فەلسەفەی وێرانکاری و فەنابوونی شارستانێتی..ئەو تابلۆیانەی دەبێ بەووردی سەیربکرێن
حەمە هاشم
کارەکانی شەماڵ سەعدوڵا گێڕانەوەیەکی چاوەکی پڕ ئازارن بۆ تێپەڕبوونی کات و کاریگەرییەکانی جەنگ,ئایدیا ناوەندییەکەی,کە بریتییە لە وێرانبوونی شارستانێتییەکان,لە ڕێگەی نیشاندانی تێکشکانی هێما مێژووییەکان بەرجەستە دەبێت.
بەکارهێنانی کارەکتەرە ئەفسانەیی و مێژووییەکانی میزۆپۆتامیا لەناو تەموژمێکی سپی و خۆڵەمێشیدا,ئاماژەیەکی ڕوونە بۆ ئەوەی کە چۆن جەنگ دەبێتە هۆی سڕینەوەی ناسنامە و مێژوو,لێرەدا بێهیوایی تەنها هەستێك نییە، بەڵکو دۆخێکی جێگیرە کە لەناو هەموو بستێکی تابلۆکاندا هەستی پێدەکرێت,خاڵی بەهێزی ئەم کارانە لە شێوازی مامەڵەکردنی هونەرمەنددایە لەگەڵ ماتریاڵە جۆراوجۆرەکاندا.
شەماڵ سەعدوڵا تەنها ڕەنگ بەکارناهێنێت,بەڵکو "بونیاد" (Texture) دروست دەکات,بەکارهێنانی ماتریاڵی جیاواز وایکردووە تابلۆکان هەستێکی بەرجەستەیان هەبێت؛ وەك ئەوەی بینەر دەست لە دیوارێکی سووتاو یان پارچە مێژووییەکی تۆزاوی بدات,جوڵەی فڵچەکان خێرا و پڕ لە وزەن,کە گوزارشت لە توڕەیی و تەقینەوەی ڕووداوەکان دەکەن,تێکەڵبوونی ڕەنگی زەردی بەهێز لەگەڵ خۆڵەمێشی و ڕەش,نێوانبەندییەکی دراماتیکی دروست دەکات کە لە هەمان کاتدا هەم مەرگ و هەم پاشماوەی ڕووناکییەکمان نیشان دەدات.
هەڵبژاردنی قەبارەی گەورە بۆ ئەم تابلۆیانە بڕیارێکی زیرەکانەیە,قەبارەی گەورە وا دەکات بینەر لە ناو هەناودا وون بێت و هەست بە بچوکی خۆی بکات لە بەردەم ئەو وێرانکارییە گەورەیەی کە مرۆڤایەتی دووچاری بووە,کورسییە تەنیاکە لە ناوەندی یەکێك لە تابلۆکاندا,کە دەورەدراوە بە تەقینەوەیەك لە ڕەنگ و ماتریاڵ,هێمایەکە بۆ دەسەڵاتی پوچ و ئەو تەنهاییە کوشندەیەی کە جەنگ لە پاش خۆی جێی دەهێڵێت.
شەماڵ لەم کۆمەڵە کارەیدا توانیویەتی لە وێنەکێشانی سادەوە بپەڕێتەوە بۆ "ئێستاتیکای خەم". ئەو بە زمانێکی هاوچەرخ و تەکنیکێکی فرە ماتریاڵ,هاواری شارستانێتییەك دەکات کە لە ژێر باری قورسی جەنگدا خەریکە دەبێتە خۆڵەمێش,ئەم تابلۆیانە تەنها بۆ بینین نین,بەڵکو بۆ تێڕامانن لە چارەنووسی مرۆڤایەتی.
