شوكروڵڵا شێخانی هونەرمەند و شانۆكاری بە ئەزموونی كورد، لە دیدارێكدا لەگەڵ گۆڤاری گوڵان باس لە ئەزموونی كارە هونەرییەكان خۆی دەكات، بە حوكمی ئەوەی هونەرمەند لە خێزانێكی كوردپەروەر و شۆڕشگێڕ پەروەردە كراوە، ڕۆڵی خانمان لە شۆڕشەكانی كورد بەرزدەنرخێنێت، ئاماژەش بۆ ئەوە دەكات كە لەسەر دەستی مامۆستای گەورە خوالێی خۆش بێت تەلعەت سامان، دەستی بە كاری شانۆیی و هونەری نواندن كردووە، هەر لەسەر دەستی ئەویش فێری ڕێبازی كوردایەتی بووە.

 

گوڵان: كۆمەڵایەتی

 

* خۆشەویستی هونەر بوو، یان خۆشەویستی خاك و وڵات و قبوڵ نەكردنی ژێردەستەیی بوو، شوكروڵڵا شێخانی وەكو هونەرمەندێكی نەتەوەیی دروست كرد؟

- ساڵی1972 لەسەر دەستی مامۆستای گەورەم خوالێی خۆش بێت تەلعەت سامان، دەستم بە كاری شانۆیی و هونەری نواندن كرد، هەر لەسەر دەستی ئەویش فێری ڕێبازی كوردایەتی بووم چونكە شانۆگەرییەكانی ڕەنگدانەوەی ئێش و ئازاری میللەتی كورد بوو، لە ڕێگەی هونەرەوە ئازارەكانی گەلی كوردی دەخستە سەر تەختەی شانۆ.

*  لەگەڵ ئەوەی ئافرەتان لە هەموو قۆناغەكانی مێژووی نەتەوە لە هەموو سەختی و ناخۆشییەكاندا بەشێكی تەواوكاری پیاو بوون، بەڵام ئەوەی تێبینی دەكەین لە سیاقە نەتەوەیی و ناشناڵییەكەیدا تەنیا باسی قارەمانیەتی پیاو دەكرێت و ئافرەت وەك بەشێك لە میژووی نەتەوە سەیر ناكرێت، ئایا تۆ لەگەڵ ئەم بۆچوونە هاوڕایت یان سەرنجێكی ترت هەیە؟

- ڕێك وایە بەداخەوە ئەمڕۆ هەرێمی كوردستان بە قۆناغێكی زۆر هەستیار و مەترسیداردا دەڕوات، دوژمنانی گەلی كورد وا پلان دەگێڕن، نەك هەر ڕۆڵی ڕاستەقینەی ئافرەتان، بگرە هەوڵ دەدەن هەموو تاكێكی كورد، ژەهراوی بكەن و مێشكی تێك بدەن، بەداخەوە لەم ڕۆژگارەدا كورد بە گەنج و لاو و ئافرەت تەنانەت بە پیاوانیشەوە بیری نەتەوەیی و كوردایەتییان لە كەمبوونەوەدایە، بەدرێژایی 30 ساڵی ڕابردوو نەتوانرا بەشێوەیەكی گشتگیر هەستی كوردایەتی و بیری نەتەوەیی لە هزری تاكەكاندا بەتایبەت گەنجانی وڵات بچێنرێت، بەبیرم دێت لە ساڵانی 1974 ئەو كاتە لە تەمەنی 18 ساڵیدا بووم و لە ڕیزی پێشمەرگەی كوردستان دا بووم، لە گوندی ناورۆینی باڵەكایەتی و گەروی عومەر ئاغا بە گۆرانی گۆتن و چەپڵەلێدان دەچووینە بەرەكانی شەڕ بەرامبەر بە دوژمن دەوەستاین، چونكە كوردستانمان لە گیانی خۆمان خۆشتردەویست، یان ئەو كاتەی لەگەڵ مامۆستای كۆچكردوو مامۆستا تەلعەت سامان، ساڵی 1976 شانۆگەری (پیلان)مان لەناو هەولێر نمایشكرد، ئەوكات دۆخی كوردستان هێندە خراپ بوو كەس نەدەوێرا بڵێت كوردم، چونكە ڕێككەوتنی جەزائیر واژوو كرابوو.

