پڕۆفیسۆر هنری جەی باركی، توێژەری باڵایە لە ئامۆژگای پەیوەندییەكانی دەرەوە (CFR) تایبەت بە پرسەكانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و خاوەنی كورسیی «بێرناڵ ئێڵ و بیرتایف كۆهین» لە زانكۆی لێهای «Lehigh» بۆ پەیوەندییە نێودەوڵەتییەكان و هەروەها كار لەسەر ئایندەی كورد لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەكات و خاوەنی پڕۆژەی «ئایندەی كوردەكان - The Future of the Kurds » ـە. ئەم پڕۆفیسۆرە لەبەر ئەوەی ئەندامی ئەنجومەنی ئەمیندارانی زانكۆی ئەمریكییە لە عێراق – سلێمانی «AUIS»، لە نزیكەوە ئاگاداری ڕەوشی سیاسیی هەرێمی كوردستان و تەواوی دۆزی كوردە لە هەر چوار دەوڵەتی «ئێران، توركیا، سووریا، عێراق». بۆ قسەكردن لەسەر ستراتیژیەتی ئەمریكا بۆ ئایندەی كورد و هەرێمی كوردستان، ئەم دیمانە تایبەتەمان لەگەڵ پڕۆفیسۆر باركی ئەنجام دا.

 

* لە ئێستادا لە ئامۆژگای كاروباری نێودەوڵەتی «CFR» بە شێوەیەكی ئەكادیمی كار لەسەر ستراتیژیەتی ئەمریكا دەكەیت بۆ ئایندەی كورد، ئایا هیچ نەخشەڕێگەیەكی نووسراو لەناو ئیدارەی ترەمپدا هەیە بۆ ئایندەی كورد بەگشتی و هەرێمی كوردستان بەتایبەتی، یان هەر هەوڵێكی تویژینەوەی ئەكادیمییە؟

- وەڵامی كورت بۆ ئەم پرسیارە ئەوەیە، نەخێر، هیچ نەخشەڕێگەیەك بوونی نەبووە و هەرگیز بوونیشی نابێت. من ساڵانێكی زۆرە چاودێریی ئەوە دەكەم واشنتۆن چۆن مامەڵە لەگەڵ پرسی كورد دەكات، ئەوەی بۆم دەركەوتووە ئەوەیە كە واشنتۆن وەك نەیار سەیری كورد ناكات، بەڵكو بە ستراتیژیەتی ناڕوون «Strategic Laziness» مامەڵەی لەگەلأ دەكات. ئەمەش مانای ئەوەیە ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا مەبەستی نییە نەخشەڕێگەیەكی دوورمەودا بۆ ئایندەی كورد دابڕێژێت، بەڵكو وەك كاردانەوە بۆ تەنگژەكان مامەڵەی لەگەڵ دەكات. هەر بۆ نموونە؛ كاتێك كورد بووە هێزێكی حەتمی و پێویست لە شەڕی دژی تیرۆریستانی داعش، ئەوا واشنتۆن زۆر بە چڕی مامەڵەی لەگەڵ كورد كرد، بەڵام كاتێك تەنگژەكان هێور دەبنەوە، ئەوا بایەخدانەكەش كەم دەبێتەوە. لە سەردەمی دۆناڵد ترەمپدا (هەر لە ئیدارەی یەكەمەوە) ئەم كێشەیە زیاتر تۆخ و گەورەتر بووە، سیاسەت بە كەسی و مامەڵەكارانە و زۆر جاریش لەسەر بنەمای هەڵچوون پیادە كراوە، لەمەش زیاتر خواست و غەریزە جێگەی ستراتیژی گرتووەتەوە. لەناو دامەزراوە بیرۆكراتییەكانی ئەمریكا خەڵكی زۆر لێهاتوو هەبوون، كە زۆر باش لە دۆزی كورد تێدەگەیشتن، بەڵام بە دەگمەن بیركردنەوەیان بەو ئاراستەیە دەگۆڕا كە ئەم تێگەیشتنە بكەن بە بڕیارێكی پابەندكەر، ئەمەش واتە تێگەیشتن هەیە، بەڵام خۆپابەندكردن نییە، ئەم جیاوازییەش بۆ كورد مانای هەموو شتێكە.

