ناسڕ قازیزادە,,هونەرمەندێك لە نێوان ناسنامەی كوردی و مۆدێرنیزمدا

یەكێك لە گرنگترین بیروباوەڕەكان كە قازیزادە لەگەڵیدا ڕووبەڕووە، ئەو دیدگایەیە كە زۆرێك لە هونەرمەندانی كورد تووشی دەبن، كە چۆن دەكرێت بیركردنەوەیەكی مۆدێرن و نوێكارت هەبێت، بەڵام لە هەمان كاتدا شێوە و فۆڕمی كوردی لە كارەكاندا بپارێزرێت؟ قازیزادە ئەم بۆچوونەی بە شێوەیەكی ڕەوان گوزارشت دەكات، بەوەی كە هونەری ئەو پڕە لە گوزارشتی گەرمی كوردایەتی، بەڵام لە هەمان كاتدا هەوڵ دەدات لە چوارچێوەی هونەری مۆدێرینیزمی ئەوروپیدا جێگەی خۆی دەستەبەر بكات، ئەو پێیوایە كە ئەم دوو لایەنە دژ بە یەك نین، بەڵكو دەكرێت یەكتری پتەو بكەن و وەك تەواوكەری یەكتری بیانخەینە ڕوو.

یەكێك لە گرنگترین بیرۆكەكانی قازیزادە ئەوەیە كە هونەر ناتوانێت بە تەواوی لە سیاسەت دوور بخرێتەوە، ئەو باوەڕی وایە كە هونەرمەندانی كورد بە هۆی دۆخی ناسەقامگیری نەتەوەیی خۆیانەوە، ناتوانن هونەرەكەیان لە بیری سیاسیی ئازادیخوازانەی كۆمەڵگە و نەتەوەكەیان جیا بكەنەوە.

ئەم بیرۆكەیە تەنیا لە چوارچێوەی كوردایەتیدا سنووردار نابێت، بەڵكو قازیزادە ئاماژە بە فەیلەسوفێك دەكات كە پێیوایە هونەر لە گشتیدا ناتوانێت لە كۆمەڵگە دوور بێت.

ڕاستە هونەر ناتوانێت هەمووی سیاسەت بێت، بەڵام ناتوانێت دووریش بێت لە سیاسەت، چونكە بۆ كوردەكان لە نێو سیاسەتدان، ئەم بیرۆكەیە بنەماكانی هونەری تۆكمە دەخاتە ڕوو.

هونەرمەند ڕەخنەیەكی توند لە بازاڕی هونەری مۆدێرن دەگرێت، بەتایبەتی ئەو جۆرە هونەرانەی كە بە نرخی زۆر بەرز دەفرۆشرێن، بەبێ ئەوەی بایەخێكی هونەرییان هەبێت. ئەو نموونەی مۆزێك دێنێتەوە كە بە شەش ملیۆن دۆلار فرۆشراوە، وەك نموونەیەك لە بازاڕی هونەریدا كە پڕە لە بەهای درۆینە.

 ئەو پێیوایە كە لەوانەیە ئەو جووڵانەوە تازانەی هونەر كە زۆر مۆدێرنن یان پۆستمۆدێرنن، بۆ ئەوە بێت پێش لە فرۆشتنی تۆحفەی هونەری بگرن، كە بە ملیۆنان دۆلار دەفرۆشرێت.

قازیزادە پێی وایە گرفتی زەق لەسەر ئەوەیە كە چۆن دەكرێت هونەری نوێ پێناسە بكرێت. ئەو سەرنج لەسەر ئەوە دەداتەوە كە وشەی شێوەكاری وەڵامی هەموو ئەو چالاكییانە ناداتەوە كە ئێستا بە هونەرەوە ناو دەبرێن، ئەمەش بەهۆی گەشەكردنی چەمكە نوێیەكانی وەك میتاوینە یان میتاشێوە، كە هەر هونەرە و ناتوانرێت ناوێكی لەو جۆرە بەسەردا ببرێت.

ئەم هونەرمەندە ئاماژە بە نموونەكانی Installation Art دەكات كە دامەزرانی كاری هونەری لە شوێنێكی تایبەتدا لەخۆ دەگرێت، وەك كاری هونەرمەند كریستۆ كە هەموو تاوەری سەركەوتنی پاریسی بە قوماش داپۆشی، چەند مانگێك وابوو دواتر شێوە سەرەتاییەكە هاتەوە و كارەكەی كریستۆ تەواو بوو، ئەوە ئەنیستەلاسیۆنە، كە لەیەك كاتدا لە دایكبوون و مردنی خۆی دەبینی.

قازیزادە جیاوازیی نێوان ئامرازی نووسین و هونەرمەندی ڕوون كردووەتەوە، ئەو پێیوایە كە لە كاتێكدا نووسەر بە وشە قسە دەكات، كە حەوت ملیار و نیو خەڵك قسەی پێ دەكەن، شەڕی پێ دەكەن، جنیوی پێ دەدەن، خۆشەویستی پێ دەربڕن، مروڤ خۆی پێ دەفرۆشێت، بازرگانی پێوەدەكات، هەموو شتێك بە وشە دەكەن، بەڵام كەرەستەی وێنەكێش یان هونەرمەند ڕەنگە، ڕەنگ شكۆمەندە، ڕەنگ جنێوی پێ نادرێت، هونەرمەند بە ڕەنگ قسە دەكات، بە فۆڕم قسە دەكات، ئایدیای هەیە بەڵام شەڕ درووست ناكات، قسەی ناخۆش ناكەین. بۆیە جیاوازییەكەی ئێمە لەوە دایە كە بە فۆڕم و شێوە و ڕەنگ قسە دەكەین.

هەروەها قازیزادە ئاماژە بە بیرۆكەیەكی لیۆناردۆ داڤینشی دەكات كە 600 ساڵ پێشتر گوتویەتی هونەر تێكۆشانێكی هزرییە، ئەم بیرۆكەیەی كە ئێستا بە (Conceptual Art) ناو دەبرێت، ئەو دەڵێت تۆ دەزانی لیۆناردۆ داڤینشی یەكەم كەسە باسی كۆنسێپت ئارتی كردووە، چونكە دەڵێت هونەر تێكۆشانێكی هزرییە، هەر ئەوەیە كە ئێستا باوی هەیە.

ناسر قازیزادە وێنەیەكی ڕوون لە هونەرمەندێك پیشان دەدات كە لە سەردەمی گلۆباڵیزەیشن و پۆستمۆدێرنیزمدا، هەوڵ دەدات بەها نەتەوەیی و مرۆییەكانی لە كارەكانیدا بپارێزێت.

ئەو بیرۆكانەی ئەو تیشك دەخەنە سەر ئەو پرسیارە گرنگانەی كە هونەرمەندانی كورد و بە گشتی هونەرمەندانی نەتەوە بچووكەكان لەگەڵیاندا ڕووبەڕووی دەبن. كاری قازیزادە نموونەیەكی گونجاوە لە چۆنیەتی بەكارهێنانی زمانی هونەری جیهانی بۆ گەیاندنی پەیامی نەتەوەیی و مرۆیی، بەبێ ئەوەی یەكێك لەو دوانە بكاتە قوربانی.