پڕۆفیسۆر دكتۆر خەتاب شەهاب مامۆستای زانكۆی زاخۆ : لە ڕێگەی سەروەریی یاسا و چاودێریی وردی دامەزراوەكانەوە، دەتوانین تەكنەلۆژیا لە ئامرازێكی فشار و دڵەڕاوكێوە بگۆڕین بۆ كەرەستەیەكی خزمەتكردن بە كۆمەڵگە
ئەمڕۆ لە هەرێمی كوردستان پرسی ئاسایشی دەروونیی خەڵك پەیوەستە بەو زانیاری و بابەتانەی كە لەم تۆڕانەدا بڵاو دەكرێنەوە. ئەو ناوەڕۆكانەی ڕۆژانە دەبینرێن، چ ڕاست بن و چ ناڕاست، كاریگەرییەكی قووڵ و ڕاستەوخۆیان لەسەر دەروونی تاكی كورد هەیە. كێشە گەورەكە لێرەوە دەست پێدەكات، كە زۆرجار ئەم ئامرازانە بە شێوازێكی هەڵە و بۆ مەبەستی ناتەندروست بەكاردەهێنرێن. لایەنە نەرێنییەكەی ئەوەیە كە هەندێك كەس و لایەن بۆ بەرژەوەندیی تایبەتی خۆیان سۆشیال میدیا وەك چەكێك بەكار دێنن و بە شێوەیەكی سیستماتیك دەروونی خەڵكیان كردووەتە ئامانج. ئەم نیشانەگرتنە تەنیا لایەنێكی دیاریكراو ناگرێتەوە، بەڵكو لە ڕێگەی بڵاوكردنەوەی پڕوپاگەندەی جۆراوجۆرەوە، كاریگەری لەسەر بژێوی (ئابووری)، پەیوەندییەكان (كۆمەڵایەتی) و ئاراستە گشتییەكان (سیاسی) دادەنێن.
بۆ تێگەیشتن لە قەبارەی مەترسییەكە، دەبێت بزانین كە ئێستا تەكنەلۆژیا چووەتە ناو قووڵایی خێزانەكانەوە، ئەگەر هەموو ئەندامانی خێزانێكیش هەژماری تایبەتیان نەبێت، دواجار هەر یەكێك لەو ئەپڵیكەیشنە باوانەی وەك فەیسبووك و واتسئەپ لە ماڵەكەدا هەیە و وا دەكات هیچ كەس لەو شەپۆلە زانیارییانە بەدوور نەبێت. كاتێك بابەتێك بڵاو دەبێتەوە كە بنەمای ڕاستی نییە، یان بۆ تێكدانی دەروونی خەڵك داڕێژراوە، دەبێتە هۆی دروستبوونی دڵەڕاوكێ، نائارامی و پشێوی لە ناو كۆمەڵگەدا. ئەمەش نەك تەنیا زیان بە تاك دەگەیەنێت، بەڵكو جومگەكانی ئاسایشی نەتەوەیی و دەروونیی گشتی تووشی لەرزین دەكات.
بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ئەم دۆخە و كۆنتڕۆڵكردنی ئەو پاشاگەردانییەی لە جیهانی دیجیتاڵیدا هەیە، پێویستمان بە كاركردنە لەسەر دوو ئاستی سەرەكی:
- ئاستی نێودەوڵەتی، كە پێویستە هاوئاهەنگی هەبێت بۆ سنوورداركردنی مەترسییەكان.
- ئاستی نێوخۆیی، لەسەر ئەم ئاستە پێویستە فلتەرێكی بەهێز بۆ زانیارییەكان هەبێت. ناكرێت هەر شتێك وترا و هەر قسەیەك نووسرا، یان هەر لێدوانێك كە لە شوێنێك وەرگیرا، یەكسەر و بێ لێكدانەوە بڵاوبكرێتەوە. پێویستە لایەنە پەیوەندیدارە ناوخۆییەكان بە وردی بەدواداچوون بۆ ناوەڕۆكی بڵاوكراوەكان بكەن، چونكە بڵاوكردنەوەی هەواڵی ناڕاست و بێ بنەما ڕاستەوخۆ دەبێتە هۆی تێكدانی ئاشتیی كۆمەڵایەتی.
چارەسەری بنەڕەتی بۆ پاراستنی جومگەكانی ئاسایشی دەروونی خەڵك، لە چاودێریكردن و جێبەجێكردنی یاسادا كورت دەبێتەوە. بەكارهێنانی سۆشیال میدیا و ئامرازە تەكنەلۆژییەكان نابێت، بەبێ چوارچێوە بێت، بەڵكو دەبێت یاسای تایبەتییان هەبێت و ئەو یاسایانەش كارا بكرێن.