* بە لەبەرچاوگرتنی ستراتیژیەتی ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریكا لە سەردەمی ترەمپدا، ئایا دەتوانین بڵێین كورد وەك «هاوبەشێكی ستراتیژی» لە ناوچەكە دەبینرێت، یان تەنیا وەك «هاوپەیمانێكی كاتی» بۆ شەڕێكی دیاریكراو؟

- ئەگەر بە تەواوەتی ڕاستگۆ بم، ئەوا بە پلەی یەكەم مامەڵەی ئەمریكا لەگەڵ كورد دەچێتە چوارچێوەی هاوپەیمانیی كاتییەوە «Temporary Ally»، تەنانەت ئەگەر بەرپرسانی ئەمریكیش نەیانەوێت بە دەنگی بەرز ئەم ڕاستییە بدركێنن. ویلایەتە یەكگرتووەكان زمانی هاوبەشی «Partnership» لەگەڵ كورد بەكار دەهێنێت، كە بێگومان دەبێت هاوبەشی مامەڵەیەكی دوولایەنەی بەردەوام بێت، بەڵام ئەوەی لە واقیعدا لەگەڵ كورد پیادەی دەكات، هەماهەنگیی مەرجدارە «Conditional Cooperation»؛ هەر بۆیە كورد كاتێك بەبەها دەبن، كە بتوانن كێشەكانی ئەمریكا چارەسەر بكەن، شەڕی دژی داعش بكەن و هۆكارێك بن بۆ سەقامگیریی ناوچەكە، یان دابینكردنی زانیاریی هەواڵگری، بەڵام هەر لەگەڵ ئەو كێشانە گۆڕانكارییان بەسەردا هات، ئەوا دووبارە پەیوەندییەكانیش هەڵسەنگاندنەوەی تازەیان بۆ دەكرێتەوە.

لە تێڕوانینی كوردەوە، ئەم جۆرە مامەڵەیەی ئەمریكا لەگەڵی دەكات، وەك ناپاكی «Betrayal» سەیر دەكرێت، بەڵام لە تێڕوانینی واشنتۆنەوە وەك سیاسەتی واقیعی «Realism» پێناسە دەكرێت. ئەم بۆشاییە گەورەیەی نێوان تێڕوانینی هەردوولادا، بە بەردەوام سەرچاوەی تەنگژە و ئاڵۆزییەكانی نێوانیان بووە.

* عێراق لە ئێستادا لە نێوان فشاری ئەمریكا بۆ سنوورداركردنی حەشدی شەعبی و هەژموونی ناوخۆیی و هەرێمی ئەم هێزانەدایە. ئێوە پێشبینیی چ جۆرە وەڵامدانەوەیەك لە بەغداوە دەكەن بۆ داواكارییەكانی واشنتۆن؟

- حكومەتی ئێستای عێراق لەژێر كۆمەڵێك گوشار و ئاستەنگدا كاردەكات، كە زۆر جار واشنتۆن وەك پێویست دەركیان پێناكات و بە كەم سەیر دەكرێن. هێزەكانی حەشدی شەعبی بە تەنیا میلیشیای چەكدار نین، بەڵكو ئێستا ئەم هێزانە كاراكتەری سیاسین و لەناو پەرلەمانی عێراقدا بوونیان هەیە و كاریگەرییان هەیە. لەناو هەندێك لە بازنە كۆمەڵایەتییەكانی هەڵبژاردندا خاوەنی شەرعییەتن و لەسەرووی هەموو ئەمانەشەوە پشتیوانیی ئیقلیمییان هەیە. بۆیە هیچ سەرۆك وەزیرانێك ناتوانێت بڕیاری هەڵوەشانەوەی هێزەكانی حەشدی شەعبی بدات، هەر بڕیارێك لەمجۆرە بدرێت، دەبێتە هۆكاری دروستبوونی شەڕ و لەبەریەكهەڵوەشانی دەوڵەتی عێراق. بۆیە ئەوەی مەزندەی دەكەم بەغدا بە شێوازێك گەمەكە بەڕێوەببات كە دارەكە لە ناوەڕاستدا بگرێت «Managed compliance» و دڵی هەردوولا (حەشد و ئەمریكا) ڕازی بكات و هەروەها چەند هەنگاوێكی سیمبولی «Symbolic gestures» و گفتوگۆی بێدەنگ و جێبەجێكردنێكی ئینتیقائییانە پیادە بكات. ئەمەش واتە پیادەكردنی سیاسەتێكی دووفاقی، حكومەتی عێراق بۆ دڵنیاكردنەوەی واشنتۆن بە شێوەی ئاشكرا بە دڵی ئەمریكا قسە دەكات و بە نهێنیش بۆ دڵنیاكردنەوەی حەشدی شەعبی ڕێككەوتنیان لەگەڵ دەكات. هەر بۆیە ئەگەر ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا چاوەڕوانی ئەوە بێت كە بە تەواوەتی حكومەت و حەشد لێكداببڕێت، ئەوا خۆی نائومێد دەكات. ئەمەش لەبەر ئەوەیە مانەوەی سیستمی سیاسیی عێراق هۆكارێكە بۆ ڕاگرتنی هاوسەنگی وەك خەڵاتێك بۆ ئەمریكا، بە پێچەوانەوە ڕووبەڕووبوونەوە خزمەتی بەرژەوەندییەكانی ئەمریكا ناكات.

