لە ڕۆژانی ٢٦ و ٢٧ /٦/٢٠١٨ـدا، ڕێكخراوی سۆشیالیست ئینتەرناشناڵ، كۆنفڕانسێكی لە بارەگای نەتەوە یەكگرتووەكان لە جنێف ڕێك خست و شاندی پارتی دیموكراتی كوردستانیش بەشدار بوو.

هۆشیار سیوەیلی، بەرپرسی مەكتەبی پەیوەندییەكانی دەرەوەی پارتی دیموكراتی كوردستان و شاندی یاوەری، بەشدارییان لەو كۆنفڕانسەدا كرد و تێیدا سیوەیلی گوتارێكی خوێندەوە و، تیشكی خستە سەر چارەكردنی كێشەكانی نێوان هەرێم و ناوەند لە رێی دەستوور و داوایشی لە رێكخراوی سۆشیالیست ئینتەرناشناڵ كرد، بە پێی بڕیارێكی خۆیان لە هەرێمی كوردستان و لەسەر دۆزی كورد كۆنفڕانسێك رێك بخرێت، پارتی دیموكراتی كوردستانیش پشتگیریی ئەو هەنگاوە دەكات و ئامادەی هەموو هاوكارییەكە.

ئەمەی خوارەوە دەقی گوتەكەیەتی، كە لە ئینگلیزییەوە كراوەتە كوردی.

بەڕێز سەرۆكی سۆشیالیست ئینتەرناشناڵ

بەڕێز سكرتێری گشتی سۆشیالیست ئینتەرناشناڵ

بەڕێزان ئەندامانی شاندەكان و ئامادەبووانی خۆشەویست..

جێگای شانازییە بۆ من كە ئەمڕۆ نوێنەرایەتیی پارتی دیموكراتی كوردستان دەكەم لەم كۆنفڕانسە گرنگەی سۆشیالیست ئینتەرناشناڵدا. ڕێكخراوی سۆشیالیست ئینتەرناشناڵ و پارتەكانی ئەندام تیایدا هەمیشە هاوكاری گەلی كوردستان بوون و پشتگیریی خەباتەكەیان كردوون لە پێناوی بەدەستهێنانی مافە نەتەوەییە ڕەواكانیاندا و بۆ دابینكردنی ئاشتی و خۆشگوزەرانی. ئەو بڕیارەی كە ڕێكخراوەكەتان لە كۆبوونەوەی مانگی نۆڤەمبەری پاردا، دای بۆ پشتگیریی گەلی كورد لە هەر چوار پارچە دابەشكراوەكانیدا و بە تایبەتی لە كوردستانی عێراق، لە كاتێكدا ئەم بەشەی كوردستان بە دۆخێكی یەكجار ناسك و خراپدا تێدەپەڕی، نیشانەیەكی ئاشكرای ویست و پابەندبوونی سوشیالیست ئینتەرناشناڵە بەرامبەر بە خۆشگوزەرانی و ئاییندەیەكی ڕووناك بۆ گەلی كوردستان.

شاندانی قەدرگران..

