د.شڤان مامۆستا زانكۆ لە هەولێر : ڕێزگرتن لە ئاكامەكانی سندوقی دەنگدان، بنەمای سەرەكیی دیموكراسی و پاراستنی مافی دەنگدەرانی كوردستانە
سەرۆك بارزانی بە پێشكەشكردنی ئەم دەستپێشخەرییە نوێیە، جارێكی دیكە سەلماندی یەوە، كە هەمیشە وەك چەترێكی كۆكەرەوە بۆ سەرجەم لایەنە سیاسییەكانی هەرێمی كوردستان دەمێنێتەوە. ئەم هەنگاوە گرنگە، گوزارشتێكی ڕوونە لە خەمخۆری و دڵسۆزیی بەردەوامی بەڕێزیان بۆ پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاكانی گەلی كوردستان، هەر بۆیەش لە لایەن ڕای گشتی و ناوەندە سیاسییەكانەوە بە بەرز و گرنگ دەنرخێنرێت. یەكێك لە خاڵە هەرە جەوهەرییەكانی ئەم دەستپێشخەرییە، پێداگرییە لەسەر ئەوەی كە پێویستە هەموو كێشە و گرفتە سیاسییەكان، لە جیاتی ئەوەی ببرێنە ناو میدیاكان و سەر شەقامەكان، ببرێنە سەر مێزی گفتوگۆ و لە كەشێكی هێمندا چارەسەر بكرێن. ئەم هەوڵە دەبێتە هۆی دروستكردنی جۆرێك لە سەقامگیریی سیاسیی درێژخایەن لە هەرێمی كوردستاندا، بەتایبەتی لەم قۆناغە هەستیارەی ئێستادا كە ناوچەكە بە گشتی بەرەو گۆڕانكاریی زۆر خێرا و چارەنووسساز هەنگاو دەنێت. ئەم بارودۆخەش وا دەكات كە سەرجەم لایەنەكان بە پەرۆشییەوە بەرەو گفتوگۆ بچن.
ئێمە دەتوانین بە گەشبینییەوە بڕوانینە ئایندە و بڵێین كە چارەسەركردنی گرفتەكان لە ڕێگەی دیالۆگی ڕاستەقینەوە دەبێت. لەم سۆنگەیەوە، سەرجەم هێزە سیاسییەكان بۆ پاراستنی سەقامگیریی ئێستا و دووبارە بنیاتنانەوە و ئاوەدانكردنەوەی نیشتمان و چالاككردنەوەی پڕۆسەی سیاسی، هەوڵەكانیان یەكخستووە و چڕیان كردووەتەوە. ئێستا جووڵەیەكی گەرموگوڕ و هەمەلایەنەی ئەرێنی لە نێوان هێزەكاندا دەبینرێت بۆ پێشوازیكردن لەم دەستپێشخەرییە نیشتمانییە مێژووییە. ئەم گفتوگۆیانە لەبەر ئەوەی بە دوور لە ژاوەژاوی میدیایی و ململانێی سەر شەقامەكان ئەنجام دەدرێن، هیوایەكی زۆر دەبەخشن كە ئەنجامی باشیان لێ بكەوێتەوە، چونكە كۆبوونەوەی لایەنەكان لەژێر چەتری سەرۆك بارزانیدا گەرەنتیی سەركەوتنی ئەم پڕۆسەیەیە.
سەبارەت بە داواكارییەكانی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان وەك لایەنێكی سیاسیی سەرەكی، لەوانەیە خۆیان پێیان وابێت داخوازییەكانیان ڕەوان، بەڵام پێویستە پڕەنسیپەكانی سیستمی دیموكراسی ڕەچاو بكرێن. لە كۆمەڵگای ئێمەدا دیموكراسیی هەڵبژاردن بنەمای حوكمڕانییە و دەبێت ڕێز لە دەنگی دەنگدەران بگرین. كاتێك دەنگدەران بە ئازادی و لە كەشێكی دیموكراسیدا لایەنێك هەڵدەبژێرن، ئەو لایەنە شەرعیەتی فەرمانڕەوایی بەدەست دەهێنێت. لەم سیستمەدا، سندوقەكانی دەنگدان كێشی ڕاستەقینەی لایەنەكان دیاری دەكەن و دەریدەخەن كێ شایستەی ئیدارەدانی وڵاتە.
دەستپێشخەرییەكەی جەنابی سەرۆك، خاڵێكی بنەڕەتییە بۆ ئەوەی سەرجەم لایەنەكان، چ ئەوانەی خۆیان بە مەغدوور دەزانن و چ لایەنە براوەكان، پێكەوە كۆببنەوە. زۆرجار هێزە براوەكانیش لەپێناو پاراستنی یەكڕیزیی نیشتمانی و ئاشتیی كۆمەڵایەتیدا، لە بەشێك لە ماف و ئیمتیازەكانی خۆیان خۆش بوون. بۆیە پێویستە هەموو ئەو لایەنانەی كە بەپێی ئەنجامەكان زۆرینە نین، دۆخی ئێستا قبووڵ بكەن و بە شانازییەوە پابەندی ئەم دەستپێشخەرییە ببن، چونكە ئەمە تەنیا ڕێگای دروست و گونجاوی پاراستنی قەوارەی هەرێمە.
لەم دۆخە پڕ لە ئالنگارییەدا، پارتە سیاسییەكان بەتایبەت پارتی دیموكراتی كوردستان و یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان، دەبێت بە ڕۆحیەتێكی لێپرسراوانەوە مامەڵە بكەن. ئامانجی هاوبەشی هەمووان پێویستە یەكخستنی ماڵی كورد و پاراستنی قەوارەی هەرێمی كوردستان بێت، بۆ ئەوەی پێكەوە بەرەو قۆناغێكی نوێ و ئارامتر هەنگاو بنێین. لەم چوارچێوەیەدا، هەڵوێستی یەكگرتووی ئیسلامیی كوردستان لە پێشوازیكردن لەم هەنگاوە، نیشانەی خەمخۆری و هەستكردنە بە بەرپرسیارێتیی نیشتمانی، كە شایستەی دەستخۆشی و پێزانینە. هیوادارین لایەنەكانی دیكەش بە هەمان ڕۆحیەتەوە بەرەو پێشەوە بچن.
پاراستنی دەستكەوتەكانی ئێستای هەرێمی كوردستان، ئەركێكی مێژووییە لە ئەستۆی هەموو لایەكدا. تەنیا لە ڕێگەی لێكتێگەیشتن و یەكگرتووییەوە دەتوانین ڕووبەڕووی ئەو مەترسییە دەرەكییانە ببینەوە كە داهاتوومان دەكەنە ئامانج. بۆیە جێبەجێكردنی ئەم دەستپێشخەرییە نیشتمانییە، خزمەتێكی گەورەیە بە سەقامگیریی ناوچەكە و دەبێتە هۆی ئەوەی كە سەرجەم گەلی كوردستان لە كەشێكی ئارام و پڕ لە تەباییدا بژیت و بەرەو ئایندەیەكی زۆر گەشتر و سەقامگیرتر هەمیشە هەنگاو بنێت.