* هێزی پێشمەرگە لە شەڕی داعشدا وەك هێزێكی كاریگەر و جێگەی متمانەی جیهان دەركەوت. ئایا كاتی ئەوە نەهاتووە ئەمریكا لەبری هاوكاریی كاتی، كار بۆ بە دامەزراوەیی كردن و پڕچەككردنی پێشمەرگە وەك هێزێكی نیشتمانیی فەرمی بكات؟

- لە ڕووی سەربازییەوە، پێشمەرگە پێشتریش قارەمانی و لێهاتوویی خۆی سەلماندووە، بەڵام پرسی سەرەكیی ئەمە نییە، بەڵكو ئاستەنگ و ڕێگریی ڕاستەقینە پەرتەوازەیی سیاسییە كە لەناو پرۆسەی سیاسیی كوردستاندا بوونی هەیە. ناتوانرێت هێزێكی نیشتمانی لەسەر بنەمای ئەو یەكە سەربازییانە بونیاد بنرێت كە سەرەنجام فەرمان لە حزبەكانەوە وەردەگرن نەك لە دامەزراوەكانی دەوڵەت، بۆیە هەتا ئەم كێشەیە چارەسەر نەكرێت، واشنتۆن بە هەستیاری و دوودڵییەوە مامەڵە لەگەڵ دۆسێی پێشمەرگە دەكات.

لە ڕوانگەی ئەمریكاوە، بە دامەزراوەییكردنی تەواوی هێزی پێشمەرگە بەبێ ئەنجامدانی ڕیفۆرمی سیاسی، مەترسی ئەوەی لێدەكەوێتەوە كە دابەشبوونە ناوخۆییەكانی عێراق ببنە بەشێكی جێگیر لەناو سیستمی ئەمنیی عێراقدا، بۆیە لەم چوارچێوەیەدا ئەمریكا نایەوێت ئەو بەرپرسیاریەتییە بكەوێتە سەرشانی خۆی. كەواتە بەڵێ، سەرسامی و متمانە بۆ پێشمەرگە بوونی هەیە، بەڵام بە دامەزراوەییكردن و كردنی بە هێزێكی نیشتمانی بەندە بەو ڕیفۆرمە سیاسییەی كە تەنیا بە لایەنە سیاسییەكانی كورد دەتوانرێت جێبەجێ بكرێت.

* دوای قۆناغی كەوتن و شكستی تیرۆریستانی داعش، ئایا واشنتۆن چۆن هاوسەنگی لە نێوان پاراستنی قەوارەی هەرێمی كوردستان و پاراستنی سەروەریی عێراقدا ڕادەگرێت، لە كاتێكدا كورد نیگەرانە لە پەراوێزخرانی دوای شەڕ؟