هەرێمی كوردستان لە ٢٥ی سێپتەمبەری ٢٠١٧ـدا ڕیفراندۆمێكی سەركەوتووی ئەنجام دا كە ٧٦٪ی دەنگدەرانی كوردستانی عێراق بەشدارییان تێدا كرد و ٩٣٪ ی بەشداربووان دەنگیان بۆ سەربەخۆیی كوردستان دا. هەرچەندە ڕیفراندۆمەكە لە چوارچێوەی یاسای نێودەوڵەتی و چارتەری نەتەوە یەكگرتووەكان و دەستووری عێراقیشدا بوو، كاردانەوەی حكوومەتی فیدراڵی بەرامبەر ئەم داخوازییە ئاشتیانەی گەلی كوردستان بێبەزەییانە و زاڵمانە بوو. پشتئەستوور بە هەڵوێستی زۆردارانەی وڵاتانی دراوسێ و نەبوونی پشتگیریی نێودەوڵەتی بۆ ڕیفراندۆم، بەغدا هەموو داواكانی حكوومەتی هەرێمی كوردستانی ڕەتكردەوە بۆ گفتوگۆی ئاشتیانە و ڕێوشوێبی یەكجار ناڕەوای گرتە بەر بۆ سزادانی خەڵكی كوردستان لە ڕێگەی سەپاندنی ئابڵووقەی ئابووری و دیپلۆماسی و هێرشی سەربازییەوە. لە سەرەتادا هەردوو فڕۆكەخانەكانی هەرێم و دەروازە سنوورییەكانی نێوان هەرێم و ئێرانی داخست. ئەگەر حكوومەتی توركیا نەبوایە كە هەمان ڕێوشوێنی ئێرانی نەگرتە بەر كاریگەریی ئابڵووقەكان كارەساتاوی دەبوون، لە كاتێكدا نزیكەی دوو ملیۆن پەنابەر و ئاوارە لە هەرێمی كوردستان دا دەژیان. لە ١٦ ئۆكتۆبەردا هێزە سەربازییەكانی عێراق بە تایبەتی میلیشیاكانی حەشدی شەعبی سەر بە ئێران هێرشیان كردە سەر كەركووك و ناوچە جێناكۆكەكانی تر، كە هەندێك لەو ناوچانە هەر لە ساڵی ٢٠٠٣ـوە لە ژێر كۆنترۆڵی حكوومەتی هەرێمی كوردستاندا بوون. لەم هێرشە سەربازیانەدا هێزەكانی حەشدی شەعبی كەوتنە كوشتنی كوردان و سووتاندنی سەدان دوكان و خانووبە تایبەتی لە كەركووك و خورماتوو. هەزاران خێزان ناچار بوون شوێنەكانیان جێبهێڵن و ئاوارە بن. پێشمەرگە لە زۆربەی شوێنەكان بە بێ شەڕ كشانەوە، بەڵام ئەو بەرگرییەی لە ڕۆژانی ٢٠/١٠ و ٢٦/١٠ لە نزیك هەولێر و دهۆك كرا شكستی بە هێرش و پیلانەكانی دوژمن هێنا. ئەم دوو شەڕە گەورەیە و ئەو گوشارە سیاسی و دیپلۆماسییەی كۆمەڵگای نێودەوڵەتی خستیانە سەر حكوومەتی عێراق بوونە هۆی ئەوەی چێتر حەشد نەتوانێت پیلانەكەی بۆ سەپاندنی كۆنترۆڵی سەربازی جێبەجێ بكات. كاردانەوەكانی بەغدا بەرامبەر ڕیفراندۆم هەموویان نادەستووری بوون و بێڕێزییەكی ڕاستەوخۆ بوو بەرامبەر ڕۆڵ و پێگەی خەڵكی كوردستان و حكوومەتی هەرێم و هێزی پێشمەرگەی كوردستان لە شەڕی دژی دوژمنە هاوبەشەكەمان كە داعش بوو، هەروەك چۆن بە هەندوەرنەگرتنی داڵدەدان وهەموو ئەو هاوكاریانە بووكە هەرێمی كوردستان پێشكەشی نزیكەی دوو ملیۆن پەنابەر و ئاوارەی كرد، لە كاتێكدا هەرێمی كوردستان بە سەختترین دۆخی ئابووریدا تێدەپەڕی. تەنانەت لەم دۆخە سەختەدا سەرۆكوەزیران عەبادی، ئامادە نەبوو بودجەی هەرێمی كوردستان بگێڕێتەوە، كە لە لایەن حكوومەتەكەی نووری مالیكییەوە بڕابوو، تەنانەت ئامادە نەبوو هیچ هاوكارییەكی دارایی و سەربازی پێشمەرگە بكات.

لە دوای ڕوداوەكانی ١٦ی ئۆكتۆبەرەوە هەولێر و بەغدا توانیویانە هەندێك پێشڤەچوونی كەم لە پەیوەندییەكاندا ئەنجام بدەن، كە گرنگترینیان كردنەوەی فڕۆكەخانەكان و سنوورەكانی نێوان ئێران و هەرێمی كوردستان بوو، بەڵام بەرژەوەندییە حیزبی و سیاسییەكانی حكوومەتی فیدراڵی لە مانگەكانی بەر لە هەڵبژاردنی ١٢/٥بوونە كۆسپ لە بەردەم بەدیهێنانی پێشكەوتنی ڕاستەقینە لە پەیوەندییەكانی نێوان هەردوو لادا.

