هونەر بە گشتی تەواوی پرسە بنچینەییەكانی ژیان بەرجەستە دەكات، بەتایبەتی پرسی ڕەسەنایەتی و كەلتووری نەتەوەیەك. كاتێك هونەر لە ئاستێكدا دەردەكەوێت كە دەبێتە هۆی چەسپاندن و جێگیركردنی ناسنامەی میللەتێك، لە ڕێگەی كایە جیاوازەكانییەوە، جا شێوەكاری بێت، مۆسیقا بێت، یان هەر بوارێكی دیكەی هونەری، ئەوا جۆرێك لە جێگیربوونی قووڵتر و مامەڵەیەكی نوێ بۆ ئەو پرسە دەهێنێتە كایەوە. دەبێت هونەریش بەدواداچوونی مێژوویی بكات، هونەر بە شێوەیەكی ئامادەتر، كاراتر، ڕاستەوخۆتر و كراوەتر، پەیامەكە دەخاتە بەردەم بینەر و زۆر بە خێرایی لەگەڵیدا كارلێك دەكات. ئەمەش وا دەكات، پرسەكە زۆر خێراتر لەناو نەتەوەكانی دیكەدا بڵاو ببێتەوە و جۆرێك لە نوێنەرایەتی بەدەست بهێنێت، نوێنەرایەتییەك كە تەنیا لە ڕووی تیۆرییەوە نایەتەدی.

زۆرجار ئێمە هەوڵی ناساندنی بەرهەمەكانمان داوە، ئەگەرچی ناتوانین بڵێین بە تەواوی و بەپێی پێویست توانیومانە وەك نەتەوەیەكی دێرین لەم نەخشە جوگرافییەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، هەموو توانا و بەرهەمەكانمان كۆبكەینەوە، بەڵام لە ماوەی سی ساڵی ڕابردوودا، هەوڵ و كۆششێكی زۆر لەناوخۆ و دەرەوەی كوردستان دراوە كە جێگەی ڕێز و پێزانینە. هونەر ئەم بەرهەمانە كۆدەكاتەوە و بە شێوەیەكی كاریگەرتر، سەردەمیانەتر و هاوچەرخانەتر پێشكەشی بینەرانی بێگانە (غەیری كورد)ی دەكات. كاتێك هونەرمەندێكی كورد دەنگی خۆی دەگەیەنێتە دەرەوەی كوردستان و زێدی خۆی، بەم شێوەیە دەتوانێت هونەرەكەی بە جیهان بگەیەنێت. بەڵام بەداخەوە، ئەمە وەك پێویست كاری لەسەر نەكراوە و ژمارەیەكی زۆر كەم لە دەنگەكان گەیشتوونەتە دەرەوە، بەتایبەت بۆ وڵاتە دوورترەكان، نەك تەنیا وڵاتانی دراوسێ و ناوچەكە.

حكومەتی هەرێم دەبێت لە هەموو بوار و ئاراستەكاندا كار لەسەر ئەوە بكات، كە هونەرمەندی كورد و هونەری كوردی بتوانێت بگاتە دەرەوەی سنوورەكانمان، بۆ ئەوەی ناسنامە و كەلتووری كوردی بە جیهان بناسێنێت، وەك چەمكەكانی پۆست مۆدێرنە دەڵێن: «بە شێوەیەكی نەتەوەیی بیر بكەرەوە، بەڵام جیهانییانە جێبەجێی بكە». واتە ئێمە وەك نەتەوەیەك دەبێت لە ناوەوە بیر بكەینەوە، چونكە ئەم بیركردنەوە ناوخۆییە خۆی لە خۆیدا نەتەوەییە. بەڵام كاتێك جێبەجێی دەكەین، كاتێك پەیامەكە دەگوازینەوە، دەبێت بە شێوەیەكی جیهانی و سەردەمیانە بێت، بۆ ئەوەی لەلایەن ئەوانی دیكەوە قبووڵ بكرێت.

