ماوەی دە ڕۆژێکە خۆپێشاندان لە بەسرە و چەند پارێزگا و شارۆچکەیەکی خوارووی عێراق سەری هەڵداوە. شارەزایەکی سیاسی پێی وایە، جیا لە داڕوخانی ژێرخانی ئابووریی وڵات، هیچ بەرهەمێکی نابێت، ئاماژەش بۆ دەستی دەرەکی دەکات.

سەرەتای خۆپێشاندانەکان لە شاری بەسرەی خوارووی عێراق دەستی پێ کرد، کە تێیدا هاووڵاتیان داوای دابینکردنی خزمەتگوزارییەکانیان دەکرد، کە چەندین کوژراو و برینداری لێ کەوتەوە، تا ئێستاش بەردەوامە و خۆپێشاندەرانیش لە ڕیی سیستانییەوە ٣ ڕۆژیان وەک مۆڵەت داوەتە حکوومەتی عێراق بۆ جێبەجێکردنی داخوازییەکانیان.

ئاسۆ قەرەداغی، کە ماستەری لە پەیوەندییە دیپلۆماسییە نێودەوڵەتییەکان هەیە، بۆ ماڵپەڕی فەرمیی پارتی دیموکراتی کوردستان ڕایگەیاند: "خۆپیشاندانەكانی ئەم دوواییەی بەشێك لە پارێزگاكانی خوارووی عێراق، ڕاستە كێشەی كارەبا و ئاوی خواردنەوە و نەبوونی خزمەتگوزارییە سەرەتاییەكانی ژیان، هۆكاری سەرهەڵدانی بوون، بەڵام بیرمان نەچێت هەمیشە لە حاڵەتی وادا ئەجێندا و بەرژەوەندیی ئەو دەوڵەت و هێزانەی كە لە ناوچەكەدا لە ململانێدان زۆرجار بەریەک دەكەون".

بە بڕوای قەرەداغی: "زۆربەی بزاوت و جووڵانەوە و خۆپێشاندانەكان لەو وڵاتانەی كە خاوەنی سەروەری و حكوومەتێكی نیشتمانیی بەهێز نین، دەستوەردانی وڵاتانی دەوروبەر و زلهێزەكان بە جۆرێكە، تەواوی جووڵەی جەماوەری و سیاسیی بۆ سوود و كەڵكی خۆیان بەكار دەهێنن، با لە ڕووكاریشدا شێوەیەكی مەدەنی و خۆڕسكانەی هەبێت."

عێراق وڵاتێكە پڕە لە كێشەی مێژووییی تائیفی و مەزهەبی، وڵاتێكە حكوومەتێكی لاواز بەڕێوەی دەبات و گەندەڵی بە جۆرێك گیانی تەنیوە، وەك دەردێكی كوشندە بەرەو مردن و كارەساتی مرۆیی گەورەی دەبات، ئاسۆ ئاماژە بۆ کراوەییی سنوورەکانی عێراق دەکات و دەستوەردانی دەرەكی بە ئاسانترین ڕێگا بۆ وڵاتێكی بەپیت و دەوڵەمەند بە سامانی سروشتیی وەك عێراق ناو دەبات، کە پێگە جوگرافی و جێوسیاسییەکەی لە نەخشەی جیهاندا ئەم گرینگایەتییەی پێ داوە، كە ببێتە چەقی ململانێكان، نموونەش بە تێوری بیرمەندێكی وەك ماهان دەهێنێتەوە، کە عێراقی بە دڵی خوارووی جیهان ئەژمار كردووە. بۆیە دەبێ لەوەها وڵاتێكدا چاوەڕێی پێكدادانی بەرژەوەندییەكان بین، كە خۆی ئامادەیە بۆ ئەو جۆرە دەستوەردانە."

