(*)

رۆژهەلاتا ناڤین جهەکێ جیۆپۆلۆتیکی و ستراتیژی هەیە، ژێدەرەکێ گرنگە ژ رویێ ئابۆری و بازرگانی ڤە، دیسا ژێدەرەکێ گرنگ بوویە هەر دکەڤن دا بۆ فرۆتنا کەرەستەیێن خاڤ و ڕێکا بازرگانییە یا ستراتیژی دناڤبەرا رۆژهەلات و رۆژئاڤا دا وەکۆ گەرویێ هورمز ژبەر ڤێ یەکێ ئێران بەردەوام جهێ ململانێ بوویە دناڤبەرا وەلاتێن زلهێز دا، دیسان ئێران بویە جهێ کێشە و ناکوکیان، بویە گۆرەپانەكا شەڕی و رەنگە ئەڤ شەڕە دوبارە بهێتە رویدان و مەزنتربیت ئێراق ژی بەر ب ڤان پێلێن شەڕی بکەڤیت بیتە جهێ ناکۆکیێن ناڤبەرا وەلاتێ ئیسرائیل و وان میلیشایێن سەر ب ئیرانێ ڤە، دەرکەتنا شێوازەکێ دی یێ شەڕی.

رەنگە جارەکا دی شەڕ رویبدەت و سەرەدەریا ئیسرائیلی ب پێشتەڤانیا ئەمریکا دگەل ئێرانێ یا جودا و جێوازتر و توندتربیت ژ شەڕێ بۆری، ئیسرائیل یا ڤێ چەندێ دکەت کۆ ئێرانێ ب تەمامی لاواز بکەت و نەچاربکەت کۆ دگەل ئەمریکا دانوستاندێ بکەت و نەبیتە خۆدانا چەکێ ئەتۆمی و سیستەمێ سیاسی یێ ئێرانێ بهێته لاوازکرن ژناڤبرن و لاوازکرنا ئابۆرێ ئێرانی و لاوازکرنا هێزو گرۆپێن نە یاسایی ل ناڤچێ ئەڤێن کو ئێران پێشتەڤانیا وان دکەت. زوربەیا سیاسەتمەدارێن ئێراقی ڤێ چەندێ پێشبێنی دکرن کۆ بەریا چەند سالان دزانین دێ هێرشی بۆ سەر ئێرانێ رویدەن، رەنگە ئێران دوبارە جارەکادی بکەڤێت بەر ب هێرشێن دژوارو و ڤێجارێ ژی میلیشیاتێن حەشدا شەعبی ل ئێراقێ بکەڤن بەر ب ڤان جورە هێرشان." ئەگەر پرۆگرامێ ئەتومی ل ئێرانێ ژ ناڤ نە چووبیت، د جارا دوێ دا دێ هێتە ژ ناڤبرن و سەرگریت .“

دبیت چەند رۆژێن داهاتیدا دووبارە شەڕ دەست پێبکەتەڤە و ئێران بهێتە بوردوماندکرن. پرۆژەیێ ئەتومی ب تەمامێ بهێتە وێرانکرن، ژێرخانا ئێرانی یا هێزا سەربازی و بگشتی زیانەکا مەزنتر دێ ڤێکەڤیت. رەنگە ئەڤ چەنده بهێتە ئەنجامدان بەریا دیدارا ترەمپی و ناتەنیاهۆی. زوربەیا وەلاتێن زلهێز ژی دژی چەکێ ئەتومی یێ ئێرانێ نە، و رەنگە گوهۆڕین ل ئێراقێ ژی ڕویبدەن، ئەو گروپێن نە یاسایی و میلیشیاتێن ئێراقی ب دوماهێک بهێن هێچ بریارەکێ ب رێکا دەستووری ناکەن، چونكە ئەو میلیشیاتە کۆ وەلاتێ ئێرانێ پاڵپشتا وانە، ئەگەر پاڵپشتیا وان لاواز بیت یان هەر نەمینت، ژبەر هندێ ئەوان میلیشیاتان موشەك بەرەف ئیسرائیلێ بکاردئینان بونە مەترسی سەر وەلاتێ ئێسرائیلی.

باشترین و رێك بۆ وەلاتێ ئێرانێ دگەل ترامپی کومببیت ڤەکرنا زەمینەسازیەکێ بۆ ڤەکرنا دەرگەهەکێ دیپلۆماسی برێکا دانوستانێ مەترسی بۆ سەر ئێرانێ بهێنە ڕاوستاندن چونکە باشترین رێكا چارەسەریێ یە ئێران کومببیت ڤەکرنا زەمینەسازیەکێ بۆ ڤەکرنا دەرگەهەکێ دیپلۆماسی برێکا دانوستانێ ڤان هێڕشێن ئیسرائیل بۆ سەر ئێرانێ بهێنە ڕاوستاندن چونکە تاکە رێك بۆ ژناڤ برنا مەترسیا چەکێ ئەتومی و ئاشتیێ هەردو وەلات پێدڤی ب دانوستاندنێ نە.

 

(*)

چالاکڤان ، دهوك