كاتێك سەیری مێژووی ئەوروپا و تەنانەت ئەمریكا دەكەین، دەبینین ڕێنێسانس و پێشكەوتنی هونەرییان چۆن بوو، كە تا ئەمڕۆش بنەمای پێشكەوتنەكانیانن. ڕێنێسانس لەسەر دروستبوونی سەرمایەداریی شارەكان بنیاد نرا، سەرمایەدارانی خاوەن تێڕوانین كە سامانەكەیان خستە خزمەتی هونەر، كەلتوور و ڕۆشنبیرییەوە. ئەم سەرمایەیە توانی ئەو گەشەسەندن و بنیادنانە بۆ هونەر و كەلتوور دروست بكات، كە تا ئێستاش ئەوروپییەكان سوودی لێ دەبینن و بەردەوام زیادیشی دەكەن. بەڵام سەرمایەداریی كوردی، یان كۆمەڵگەی كوردی، بەتایبەتی لە باشووری كوردستان، هێشتا نەیتوانیوە ببێتە كۆمەڵگەیەكی سەرمایەداری تەواو. هێشتا كەلتوورەكەمان كەلتوورێكی ڕەوەندییە و هەژموونی قۆناغی كشتوكاڵی و دەرەبەگایەتی بەسەر كۆمەڵگەكەدا زاڵە. لەناو ئەم هەژموونەشدا، هونەر و كەلتوور باش گەشە ناكەن. بەڵام سەرمایەدارییەكی وشیار و ئاگامەند و پێزان بۆ هونەر و كەلتوور، دەتوانێت ئەو سنوورە بشكێنێت و هونەر فراوانتر و بەرزتر بكاتەوە و بنیادنانی گەورە لەسەر ئاستی جیهانیش بۆی دروست بكات، دەرگا بۆ نەوەی نوێ و هونەرمەندان بكرێتەوە، بۆ ئەوەی خۆیان و تواناكانیان لە دەرەوەی وڵاتیش ببینن بۆ ئەوەی ئەم بەرهەمانە بەرەو دەرەوە ببەین بۆ تاقیكردنەوە و پێوانەكردن بە پێوەرێكی جددی و جیاواز، بۆ ئەوەی زیاتر بێنە پێشەوە و دەرفەتی زیاتریان هەبێت بۆ بەرزكردنەوەی تواناكانیان.

بۆ بەرجەستەكردنی پەیامێكی نەتەوەیی، پێویستیمان بە كەلتوورێكی نەتەوەییە. كێشە گەورەكە لای هونەرمەندان و ڕۆشنبیرانی كورد ئەوەیە كە هێشتا سەد لە سەد ئاشنا نین بە كەلتووری خۆیان، چونكە كەلتوورەكەمان ماوەیەكی زۆر لەژێر چەپاندن و چەوساندنەوەدا بووە. ئێستا وردە وردە بە هەوڵە تاكەكەسی و ڕێكخراوەیی و گشتییەكان هەوڵ دەدەین كەلتووری نەتەوەیی خۆمان زیندوو بكەینەوە. كاتێكیش زیندوومان كردەوە، ئەوكات دەتوانین لێی سوودمەند بین. ئەمە ئالنگارییە گەورەكەمانە بە پلەی یەكەم و بە پلەی دووەمیش دابینكردنی ئەو ئیمكاناتانەیە بۆ هونەرمەندی كورد. هاوكات لەلایەكی دیكەوە خوێندنی مێژووی كورد لە هەموو بوارەكانەوە زۆر گرنگە، بۆ نموونە تا ئێستاش لە پەیمانگە و كۆلێژەكانی هونەرە جوانەكان لە كوردستان مێژووی هونەری كورد ناخوێندرێت، لە كاتێكدا مێژووی هونەری جیهان و نەتەوەكانی دیكە دەخوێندرێت، كەچی مێژووی نەتەوەیی خۆمان فەرامۆش كراوە، واتە هونەرمەندی كورد نامۆیە بە مێژووی نەتەوەیی خۆی. بۆیە میدیا دەبێت ئەو ئەركە لەخۆ بگرێت، بە تێڕوانین و بیركردنەوەیەكی ئاگامەندانە توانای هونەرمەندی ماندوو، ڕۆشنبیری ماندوو و نووسەری ماندوو كە كاری قووڵیان كردووە، جیا بكاتەوە لەوانی دیكە. بۆ ئەوەی پشتگیری و هاندانێكی زیاتر بۆ كارەكانیان بێت.