بوونی سۆران بە ئیدارەی سەربەخۆ لە كابینەی نۆیەمی حكومەتی هەرێمی كوردستاندا، وەرچەرخانێكی گەورەی بەخۆیەوە بینی. مەسرور بارزانی سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان بایەخێكی زۆری بە ئیدارەی سەربەخۆی سۆران داوە. لە ماوەی تەمەنی ئەم كابینەیەدا بە سەدان پڕۆژە و كاری گرنگ و گەورە لەم ئیدارەیەدا ئەنجام دراون. گۆڤاری گوڵان لە دیدارێكیدا لەگەڵ هەڵگورد شێخ نەجیب سەرپەرشتیاری ئیدارەی سەربەخۆی سۆران، گفتوگۆی لەسەر گرنگترینی ئەو پڕۆژە ستراتیژییانە كرد.

 

* سۆران لە كەرتەكانی گەشتیاری و كشتوكاڵ و بازرگانی و ئاوەدانیدا گۆڕانكاریی گەورەی بەخۆوە بینیوە، دەكرێت بزانین لە ماوەی تەمەنی ئەم كابینەیەدا چەند پڕۆژەی گەورە و ستراتیژی لە سۆران جێبەجێ كراون؟

- لە تەمەنی كابینەی نۆیەمی حكومەتی هەرێمی كوردستاندا ڕێزدار مەسرور بارزانی سەرۆكی حكومەت 1414 پڕۆژەی لە ئیدارەی سەربەخۆی سۆران جێبەجێ كردووە، كە 70%ی ئەم پڕۆژانە لە ناو شارەكانە و 30%ی لە گوندەكانە، ژمارەی گشتیی پڕۆژەكانیش بۆ هەر قەزایەك بەم شێوەیە بووە:

- سۆران 589 پڕۆژە.

- چۆمان 244 پڕۆژە.

- مێرگەسۆر 225 پڕۆژە.

- خەلیفان 134 پڕۆژە.

- سیدەكان 93 پڕۆژە.

ئەمە كاروانی ئاوەدانیی پڕۆژەكانە كە لەسەر دەستی سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان جێبەجێ كراوە و گۆڕانكاری و وەرچەرخانێكی گەورەی لە سۆران و تەواوی دەڤەرەكە لێ كەوتووەتەوە. گەورەترین دیاری و مژدەش كە مەسرور بارزانی پێی ڕاگەیاندین، دیاریی سەرۆك بارزانی بوو بە ڕاگەیاندنی ئیدارەی سەربەخۆی سۆران، لێرەوە وەرچەرخانە گەورەكە دەستی پێ كرد و، سۆران چیتر لە چاوەڕوانیی جێبەجێكردنی پڕۆژەدا نەما و ئێستا لە چاوەڕوانیی كردنەوەی پڕۆژەدایە، هەموو ئەم پڕۆژانەش دیاریی سەرۆكی حكومەتن بۆ خەڵكی خەباتگێڕ و دڵسۆز و نیشتمانپەروەری سۆران، كە ناوچەكەیان سەردەمانێك بوو، بە هۆی كاولكاریی ڕژێمی بەعس و گەمارۆ و نەبوونی بوودجەوە بەدەست چەندین خزمەتگوزارییەوە دەیناڵاند.

* زۆر گرنگە پڕۆژەكان بە شێوەیەكی دادپەروەری لە نێوان شار و شارۆچكە و گوندەكاندا دابەش كرابن. ئایا تا چەند ڕەچاوی ئەم دادپەروەرییە كراوە؟

- داتا و ئامارەكانی پڕۆژەكان دەری دەخەن كە تاچەند پابەندی دادپەروەری بووین لە دابەشكردن و جێبەجێكردنی پڕۆژەكان لە نێوان قەزا و ناحیە و گوندەكاندا، بەتایبەتی لەگەڵ دامەزراندنی چەندین بەڕێوەبەرایەتیی گشتی و بەڕێوەبەرایەتی و یەكەی كارگێڕیی نوێ، كە بۆ كەمكردنەوەی ڕۆتین و خێرا بەڕێوەچوونی مامەڵەی هاووڵاتیان و گەیاندنی خزمەتگوزاریی گشتی، گرنگیی لە ڕاددە بەدەریان هەبووە. ئێمە تەنیا لەم كابینەیەدا گرنگیمان بە ژمارەی پڕۆژە نەداوە، بەڵكو چاودێری و بەدواداچوونی توندمان خستووەتە سەر ئاستی جێبەجێكردن و كوالێتیی پڕۆژەكان و زۆر جەختمان لەوە كردووەتەوە، كە پڕۆژەكان لە وادەی خۆیدا تەواو بكرێن. تەنانەت لەم كابینەیەدا زۆر لە پڕۆژەكانمان پێش كات و بەرواری خۆیان تەواو بوون، هاوكات چاوپۆشیمان لە هیچ بەڵێندەرێكیش نەكردووە و ڕۆژانە سەردانی پڕۆژەكانمان كردووە، ئەمەش هەمووی لەسەر ڕاسپاردەی سەرۆكی حكومەت بووە كە هەر لە دەستپێكی ڕاگەیاندنی ئیدارەی سەربەخۆی سۆرانەوە ئەنجومەنی وەزیران و وەزیرە بەڕێزەكانی ڕاسپارد، گرنگی بە سۆران و پێداویستییەكانی بدەن. بۆیە لەگەڵ زۆربەی هەرە زۆری وەزیرە بەڕێزەكاندا بەردەوام لەسەر هێڵ بووم بۆ جێبەجێكردنی زۆرترین پڕۆژە، ئەگەر بەراوردی سۆران بە ناوچەكانی دیكە بكرێت، ئەوا بە جوانی دەردەكەوێت، كە چ پڕۆژەیەك لەم ناوچەیەدا و لە بوارە جیاجیاكاندا ئەنجام دراون.

