ئەڵمانیا لە ساڵی 1946 جیا لەوەی وەك دەوڵەت دابەشكرا بۆ دوو دەوڵەت لەهەمانكاتیشدا بەرلینی پایتەختیشی بە دیوارێك بەسەر بلۆكی رۆژهەڵات و رۆژئاوا دابەشكرا، بەڵام لەبەر ئەوەی لەدوای ئەو شەڕە جارێكی دیكە گەرانەوە بۆ پابەندبوون بە ئەخلاقی نەتەوەیی و نیشتمانی ئەڵمانیاوە، ئەوەبوو لە ساڵی 1989 بە رووخانی دیواری بەرلین نەك هەر هەردوو ئەڵمانیا و بەرلین یەكی گرتەوە، بەڵكو كۆتایشی بە سیستمی دووجەمسەری لە جیهاندا هێناو، سیستمی نوێی جیهانی راگەیاند.
ئەو وەرچەرخانە گەورەیەی رووخانی دیواری بەرلین بەدوای خۆیدا هێنا ، نەك هەر چاوەرواننەكرابوو بەڵكوو رۆژ لەدوای رۆژ رووداوی سەرسورهێنەری ئەوتۆی بەدوای خۆیدا دەهێنا كە نەك تەنیا پسپۆران و بیرمەندان پێشتر بیریان لێ نەكردبۆەوە، بەڵكو لەسەر ئاستی دبلۆماتكار و بڕیار سازانیش كە رووبەرووی ئەو وەرچەرخانە گەورەیە دەبوونەوە، خۆیان بڕوایان نەدەكرد ئەو وەرچەرخانە گەورەیە روویدابێت، هەروەك چۆن دینیس رۆس كە یاریدەری جێمیس بیكەری وەزیری دەرەوەی ئیدارەی بوشی باوك سەری لەوە سورمابوو چۆن یەكێتی سۆڤیەتی پێشان بۆ دەكردنی عێراق لەكوەیت رازی بووە ببێتە یەكێك لە ئەندامانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی بۆ ئازادكردنەوەی كوەێت.
دیارە لەدوای سەرهەڵدانی داعش لە 2014 و پاشانیش راگەیاندنی خەلافەتی ئیسلامی داعش لە عێراق و سوریا، ئەمجارەیان جیهان بە ئاشكرا جاڕی مردنی ئەو سیستمە نوێیەی جیهانی دا كە رووخانی دیواری بەرلین دروستی كردبوو ، ئەوجا چۆن رووخانی دیواری بەرلین و راگەیاندنی سیستمی نوێی جیهانی رووداوێكی پێشبینی نەكراو و مەزندە نەكرابوو، بەهەمان شێوە دەركەوتنی داعش و دامەزراندنی خەلافەتی ئیسلامیش پێشبینی نەكراو مەزندە بۆ نەكراو بوو، هەر بۆیە لە ماوەی حوزەیران تا ئابی 2014 ، جیهان و دەوڵەتانی رۆژئاوا و بە تایبەتیش ئەمریكا دووچاری شڵەژانێكی گەورەبوون، ئەم شڵەژانە بە ئاستێك بوو كە هیچ كام لە ( ئەنجوومەنی ئاسایشی نیودەوڵەتی ، یەكێتی ئەورپا و ناتۆ و تەنانەت ئیدارەی ئەمریكاش) نەیاندەتوانی بڕیار بدەن، لەمەش زیاتر پسپۆرێكی گەورەی وەك ماكس بوت كە راوێژكار و تایبەتمەندی بواری ئاسایش و بەرگری بوو بۆ ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریكا ، كتێبێكی بەناو نیشانی ( شەڕی نەبینراو) نووسی، لەم كتێبەدا جەختی لەسەر ئەوە كردبووە، چۆن ئیمپراتۆریەتی رۆم بەدەستی گروپێك لە چەكداری گەریلایی روخێنرا، ئیمپراتۆریەتی ئەمریكا بە دەستی تیرۆریستان هەمان چارەنووسی ئیمپراتۆریەتی رۆمی دەبێت.
بەڵام كە لە ئابی 2014 سەرۆك بارزانی بریاری شەڕی مان و نەمانی دژی تیرۆریستانی داعشدا و خۆی چووە سەنگەرەكانی پشەوەی پێشمەرگە و هێرشەكانی تیرۆرستی داعشی راگرت، لەهەمانكاتدا گركوێرەی بریاردانیش نەك هەر بۆ ئەمریكا و یەكێتی ئەورپا و ناتۆ كرایەوە بەڵكو ئەنجوومەنی ئاسایشی نیودەوڵەتیش توانی بە كۆدەنگی هەر پێنج ئەندامە هەمیشەیەكەی بریارێكی نیودەوڵەتی دەربكات.
