لە زانستە سیاسییەکان و مێژووی سەربازیدا، چەمکی پێشمەرگە تەنها وەک هێزێکی چەکداریی کلاسیکی پێناسە ناکرێت، بەڵکو وەک دەزگایەکی پارێزەر لە بەها مرۆییەکان و پرەنسیپە نەتەوەییەکان دەردەکەوێت. ئەم بابەتە شیکارییەک بۆ پابەندییەکانی پێشمەرگە بەرامبەر بە یاسای نێودەوڵەتی و ئەخلاقیاتی جەنگ دەکات.
١. چوارچێوەی یاسایی و پابەندییە نێودەوڵەتییەکان
لە ڕووی یاسای مرۆیی نێودەوڵەتییەوە (IHL)، مامەڵەکردن لەگەڵ دیلەکانی جەنگ سەنگی مەحەکی شارستانیبوونی هەر هێزێکی چەکدارە. هێزی پێشمەرگە لە کارنامەی مەیدانی خۆیدا، پابەندییەکی توندوتۆڵی بە ڕێککەوتننامەکانی جنێف (١٩٤٩) و پڕۆتۆکۆڵە پاشکۆکانی نیشان داوە.
پاراستنی کەرامەتی مرۆیی: دابینکردنی مافە سەرەتاییەکانی وەک (خۆراک، حەوانەوە و چارەسەری پزیشکی) بۆ دیلەکان.
شەرعییەتی سیاسی: ئەم پابەندییە یاساییە، پێگەی دیپلۆماسیی هەرێمی کوردستان وەک "کاراکتەرێکی دەوڵەتیی بەرپرسیار" لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیدا جێگیر دەکات.
٢. فەلسەفەی ئەخلاقیی جەنگ لای پێشمەرگە
جیاواز لە زۆرێک لە ڕێکخراوە نادەوڵەتییەکان کە توندوتیژی وەک ئامرازێکی فشار بەکاردەهێنن، پێشمەرگە ستراتیژییەتی "جەنگی ڕەوا" پەیڕەو دەکات.
"تیمارکردنی برینداری دوژمن لەلایەن پێشمەرگەوە، گۆڕینی پارادایمی 'تۆڵەسەندنەوە'یە بۆ پارادایمی 'دادپەروەری'."
ئەم ڕەفتارە نیشاندەری باڵادەستیی ئەخلاقییە کە دەیسەلمێنێت شەڕی کورد بۆ مانەوە و ژیانە، نەک بۆ لەناوبردنی ئەوی تر. ئەمەش شەرعییەتی دۆزی کورد لە ئاستی جیهانیدا بەهێزتر دەکات.
٣. ڕەهەندی سۆسیۆ-پۆلەتیکی (کۆمەڵایەتی-سیاسی)
پێشمەرگە لە ویژدانی نەتەوەییدا، تەنها جەنگاوەر نییە، بەڵکو نوێنەری کلتوورێکی لێبوردەیی و پێکەوەژیانە. ئەم قوتابخانە فیکرییەی لە ناو سەنگەرەکاندا دروست بووە، وای کردووە کە هێزی پێشمەرگە ببێتە جێگەی متمانەی هاوپەیمانە نێودەوڵەتییەکان لە شەڕی دژی تیرۆردا.
ئەنجامگیری
پابەندیی هێزی پێشمەرگە بە مافەکانی مرۆڤ لە کاتی ململانێ چەکدارییەکاندا، تەنها دروشمێکی سیاسی نییە، بەڵکو سەرمایەیەکی سیمبۆلی و سیاسییە. ئەم پابەندییە دەیسەلمێنێت کە ئەم هێزە خاوەن دیسپلینێکی یاسایی و ئەخلاقییە کە لەگەڵ ستانداردە جیهانییەکاندا یەکدەگرێتەوە و وەک قەوارەیەکی شارستانی خۆی بە جیهان دەناسێنێت.