- نیگەرانیی كورد لە بارودۆخی دوای شەڕی تیرۆریستانی داعش لە هەموو كاتێك زیاتر ڕەوا و لە جێی خۆیدایە، بەڵام كاتێك ئەمریكا ناچار دەبێت، لە نێوان دوو بژارە یەكێكیان هەڵبژێرێت، ئەوا زۆربەی كات پرسی «سەروەریی دەوڵەت و یەكپارچەیی خاك» دەخاتە سەرووی بەرژەوەندی ئەو قەوارە سیاسییانەی لە خوار دەوڵەتن «Sub-state actor». ئەم ڕەفتارەی ئەمریكا مانای دژایەتیكردنی كورد نییە، بەڵكو سرووشتی سیستمی ئەمریكا بەو جۆرە كاردەكات. ڕاشكاوانەتر؛ واشنتۆن تا ئەو كاتە پشتگیریی هەرێمی كوردستان دەكات، كە بەشداریی كارا لە سەقامگیریی عێراقدا بكات، بەڵام ئەگەر خواستەكانی كورد ببنە هۆكارێك بۆ تێكدانی سەقامگیری وەك «كێشەكانی بوودجە، ناوچە جێناكۆكەكان، یان هەڵگرتنی هەنگاوی سیاسیی تاكلایەنانە»، ئەوا حەماسی ئەمریكا بۆ پشتگیری هەرێمی كوردستان سارد دەبێتەوە.

بۆ هەرێمی كوردستان قۆناغی دوای كۆتایی شەڕی دژی تیرۆریستانی داعش زۆر ترسناكە، لەبەر ئەوەی ئەو سوپاسگوزارییانەی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بۆ ڕۆڵی هەرێم لەو شەڕەدا هەیبوو، زۆر بە خێرایی كاڵ دەبنەوە و كاریگەرییان نامێنێت. هەر بۆیە دەستبەجێ دوای ئەوەی شەڕ كۆتایی هات، بینیمان حكومەتی عێراق دووبارە بەرەو سەنتڕاڵیزم هەنگاویان هەڵگرتەوە. بۆیە لەم حاڵەتەدا كورد بە شێوەیەكی خۆڕسك هەست بەم مەترسییە دەكەن و لە بارودۆخەكە نیگەرانن كە لەمەشدا كورد هەڵە نییە.

* سەبارەت بە ڕۆژئاوا، ئایا بە ڕای ئێوە، ئەمریكا تا چەند ئامادەیە پارێزگاری لەو دەستكەوتە سیاسی و ئیدارییانە بكات، كە كورد لە باكوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا (ڕۆژئاوا) بەدەستی هێناوە؟

- لەسەر پرسی ڕۆژئاوا دەبێت زۆر ڕاشكاوانە پێتان بڵێم كە ئەمریكا ئامادە نییە گەرەنتی خۆبەڕێوەبەریی كوردی باكووری ڕۆژهەڵاتی سووریا بكات، واتە ئەمریكا نابێتە زامنێك بۆ مانەوەی ئەو خۆبەڕێوەبەرییە.

مانەوەی هێزەكانی ئەمریكا لە ڕۆژئاوا پەیوەستە بە چەند بەرژەوەندییەكی كاتیی ئەمریكاوە لەو ناوچەیە وەك «مەترسییەكانی پاشماوەكانی داعش، پێویستیی تاكتیكی»، لەمەش زیاتر مانەوەی هێزەكانی ئەمریكا لەو ناوچەیە مانای ئەوە نییە مانەوەی خۆبەڕێوەبەریی كوردی ئامانجی ڕاستەوخۆ و ستراتیژیی ئەمریكا بێت. بە تەنیا ترسی توركیا لەسەر مەترسیی ئەم قەوارە كوردییە بەسە بۆ ئەوەی واشنتۆن دوودڵ بكات بە سیاسەتی خۆیدا بچێتەوە. ئەگەر هەڵوێستەكانی ڕووسیا و ئێران و دیمەشق و پەرتەوازەیی ناوچەكەشی بخەینە سەر، ئەوا سنووری پابەندبوونی ئەمریكا بە ڕوونی دەردەكەوێت. بۆیە زۆر ڕاشكاوانە سەبارەت بە پشتگیریی ڕۆژئاوا، دەڵێم: بەڵێ ئەمریكا پشتگیری دەكات، بەڵام بۆ ددانپێدانان هەرگیز ئەوە ناكات، پاراستنی ئەو قەوارەیەش مەرجدارە و چاوەڕێی ئەوەش ناكرێت لەسەر ئاستی دوورمەودا ئەمریكا ئەركی پاراستنی ئەو قەوارەیە لە ئەستۆی خۆی بگرێت.