نەبوونی ئینتیما هۆکارێکی دیکەی پشێوییەکانە

دامەزراندنی عێراق لەسەر بنەمایەکی هەڕەمەکییانە بووە و هیچ پێوەرێک بۆ جیاوازیی نەتەوە و ئایین و مەزهەبەکان نەکراوە، هەر بۆیەشە لە دامەزراندنییەوە، تا ئێستا ئەم دەوڵەتە ئارامیی بە خۆیەوە نەدیوە. ئاسۆ قەرەداغی ڕوونی دەکاتەوە، کەوا نابێ ئەوەمان بیر بچێت، عێراقی دروستكراو دەوڵەتێكی تازەیە، هەرگیز شتێك نەبووە بە ناوی هاووڵاتی و ئینتیما بۆ نیشتیمانێك بە ناوی عێراق، بۆیە هەمیشە وەلائی هاووڵاتیی عێراقی بۆ مەزهەبی تر، نیشتمانی تر، نەتەوەی تر بووە، ئەمەش ئاسانترین ڕێگایە بۆ دەستوەردان و درووستبوونی بشێوی و نائارامی لە وڵاتدا.

ململامنێی ئەمەریکا و ئێران

قەرەداغی پێی وایە خۆپێشاندانەكانی ئەم دوواییەی بەسرە و بەشێك لە پارێزگاكانی تر، لە كاتێكدایە ململانێی نێوان ئەمەریكا و ئێران گەیشتووەتە ئاستێكی توند و، هەر لایەكیان دەیانەوێ لە عێراق وەك دەڵێن: تەسفیەی حسابات بكەن و هەوڵی وەدەرنانی ئەوی دیكە بدەن، گوتیشی: "لە هەڵبژاردنەكاندا هیچ لایەك نەیتوانی گرەنتی ئەوە بكات، کە حكوومەتی داهاتوو بە جۆرێك بێت، كە دڵخوازی خۆی بێت، بۆیە ئێران لە ڕێگەی شەقامەوە خەڵكی جووڵاند بۆ سنوودارکردنی عەبادی، كە ئەمەریكییەكان هەوڵیان دەدا لە هەڵبژاەدنەكاندا سەری بخەن، بە ئێستاشەوە جێگرەوەی ئەو نەدۆزراوەتەوە و، ئەمەریكا كار لەسەر پێكهێنان و بەهێزكردنی بەرەیەك دەكات، كە دیسانەوە عەبادی لەسەر دەسەڵات بهێڵێتەوە."

ناوبراو ئاماژەش بە فشارەکانی ئێران لەسەر عێراق دەکات، کە زیادی کردووە، نموونەش بە كەمكردنەوە و بڕینی كارەبا لەسەر پارێزگای بەسرە دەهێنێتەوە، کە خەڵكی تووڕە كرد و شەقامی ئەو شارەی دژی عەبادی جووڵاند، گرنگترین خاڵی بازرگانی و هەناردەكردنی نەوتی بە ڕووی عێراقدا داخست، كە زیانێكی زۆری بە ئابووریی عێراق و كۆمپانیا بیانییەكانی وەبەرهێنانی نەوت گەیاند.

ئەنجامی خۆپێشاندانەکان کام لایەن لە عێراق وەدەر دەنێت؟

پێكهێنانی حكوومەتیش هێشتا دیار نییە و پێ دەچێت ماوەیەكی زۆری گەرەك بێت، كە دیسان ئەمەش كەوتووەتە نێوان دوو بەرداشی بەرژەوەندیی ئێران و ئەمەریكا و دەورەوبەر، سەرباری ناکۆکیی لایەنە براوەکانی عێراق بە شیعە و سوننەوە، بە تایبەت شیعە و شیعە، بۆ پێکهێنانی کابینەی نوێ، ناڕازایەتیی هاووڵاتیانی چەندین پارێزگا و شارۆچکەشی بە خۆپێشاندان هاتە سەر. قەرەداغی لەسەر بوونی دەرەنجامی خۆپێشاندانەکان، پێی وایە، دەستكەوتێكی وا نادا بە دەستەوە، نە بۆ ئێران، نە بۆ ئەمەریكا، بەڵكو درێژكردنەوە و توندبوونی ململانێكانە لەسەر حسابی خەڵكی ڕەشوڕووت و برسی و بێكاری عێراق، كە جگە لە زیادبوونی نەهامەتییەكان و وێرانكردنی ژێرخانی ئابووری، شتێكی تری لێ وەدەست نایەت.
kdp-