کوردستان مافی دەستووری خۆی بۆ بنیاتنانی هاوبەشی نێودەوڵەتی بەکاردەهێنێت و داوای مۆڵەت لە کەس ناکات، لە سەردەمێکدا کە گەمارۆکان چڕتر دەبنەوە و قەیرانەکان چەند هێندەتر دەبن، کەسانێک هەن لە ژێر قورسایی پیلانگێڕییەکاندا دەڕووخێن و کەسانێکیش هەن کە هەموو زریانێک دەکەنە دەرفەت و بەهێزتر دەردەکەون. لە پێشەنگی ئەمانەدا مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان دێت، کە بە متمانە و هەنگاوی بەهێزی سەرکردایەتی، جارێکی دیکە دووپاتی دەکاتەوە کە کوردستان ژێردەستە نییە و ژێر دەستەیش قبول ناکات، بەڵکو هاوبەشە لە داڕشتنی هاوکێشە هەرێمی ونێودەوڵەتییەکان، لە ژێر قوبەی ژووری بازرگانی ئەمریکا لە واشنتۆن دی سی، واژۆکردنی دوو ڕێککەوتنی ستراتیژی وزە لە گەڵ HKN Energy و Western Zagros تەنها ڕێکەوتنێکی ئابووری نەبوو. بەڵکو بەیاننامەی سەروەری و پەیامێکی دیپلۆماسی و بەڵگەیەکی دەستووری بوو، کە هەرێمی کوردستان مافەکانی خۆی دەزانێت و دەزانێت چۆن و کەی بەکاریان بێنێت و چۆنیش پارێزگارییان لێ بکات.
دواجار هەرکەسێک دەیەوێت کوردستان لە پێگەی سروشتی خۆیدا وەک شەریکێکی کاریگەر لە عێراق و ناوچەکەدا ببینێت، پێویستە لە نێوان هێڵەکانی ئەو ڕێککەوتنانەدا بخوێنێتەوە، بە جۆرێک کە ئەم ڕێککەوتنە لە بەرژەوەندی هەرێمی کوردستان و عێراق دەبێت و هەنگاوێکە کە سەرکردە عێراقیەکان بوێری هاوێشتنیان نەبووە، سەبارەت بەوانەش کە دەیانەوێت هەرێم پەراوێزی بخەن یان دەسەڵاتەکانی سنووردار بکەن، پێویستە سەرەتا پێداچوونەوە بە دەستوور و لە واتای هاوبەشی ڕاستەقینەدا بگەن.
ئەوەی جێی سەرنجە لەم هەنگاوەدا تەنها ڕەهەندە ئابووری و وەبەرهێنانەکانی نییە، بەڵکو ڕەهەندە یاسایی و دەستوورییەکانیشە، کە دەبێت بۆ پووچەڵکردنەوەی هەر سەرلێشێواوییەک یان نکۆڵیکردنێک لە دەسەڵاتەکانی هەرێم لەبەرچاو بگیرێت.
ئەم مادانەی خوارەوە دووپاتی دەکەنەوە کە حکومەتی هەرێم هاوبەشێکی دەستوورییە لە بەڕێوەبردنی سامانی نەوتدا، نەک پارێزگایەکی ژێردەستە.
دەستووری عێراقی ساڵی ۲۰۰٥، لە ماددەی ۱۱۰ دا هاتووە پەرەپێدان و بەڕێوەبردنی كەرتی نەوت و گازی عێراق لە ڕێزی دەسەڵاتە تایبەت و ڕەهاكانی حكومەتی فیدراڵ نییە.
هەروەها لە ماددەی (۱۱۲) هاتووە، کە؛ حکومەتی فیدراڵی هاوشانی حکومەتەکانی ناوچە بەرهەمهێنەرەکان و پارێزگاکان، سیاسەتی ستراتیژی بۆ پەرەپێدانی نەوت و گاز دادەڕێژن، بە شێوەیەک کە بەرزترین قازانج بۆ گەلی عێراق بەدەستبهێنێت، لەگەڵ دابەشکردنی داهاتەکان بەشێوەیەکی دادپەروەرانە. لێرەدا عێراق پێشێڵی شەراکەت و هاوسەنگی دابەشکردنی داهاتی کردووە و بەشە داهاتی هەرێم وەک کارتی فشار بۆ چەوساندنەوە و برسیکردنی هزاران فەرمانبەر و خێزانی کەمدەرامەت و پەککەوتەو .....هتد، لە هەرێمدا بەکارهێناوە.
هەر بە پێی ئەم مادەیە بەرهەمێنانی نەوتی دوای ۲۰۰٥: مافێکی سروشتی هەرێمە بەپێی دەستوور.
کاتێک دەستووری عێراق کۆدکردنی پەیوەندی نێوان ناوەند و هەرێمەکانی هەڵبژارد، بەڕوونی ئاماژەی بەوەدا کە بەڕێوەبردنی "کێڵگە بەرهەمهێنەرەکانی ئێستا" هەماهەنگ دەبێت. ئەمەش بەو مانایەیە کە ئەو بوارانەی لە دوای ساڵی ٢٠٠٥ دۆزراونەتەوە، ملکەچی ئەم چوارچێوە هاوبەشییە نین. بەپێی ماددەی (١١٥)، هەرچی بەتەنها بە حکومەتی فیدراڵی نەدراوە، لە دەسەڵاتی هەرێمدا دەمێنێتەوە، کە بریتییە لە بەڕێوەبردن و وەبەرهێنانی سامانی تازە دۆزراو. هەروەها ماددەی (١٢١) ئەم هەڵوێستە بەهێزتر دەکات بە دووپاتکردنەوەی مافی هەرێم بۆ ڕێکخستنی کاروباری ئابووری و پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکانی.

بەم شێوەیە، کاتێک حکومەتی هەرێم گرێبەست لەگەڵ کۆمپانیا بیانییەکان لە بوارەکانی بەرهەمهێنان و وزەدا واژۆ دەکات، ئەوا سەپاندنی سیاسەتی گرێبەستێکی ئەنجامدراو نییە، بەڵکو جێبەجێکردنی دەقێکی دەستووری ڕوون و مافێکی ڕەوایە کە هاوبەشە نێودەوڵەتییەکانی ڕێزی لێدەگرن.
بەڵێ مسرور بارزانی سەلماندوویەتی کە درێغی نەکردووە لە داکۆکیکردن لە مافەکانی هەرێم و سازش لەسەر پرەنسیپی شەراکەتی دەستوری.