لەگەڵ هەموو ئەوانەشدا بەڵام چیا و شاخەكانی كوردستان بە پێشمەرگەوە جوانە، پێشمەرگە ڕۆحی كوردستانە، بەداخەوە پاش ڕاپەڕین ئەو بیرە نەتەوەییە بەهێزە وردە وردە كاڵ بوویەوە، ئەوەش دەگەڕێتەوە بۆ نەزانینی خۆمان كە ڕێگە دەدەین بە دەیان كەناڵی ئاسمانی بە دۆبلاژكردنی درامای سەقەتی توركی كە زۆربەیان بیری ژەهراوی دەرژێننە ناو هزری تاكی كورد، با ئەو پارەیەی بۆ دۆبلاژ تەرخانی دەكەن، پارەكەی بدەنە درامای خۆمانە، وەك درامای ئادیابین ی حەسەن عەلی خان كە وا دەكات بیری نەتەویی بگەڕێتەوە، باوەڕ بكەن پاش پەخشكردنی ئادیابین بەتایبەت بەشی یەكەم، كوردانی ئەمریكا و ئەوروپا تەلەفۆنیان بۆ دەكردم و دەیانگوت بیری كوردایەتیتان گەڕاندەوە، شانازییە بۆ من وەك ئەكتەر بەشداری ئەو شاكارە مەزنە پڕ سەروەرییەی میللەتەكەم بكەم،،سوپاس بۆ متمانەی بینەرە خۆشەویستەكانم.

* كاتێك باسی بیری نەتەوەیی هەر نەتەوەیەك دەكرێت، باس لە زمانی دایك، پەروەردەی دایك دەكرێت، ئەمەش مانای ئەوەیە قوتابخانەی یەكەم بۆ بیری نەتەوەیی ئەو دایكەیە كە رۆڵەكەی چۆن پەروەردە دەكات، باشە كە ئەمە گرنگی ئافرەت بێت بۆ بیری نەتەوەیی، ئایا لەناو بیری نەتەوەیی كوردستانیدا پڕۆژە بۆ ئازادی ئافرەت دەبێت چۆن بیت؟

- جا ئەگەر وا بكرێت و پڕۆژەی تواناسازی ئافرەت بێتە بەرهەم، ئەوا ئافرەتان زۆر بە ئاسانی دەتوانن جێی خۆیان بكەنەوە، چونكە ئافرەت دایكە، خوشكە، كچە، هاوسەرە، ئاخر گرفت لەوەیە، ئافرەت داماوە بەدەست پیاو، بە تایبەت لە كوردستان، چونكە ئێمەی كورد تا ڕاددەیەك ڕێگە بەدەركەوتنی ئافرەت نادەین، لە سوید چەندان ئافرەتیان سەرۆكی حیزبن، چونكە ئەوان لە هەموو بوارەكاندا كراوەن و وەك ئێمە نین.

هیچ گومان نییە لەسەر ئەوەی ئافرەتان پالپشتی تەواوی پیاوان بوون لە شۆڕش، بگرە ئیشوكاری ئافرەتان گەلەك زیاتر بوو، وەك دەزانین پیاوان لەسەریان بوو دەست لەسەر تفەنگ و لەبەرەكانی جەنگ بەرامبەر دوژمن بوەستن، كە ئەوەش ئەركێكی گەورەی كوردایەتی بوو، هەر چەند ئافرەتان هەموو بەرپرسیاریەتییەكانیان لەسەر شان بوو، ماڵ بەڕێوەبردن، ئامادەكردنی خواردن و بەخێوكردنی منداڵ، زۆرێك لە ژنە قارەمان و چاو نەترسەكان نامەی ڕێكخراو و كۆبوونەوەكانی ناو جەرگەی شاریان دەگواستەوە بۆ سەركردایەتی لە شاخ، بەشێكیش لەو ژنانە لە هەموو چاودێرەكانی نێوان شار و گوندەكان تێ دەپەڕێن و ئەو نامیلكە گچكانەیان دەشاردەوە و بە ئازایانە دەیانگەیاندە جێی مەبەست، بەشێكی زۆری ئافرەتان لە كاتی شۆڕش و ئاوارەییدا سەرپەرشتی خێزانی دەكرد و لە غیابی پیاودا ئیشی دەكرد و پارەی پەیدا دەكرد، ئەمن بەبیرم دێ ساڵی شەستەكان ئێمە لەگەڵ ماڵی باپیرم و نەنكم دەژیاین، ڕەحمەتی خوایان لێبیت، ئەوكات ماڵمان لە سێتاقان بوو باپیرم بە نهێنی سەرپەرشتی كۆبوونەوەی دەكرد، نەنكم خزمەتی دەكردن و چا و ئاوی ساردی بۆ ئامادە دەكردن، لە هەمانكاتدا نەنكم لەبەر دەرگا دادەنیشت تا وشیار بێت لە هەر كارێكی نەخوازراو، باش بەبیرم دێ هەر نێرگزی نەنكم بوو كوڕەكانی خۆی و منیش كە نەوەی ئەو بووم، فێری كوردایەتی و شۆڕشگێڕی دەكردین، كە دانوستان لەگەڵ حكومەتی بەغدا تێكچوو، مامێكم لەبەغدا لە زانكۆ دەیخوێند، هاتەوە هەولێر نەنكم هانیدا كە نەچیتەوە بەغدا بەڵكو بچیتە شاخ و ببیتە پێشمەرگە، ئەمڕۆش بە خۆشحاڵییەوە دەبینین ئافرەتانی ڕۆژئاوا چ كاریگەرییەكی گەورەیان دروست كردووە و گەورەترین دوژمنی مرۆڤایەتییان تێك شكاند.