تاوانەكانی داعش دژی كوردانی ئێزیدی هەموو ئەو بڕگانەی تێپەڕاندووە كە پێناسەی جینۆساید دەكەن

تاوانەكانی داعش دژی كوردانی ئێزیدی هەموو ئەو بڕگانەی تێپەڕاندووە كە پێناسەی جینۆساید دەكەن
لە دیدارێكی تایبەتدا بۆ گۆڤاری گوڵان ساموێڵ تووتن ئەندامی ئەنجومەنی ئامۆژگای جینۆساید و هۆلۆكۆست بۆ گوتى: لە سایەی یاسای نێودەوڵەتیدا بۆ بەكۆیلەكردن و بازرگانیكردن بە مێینەوە (نەك تەنها ئافرەتان بەڵكو بە كچانیشەوە) بریتیە لە تاوانەكانی شەڕ. ئەوە راستە، ئەو تاوانانەی لە سایەی «تاوانەكانی شەڕ»دا پۆلێن دەكرێن، بریتین لە، بۆ نموونە: بە بارمتەگرتن، ئاراستەكردنی بەئەنقەستی هێرشەكان دژی خەڵكانی مەدەنی، دەستدرێژیكردن (اغتصاب)، هەڵسوكەوتی دڵڕەقانە، ئەشكەنجە، بە كۆیلەكردنی جنسی، سكپڕكردنی بە زۆر، یاخود هەر شێوەیەكی دیكەی توندوتیژیی جنسی. لەوەش زیاتر، هەڕەشەی بەردەوام كە مێینەكان رووبەڕووی مامەڵەی خراپ ببنەوە، بە هەمان شێوە و شێواز نموونەیەكی روونی تیرۆریزم پێكدەهێنێت. لە پەیوەندی بە هێرشەكانی سەرەتای دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام دژی ئێزیدییەكان، هەروەها ئەوانە تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی بوون، بەڵام واپێدەچوو وەك ئەوەی نیازی ئەنجامدانی جینۆسایدیان لەخۆ گرتبێت، یاخود بەلای كەمەوە، جینۆساید بوون لە رێی ئیستنزافەوە.

ساموێڵ تووتن هەروەها گوتی: من شەخسی خۆم، وابیر دەكەمەوە و باوەڕم وایە و وا هەست دەكەم كە تاوانگەلێكی كەم هەن هێندەی دەستدرێژیكردن (اغتصاب) مەترسیدار بن. نەك تەنها دەستدرێژی كارێكی شەڕانییەت و توندوتیژ و مەترسیدارە، بەڵكو تاوانێكی گەورە و كردەوەیەكە كە قوربانییەكە بە درێژایی ژیانی لە هزر و رۆحیدا دەمێنیتەوە. لەم رووەوە، دەستدرێژی ئەگەری ئەوەی هەیە، رۆحی قوربانییەكە تێكبشكێنێت، چونكە تێكشكانێكی سایكۆلۆژی هەمیشەیی دروست دەكات و وا دەكات مێیەنەكە لە سێبەری كەسایەتی پێشووی خۆیدا بژیێت. بە دەربڕینێكی دیكە، لەو رۆژە بە دواوە رەنگڕێژی هەموو شتێكی ژیانی ئەو ئافرەتە دەكات. دەستدرێژی لە مانا راستەقینەكەیدا بەرجەستەكەری كەیسە تەقلیدییەكەی «مەرگ لە ژیان»ـە، كە زۆربەی قوربانییەكان هەست دەكەن لە ناوەوەڕا مردوون.

شايانى باسه تووتن هەروەها گوتی: بە دڵنیاییەوە كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی توانای ئەوەی هەیە یارمەتی پێویست دەستەبەر بكات. من باوەڕم وایە هۆكاری شكستەكەی لەم رووەوە بۆ چەند فاكتەرێك دەگەڕێتەوە: لەوانە: سیاسەتی واقیعی، نەبوونی ئیرادەی سیاسی (بەلای كەمەوە لەم ساتەوەختەدا) و پێكهاتەی بێزەنتی بیرۆكراسییەتی نەتەوە یەكگرتووەكان.

لە درێژەی دیدارەكەدا تووتن هەروەها گوتی: ناچاركردنی مەسیحییەكان، وەك گرووپێك بۆ ئەوەی ببنە موسڵمان واتە كەیسێكی روونی تێكشكاندنی گرووپێكی ئایینی كە تاوانی جینۆساید پێكدەهێنێت. پەیماننامەی نەتەوە یەكگرتووەكان بۆ رێگەگرتن و سزادانی تاوانی جینۆساید، بە روونی رایگەیاندووە كە جینۆساید بە مانای ئەو كردەوانە دێت كە بە نیازی لە ناوبردنی تێكڕا، یان بەشێكی گرووپێكی نەتەوەیی، ئیتنی، نەژادی، یان ئاینی ئەنجام بدرێن. لایەنی سەرەكی لێرەدا ئەوەیە ئەو كردەوانە ئاراستەی گرووپێكی دیاریكراو كرابێت، نەك تەنها تاكە كەسەكان.


بۆ خوێندنەوەی ئەم بابەتە لە گۆڤاری گوڵان ژمارە(1004)
Top