لە هەڵبژاردنەكانی ئەم دواییەی عێراقدا، پارتی سەركەوتنی گەورەی بەدەست هێنا و بووە خاوەنی ٢٦ كورسی لە پەرلەمانی عێراقدا هەرچەندە لە هەردوو پارێزگای كەركووك و سەلاحەدین پارتی بایكۆتی هەڵبژاردنەكانی كرد بۆ ناڕەزاییدەربڕین بەرامبەر هێرشەكانی حەشدی شەعبی و پێشلكارییە گەورەكانیان دژی خەڵكی ئەم ناوچانە لە ١٦ی ئۆكتۆبەر و ڕۆژانی دواتردا. لە هەڵبژاردنەكانی عێراقدا پارتی وەك حیزب بەشداریكردوو لەسەر ئاستی عێراق و هەرێم یەكەم بوو. وەك قەوارەی سیاسییش براوەی چوارەم بوو. لەبەر ئەوەی ڕەخنەی زۆر لە سەر هەڵبژاردنەكان هەبوو، پەرلەمانی عێراق لە ٦/٦ دا یاسای هەڵبژاردنی هەمواركردەوە و بڕیاری بەدەست ژماردنەوەی بەشێك لە دەنگەكانی دا. لە مادەی سێیەمیش دا دەنگی پێشمەگە و ئاوارەكان و ڕەوەندی دەرەوەی هەڵوەشاندەوە. پارتی هەر لە سەرەتاوە لاری نەبوە بەرامبەر ژماردنەوەی دەنگەكان، بەڵام لەمەڕ مادەی سێیەمی یاساكە لە دادگای باڵای فیدراڵی شكاتی كرد. دادگا لە ٢١/٦ دا یاسای هەمواركراوی پەسەندكرد جگە لە مادەی سێیەم و بەمەش تانەكەی پارتی سەركەوت.

پارتی دیموكراتی كوردستان، لە دوای هەڵبژاردن پەیوەندی بە زۆربەی لایەنە براوەكانی هەڵبژاردنەوە كردوە بۆ گفتوگۆكردن لەسەر شێوازی پێكهێنانی حكوومەتی نوێ و بۆ ئەمەش لە گەڵ یەكێتی نیشتمانی كوردستاندا پلاتفۆڕمێكی هاوبەشیان دروست كردووە و هیواداریشین لایەنەكانی تریش بەشدار بن بۆ ئەوەی بە ئەجێندایەكی هاوبەشەوە لەگەڵ لیستە براوەكانی عێراقدا بكەوینە گفتوگۆ بۆ پێكهێنانی حكوومەتێك كە دەستوور جێبەجێ بكات و سێ پایە سەرەكییەكەی شەراكەت و تەوافوق و تەوازون بكاتە پرەنسیپی رێپیشاندەر لە بەڕێوەبردنی عێراقدا.

ئامادەبووانی بەڕێز..

