ جیهانی ئیسلامی و بۆ رۆژئاوا و بۆ هەموو كەس و هەموو جیهان و بە دڵنیاییەوە بۆ كوردیش، كورد هاوپەیمانی سروشتی ئێوەن لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، كەواتە ئەركی ئێوەیە هاوكاری كورد بكەن، ئەو زۆر باش گوێی بۆ گرتم، كە من ئەوم جارێكی دیكە بینییەوە. جەختم لەسەر شتێك كردەوە كە پێموایە ئەو باوەڕی پێی بوو، پێش ئەوەی چاوی بە من بكەوێت، چەند رۆژێك دواتر هێرشی ئاسمانی ئەنجامدرا. من دەڵێم ئێستا ئەمریكاش دەزانێت كە ئێوە كارێكی باشتان كردووە و پێگەیەكی باشی گفتوگۆكردنتان هەیە. لە راستیدا ئێوە داعشتان راگرتووە و پاشەكشەتان پێكردووە، سوپای عێراق نەیتوانی ئەم كارە بكات، كەواتە ئەوە دەبێت هاوكارتان بێت لە گفتوگۆكاندا لەگەڵ بەغدا، پێموایە هیچ كاتێك پێگەیەكی ئەوەندە بەهێزی گفتوگۆتان نەبووە كە دەتوانن بڕیار بدەن چ شتێك بۆ ئێوە زۆر گرنگە و دەتوانن دەستەبەرداری چی ببن.
* وەك دواپرسیار ئایا ساڵی 2015 لە ساڵی 2014 بۆ كوردستان باشتر دەبێت؟
- من گومانم لەوەدا نییە كە بارودۆخەكە بۆ ئێوە باشتر دەبێت، ئەگەرچی نرخی نەوتیش دابەزیوە، بەڵام ئێوە شتێكتان بەدەست هێناوە و پێگەیەكی بەهێزتان هەیە، كە دەبێت پەیوەندییەكانتان لەگەڵ واشنتۆن و بەغدا و ئەنقەرە بەردەوام بێت و دەبێت لەگەڵ ئەو سێ پایتەختەدا گفتوگۆ بكەن، ئەگەرچی ئێستا ئێوە بە بەراورد بە رابردوو زیاتر لە ئەمریكا نزیك دەبنەوە، بەڵام ئێوە هێزی خۆتان پیشاندا، ئەمەش زۆر گرنگە، ئەوەی ئێوە كردتان هاوكاریكردنی ئەمریكا بوو، نەك هەر تەنها كوردستان.كەواتە دەبێت ساڵی 2015 ساڵێكی باش بێت بۆ ئێوە، بەڵام دەبێت ژیرانە كار بكەن و ئەولەوییەتی روونتان هەبێت، مەسعود بارزانی سەركردەیەكی ژیرە و دەزانێت چۆن لەگەڵ كێشەكاندا مامەڵە بكات، بەڵام پێویستە ئێوە یەكڕیزی خۆتان بپاریزن و دەبێت فێربن پێكەوە كاربكەن، ئێمە لە ئیسرائیل ركابەرییەكی زۆرمان هەیە لە نێو پارتە سیاسییەكان و ئێستاش بەرەو هەڵبژاردنەكان دەچین، بەڵام ئێمە توانیومانە لەگەڵ ئەو ركابەرییەدا پێكەوە كاربكەین، هەر ئەمەش وایكردووە ئیسڕائیل ئەو ئیسڕائیلەی ئێستا بێت، كەواتە بیرۆكەكە ئەوەیە فێربن چۆن بەسەر ركابەرییە تەقلیدییەكاندا زاڵ بن و پێكەوە كاربكەن، مەرج نییە یەكترتان خۆش بوێت، من ناڵێم دەبێت یەكترتان خۆش بوێت، بەڵام دەبێت پێكەوە كاربكەن، ئەمە زۆر گرنگە. كەواتە یەكڕیزی كورد كلیلی سەركەوتنە.