* سەبارەت بەو پڕۆژانەی ئاماژەت پێ كردن، دەكرێت بزانین زیاتر لە چ بوارێكدا پڕۆژە ئەنجام دراوە، بەتایبەتی كە ناوچەكەتان شاخاوییە و سەرماوسۆڵەی وەرزی زستان وای كردووە، ماوەی كاركردن لە پڕۆژەكاندا، بەتایبەتی لە وەرزی زستاندا كورت ببێتەوە؟

- لە سۆران مانگانە بەردی بناغەی پڕۆژەی نوێمان داناوە، بەتایبەتی لە بوارەكانی ئاوەدانی، كشتوكاڵی، گەشتیاری، كارەبا، ئاوی خواردنەوە و ڕێگەوبان، كە لەم بوارانەدا پڕۆژەی گەورە و ستراتیژی ئەنجام دراون. دوا پڕۆژە بەرزەپردی دەروازەی سۆران بوو كە بۆ پەرەپێدانی ڕێگەوبان و باشتركردنی هاتووچۆ زۆر گرنگ بوو. هەروەها قۆناغی یەكەمی ماستەرپلانی گەلی عەلی بەگ و پڕۆژەی شەقامی 40 مەتری و پڕۆژەی دووسایدی هۆڵی بۆنەكان – گەڕەكی ئازادی لە سۆران، هەروەها چەندین پڕۆژەی گەورەی ڕاكێشانی هێڵی پاڵەپەستۆی بەرز و وێستگەی گەورە و وێستگەی مۆبایلی كارەبا. لەبیرم دێت لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ڕابردوو لە چۆمان بەردی بناغەی 16 پڕۆژەمان دانا و ژمارەیەكی زۆری ئەو پڕۆژانە تەواو كران. لە بواری پۆند و پڕۆژەی ڕاكێشانی ئاوی خواردنەوە و كەرتەكانی تەندروستی و پەروەردەشدا كاری ناوازە ئەنجام دراوە، بەشێوەیەكی گشتی دەتوانین جۆری پڕۆژەكان بەم شێوەیە دابەش بكەین:

ڕێگەوبان 623 پڕۆژە «شار 428، گوند 195»

بیناسازی 223 پڕۆژە «شار 195، گوند 28».

ئاو 213 پڕۆژە «شار 118، گوند 95».

كارەبا 210 پڕۆژە «شار 118، گوند 62».

جۆراوجۆر 145 پڕۆژە «شار 129، گوند 16».

هەر لە بواری ڕێگەوبانەكاندا دووسایدكردنی ڕێگەی نێوان سپیلك- خەلیفان و نۆژەنكردنەوەی چەندین ڕێگەوبانی دیكە، شاهیدی ئەو ڕاستییەن كە حكومەتی هەرێمی كوردستان وێڕای كەمیی بوودجە و بڕینی بوودجە لەلایەن بەغداوە، چەندە خەمخۆری خەڵكی بووە، لەئێستادا ماستەرپلانمان بۆ فراوانبوونی سۆرانیش هەیە.

* لە كەرتی گەشتیاریدا كە سۆران بەدڵی گەشتوگوزاریی كوردستان دادەنرێت، ئایا لەم ڕووەوە چی كراوە؟

- پاراستنی سەقامگیری و ئارامیی ناوچە شاخاوییەكان و شوێنە گەشتیارییەكان گەورەترین سەركەوتنی وەزارەتی ناوخۆی هەرێمی كوردستان بووە، دواتر دێتە سەر باشكردنی ڕێگەوبانەكان و كەمكردنەوەی قەرەباڵغی و كەمكردنەوەی كارەساتی هاتوچۆی ئۆتۆمبێلەكان، هەروەها لە ماوەكانی ڕابردوودا توانیمان زێدەڕۆیی لەسەر زۆر لە ناوچە گەشتیارییەكانمان ڕابگرین، ماستەرپلانیشمان لە بواری وەبەرهێناندا داڕشتووە. بەشێوەیەكی گشتی بەو پێیەی ناوچە گەشتیارییەكانمان 80%ی ناوچە گەشتیارییەكانی هەولێر پێك دەهێنن، بۆیە پڕۆژەیەكی زۆری وەبەرهێنانی گەشتیاری لەم سنوورە ئەنجام دراون و هەلی كاریش بۆ گەنجان دابین كراوە. هەموو ئەو پڕۆژانەی ئاماژەم پێدا و ئەو ئارامییەی لەم ناوچەیەدا دروست بووە، سۆران دەبووژێنێتەوە و كردوویەتە دەڤەرێكی گەشتیاری و بازرگانیی گرنگ لە ناوچەكەدا.