پارتی هەمیشە جەختی لەسەر ئەوە كردووەتەوە كە تەنیا ڕێگە بۆ پاراستنی یەكێتیی عێراق و كردنی عێراق بە وڵاتی هەمووان، لە ڕێگەی جێبەجێكردنی دەستوورەوە دەبێت. ئەمە هەڵوێستی ئێمە بووە بەر لە ڕیفراندۆم و دوای ڕیفراندۆم و لە داهاتووشدا هەر ئەمە هەڵوێستی ئێمە دەبێت. سەرۆكی ئێمە مەسعوود بارزانی، چەندین جار ڕایگەیاندووە كە بۆ ئەوەی لە عێراقدا كۆمەڵگایەك دروست بكەین بتوانێت هەموو پێكهاتەكان لە خۆ بگرێت، پێویستە سیستەمی سیاسی و دادوەری و حوكمڕانی لەسەر سێ پایەی گرنگ دابمەزرێ كە بریتین لە شەراكەت و تەوافوق و تەوازون. نەبوونی ئەم سێ بنەما گرینگە لە ماوەی سەد ساڵی ڕابردوودا، بووەتە هۆی ئەوەی گەلی كورد لە مافە نەتەوەیی و سیاسی و كەلتوورییەكانی بێبەش بكرێت و عێراقیش تووشی توندوتیژی و جەنگ و وێرانكاری ببێت. دەستووری فیدراڵی ئەم سێ پرەنسیپە گرینگە لە خۆ دەگرێت و هەر بۆیە گەلی كوردستان لە ساڵی ٢٠٠٥ دا بە زۆرینەی دەنگ پەسەندی كرد. هەرچەندە سەرۆكوەزیرانی حكوومەتی هەرێم و جێگرەكەی و نوێنەرانی پارتی و یەكێتی چەند جارێك نوێنەرانی حكوومەتی فیدراڵییان بینیوە، لەوانە سەرۆكوەزیران عەبادی، تا ئێستاش كۆمەڵێك بابەتی گرینگ و چارەنووسساز ماون و پێویستیان بە چارەسەری بنەڕەتی هەیە. حكوومەتی فیدراڵی پێویستە هەوڵی جیددی بدات بۆ چارەكردنی ئەو كێشانە بە تایبەتی جێبەجێكردنی مادەی ١٤٠ ی دەستوور و دابەشكردنی داهات و یاسای هایدرۆكاربۆن و هاوكاری هێزی پێشمەرگە كە ڕۆڵی سەرەكییان لە تێشكاندنی داعشدا بینی. حكوومەتی فیدراڵی هیچ هاوكارییەكی پەنابەر و ئاوارەكانی نەكردووە كە لە گەرمەی شەڕی داعش دا ژمارەیان گەیشتبوە دوو ملیۆن كەس ئێستاش نزیكەی ١،٣٨٠،٠٠٠ كەس لە كوردستان ماونەتەوە.

بەشداربووانی خۆشەویست..

سۆشیالیست ئینتەرناشناڵ لە كۆبوونەوەی مانگی نۆڤەمبەری پاردا بریارێكی دەركرد بۆ پشتگیریی گەلی كوردستان. ئەو كاتە پشتگیریمان كرد و ئێستاش پشتگیریی خۆمان دووپات دەكەینەوە. هیوادارین ئەم كۆبوونەوەیەیش بڕیاری پشتگیریی هاوشێوە دەربكات، ئەم بەشەی خوارەوە تایبەتە بە كوردستانی عێراق:

(لە كوردستانی عێراقدا، سۆشیالیست ئینتەرناشناڵ پشتگیریی جێبەجێكردنی دەستووری عێراق دەكات و داوا دەكات هەموو توندوتیژییەك دژی گەلی كوردستان ڕابگیرێ. ڕێكخراوەكە ئیدانەی كارە سەربازییەكانی حكوومەتی عێراق دەكات كە لە هەرێمی كوردستان ئەنجامی داون كە پێچەوانەی دەستوورن. داوا لە حكوومەتی عێراق دەكەین كە بە شێوەیەكی ئاشتیانە كێشەكان چارە بكات و كوردەكان هاوبەشی دەسەڵات بكات و بواریان بۆ بڕەخسێنێ كە لە چوارچێوەی دەستووردا حوكمڕانی بكەن و گفتوگۆیەكی بێمەرج لەگەڵ حكوومەتی هەرێمی كوردستان دەست پێبكات. جگە لەمانە داوا لە حكوومەتی عێراق دەكەین مافەكانی گەلی كورد بپارێزی لە ناوچە جێناكۆكەكاندا و میلیشیاكانی لەو ناوچانە بكێشێتەوە).

ئێمە داوا دەكەین كە كۆبوونەوەكەی ئەمڕۆیش بڕیاری هاوشێوەی ئەم بڕیارە دەر بكات.

دەمەوێت ئەوەش وەبیر بەڕێزتان بهێنمەوە كە لە هەمان بڕیاری ئاماژەپێكراودا، بڕیار دراوە كە كۆمیتەی سۆشیالیست ئینتەرناشناڵ لەسەر دۆزی كورد، سەرلەنوێ چالاك بكرێتەوە و كۆبوونەوەیەك لە هەرێمی كوردستان ئەنجام بدرێت.

پارتی دیموكراتی كوردستان، پشتگیریی ئەم هەنگاوە دەكات و ئامادەیە هەموو هاوكارییەكی پێویست بۆ ئەنجامدان و سەرخستنی ئەم كۆبوونەوەیە پێشكەش بكات.
kdp-