* ئێوە شارەزاییەكی زۆرتان لەسەر ناوخۆی توركیا هەیە. ئایا لە سایەی سیاسەتەكانی ئێستای ئەردۆغان و هاوپەیمانییەكەی لەگەڵ مەهەپە (MHP)، هیچ ئاسۆیەكی ڕاستەقینە بۆ دەستپێكردنەوەی «پرۆسەی ئاشتی» دەبینن؟

- لە چوارچێوەی هەیكەلەی پرۆسەی سیاسیی ئێستای توركیا، من وەك واقیعی نابینم كە پرۆسەی ئاشتی لە توركیا دووبارە زیندوو بكرێتەوە. هاوپەیمانییەكەی ڕەجەب تەیب ئەردۆغان لەگەڵ پارتی نەتەوەپەرستی مەهەپە «MHP» تەنیا هاوپەیمانییەكی لاوەكی نییە، بەڵكو بابەتێكی بنەڕەتی و سەرەكییە و كاریگەری مەهەپە بە چەقی مانەوەی دەسەڵاتی ئەردۆغان لەقەڵەم دەدرێت. هەر پرۆسەیەكی مانادار بۆ دووبارە دەستپێكردنەوەی ئاشتی بۆ چارەسەری كێشەی كورد، پێویستی بە «فرەیی سیاسی، متمانەی دامەزراوەیی و دووبارە پێناسەكردنەوەی چەمكی هاووڵاتیبوون» هەیە، كە لە ئێستادا هیچ كام لەم مەرجانە بوونیان نییە. لە ئێستادا كێشەی كورد لە توركیا تەنیا پەیوەندی بە پرسی ئاسایش، یان مافەكانی كوردەوە نییە، بەڵكو پەیوەندی بە سرووشتی دەوڵەتی توركیاوە هەیە، بێگومان دەوڵەتیش بە دەگمەن ڕیفۆرم لە هەیكەلەی خۆیدا دەكات. كاتێك دەوڵەتی توركیا پەنا بۆ ئەو ڕیفۆرمە دەبات، كە پاڵنەر و هاندەرە ناوخۆییەكان گۆڕانكارییان بەسەردا بێت، بەڵام ئێستا ئەو گۆڕانكارییە ڕووی نەداوە.

* ئایا پرسی كورد لە توركیا تا چەند گرێدراوی گۆڕانكارییەكانی ناوخۆی سووریا و عێراقە؟ ئایا چارەسەرێكی ئیقلیمی بۆ كێشەی كورد هەیە، یان دەبێت هەر پارچەیەك بە جیا چارەسەر بكرێت؟

- خەباتی كورد لە هەموو پارچەكاندا پێكەوە بەستراونەتەوە، بەڵام لە چوارچێوەی یەك بزووتنەوەدا ناتوانرێت یەك بخرێن، یان كۆبكرێنەوە. بەم چوارچێوەیەدا ڕووداوەكانی سووریا كاریگەرییان لەسەر توركیا هەیە و ڕووداوەكانی عێراقیش كاریگەرییان لەسەر ئێران هەیە، بەڵام هەر یەك لەو دەوڵەتانە پێداگرن لەسەر ئەوەی وەك پرسێكی ناوخۆیی مامەڵە لەگەڵ كێشەی كورد بكەن. هەر هەوڵێكیش بدرێت بۆ ئەوەی كێشەی كورد ببێتە كێشەیەكی هەرێمی و هەموو پارچەكان پێكەوە مامەڵەیان لەگەڵ بكرێت، بێگومان زەمینەی ترس و سەركوتكردن زیاتر دەبێت. بە پێچەوانەشەوە، زۆربەی كورد وای دەبینێت ئەگەر كێشەی كورد وەك جووڵانەوەیەكی هەماهەنگی سەرووی سنوورەكان «transnationally coordinated» مامەڵەی لەگەڵ بكرێت، فەزای سازش و ڕێككەوتن بۆ چارەسەری كێشەی كورد كەمتر دەبێتەوە، ئەمەش لەبەر ئەوەیە ئەو دەوڵەتانەی كوردیان تێدایە، باشتر وەڵامی داواكارییە ناوخۆییەكان دەدەنەوە، وەك ئەوەی وەڵامی بزووتنەوەیەك بدەنەوە كە خۆی وەك مەترسیی هەرێمی وێنا بكات.

كەواتە ئەم واقیعە ئەوەمان پێدەڵێت: بەڵێ، كێشەی كورد لە ڕووی كاریگەرییەوە پرسێكی هەرێمییە لەسەر ئاستی ناوچەكە، بەڵام چارەسەرەكە هەر بە پارچەپارچەیی لەناو دەوڵەتەكاندا دەمێنێتەوە.

* وەك شارەزایەك كە ساڵانێكی زۆرە چاودێریی دۆزی كورد دەكەن، گەورەترین هەڵەی ستراتیژیی كورد لەم چەند ساڵەی دواییدا لە چیدا دەبینن كە پێویستە لە داهاتوودا دووبارە نەبێتەوە؟

- ئەگەر بۆ وەڵامی ئەم پرسیارە ناچار بم ئاماژە بە هەڵەیەك بكەم كە هەمیشە كورد دووبارەی دەكاتەوە، ئەو هەڵەیە ئەوەیە كە كورد بە شێوەیەكی گشتی لە ڕادەبەدەر متمانەی بە پاڵپشتی و پاراستنی هێزە دەرەكییەكان هەیە. جار لەدوای جار بەبێ پەندوەرگرتن سەركردە كوردەكان جەخت لەسەر ئەوە دەكەنەوە كە بە سوودمەندبوون لە گۆڕەپانی جەنگ ئەمە تەرجەمە دەبێت بۆ سەرمایەیەكی سیاسیی دوورمەودا، بەڵام مێژوو سەلماندوویەتی بە دەگمەن ئەم گریمانەیە ڕاست دەردەچێت. ئەمەش لەبەر ئەوەیە هێزە دەرەكییەكان (ئەمریكا و ئەوروپا) لەبەر ئەوە پشت لە كورد ناكەن، كە وەك دوژمن سەیری دەكەن، بەڵكو لەبەر بەرژەوەندییە لە پێشینەكانیان گۆڕانی بەسەردا دێت.

وانەی گرنگ بۆ كورد ئەوە نییە كە هاوپەیمانی لەگەڵ هێزە گەورەكان مەكەن، بەڵكو دەبێت هاوكاریی كاتی و هاوتەریببوونی بەرژەوەندییەكان، لەگەڵ گەرەنتی و زامنكردنی پشتیوانی بۆ دۆزەكەیان تێكەڵ نەكەن. دەستكەوتی بەردەوام و گەورە تەنیا لە ڕێگەی یەكڕیزی و پتەوكردنی دامەزراوەكان و شەرعییەتی ناوخۆییەوە سەرچاوە دەگرێت، نەك لە ڕێگەی بەڵێنی هێزە دوورەدەستەكانەوە.

* ئایا پێشبینی دەكەن لە دەیەی داهاتوودا، گۆڕانكارییە جیۆپۆلیتیكییەكان بەرەو سەربەخۆیی زیاتری كورد بڕۆن، یان بەرەو جۆرێك لە كۆنفیدڕاڵی لە چوارچێوەی دەوڵەتەكانی ئێستادا؟

- لە دەیەی داهاتوودا پێشبینی سەربەخۆیی تەواو «full independence» ناكەم، ئەمەش لەبەر ئەوەیە سیستمی نێودەوڵەتی بە قووڵی كۆنزێرڤاتیڤە و هەتا ئێستاش بە توندی سنوورەكان دەپارێزرێن. ئەوەی پێشبینی دەكەم، ئەوەیە كورد جۆرێك لە ئۆتۆنۆمیی ناهاوسەنگ «uneven autonomy» بەدەست بهێنێت، هەندێك لە هەرێمە كوردییەكان پانتایی كارگێڕیی زیاتر بەدەست دەهێنن و هەندێكی دیكەش لەدەستی دەدەن، هەندێك بە بێدەنگی پێگەی خۆیان پتەو دەكەن و هەندێكی دیكە پاشەكشە دەكەن. داهاتوو بریتی نییە لە ساتەوەختێكی دراماتیكیی دەگمەن، بەڵكو پرۆسەیەكی خاو و پڕ لە ململانێیە، پێشڕەوی لە شوێنێك و پاشەكشە لە شوێنێكی دیكە. سیاسەتی كوردیش هەر لەناو ئەو گرژی و كێشمەكێشەدا بەردەوام دەبێت.