ئەوكاتەی سەرۆك بارزانی بریاری شەڕی مان و نەمانی دژی داعشدا، گەورەترین كارەسات بەسەر بەشێكی گرنگی نەتەوەكەمان كە كوردانی ئێزدی بوو هاتبوو، بەشكێكی زۆری خاكی كوردستان لەلایەن تیرۆریستانی داعشەوە داگیركرابوو، بە سەدان هەزار هاوڵاتی كوردی ئێزدی و كریستیان و شەبەك و توركمان و عەرەبی سونە و شیعە ئاوارەی كوردستان بووبن، بەڵام وێرای ئەم هەموو كارەساتەش، لەبەر ئەوەی بارزانی پێش هەموو كەسێك گەرایەوە بۆ پابەندبوون بە ئەخلاقی شۆرشگێری و نەتەوەیی و نیشتمانی پێشمەرگە كە دروشمەكەی ( كوردستان یان نەمانە) ، ئەوا نەك هەر توانرا ناوچە كوردستانیە داگیركراوەكان دووبارە ئازادبكرێنەوە، لە هەمانكاتدا ئەخلاقی پێشمەرگە جیهانی هێنایە ئەو قەناعەتەی كە دەبێت رێز لە كوردستان بگێرێت و كوردستان ببێتە وێستگەی یەكەمی دووبارە بونیادنانەوەی سیستمێكی نوێی جیهانی كە لەم سیستمە جیهانیە تازەیەدا، جارێكی دیكە پێناسەی دەوڵەت لەبەر رۆشنایی ریككەوتنی ویستفالیا بۆ دامەزراندنی دەوڵەتی نەتەوەیی هاوچەرخ دەكاتەوە، بەدیوێكی دیكە ئەو دەوڵەتەی پێشمەرگە سنورەكانی دەپارێزێت و پێی دەگوترێت كوردستان، ئەو دەوڵەتە بەهێزەیە كە سەقامگیری و ئاسایش و پێكەوە ژیانی لە نێوان ئایین و مەزهەب و نەتەوە جیاوازەكان دروستكردووە ، لەهەمانكاتدا سنوری ئەم دەوڵەتەشی لە دڕندەترین دوژمنی مرۆڤایەتی پاراستووە كە ئەویش تیرۆریستانی داعشە.
كەواتە ئەم وەرچەرخانە ئەوەمان پێدەڵێت سیستمی دەوڵەت پێویستی بە سوپایەكە ئیرادە و ئەخلاقی پێشمەرگەی هەبێت و لەسەر بنەمای ئەم ئیرادە و ئەخلاقە ئەو سیستمە دادەمەزرێتەوە كە كۆتایی بە شەڕی ئایینی نێوان شیعە و سونە دەهێێنت و سەقامگیری وئاشتی بۆ ناوچەكە و رۆژهەڵاتی ناوەراست دەگێرێتەوە، دیارە شوێنی لەبار لەبەر رۆشنایی ئەم وەرچەرخانە گەورە و تازەیە بۆ ئەوەی دووبارە پێناسەی دەوڵەتی تێدا بكرێتەوە ، دەوڵەتی عێراق دەبێت، وەك جوگرافیایەكی سەربەخۆ لە چوارچێوەی سنورە تەقلیدیەكانی خۆیدا، دیارە دەسنیشانكردنی عێراقیش وەك بنەمایەك بۆ رێكخستنەوە و پێناسەكردنەوەی دەوڵەت لە رۆژهەڵاتی ناوەراستە، دیسان دەگەرێتەوە بۆ ئەخلاق و ئیرادەی پێشمەرگە، ئەمەش لەبەر ئەوەی بێجگە لەوەی پێشمەرگە دەوڵەتێكی هاوچەرخی پیشانی جیهانداوە، لەهەمانكاتدا ئەخلاق و ئیرادەی پێشمەرگە بۆ پێكەوە ژیان و لێبوردەی عەرەبی سونە و شیعەشی پێكەوە كۆكردۆتەوە، كە ئەم حاڵەتە لە هیچ شوێنیكی رۆژهەڵاتی ناوەراست و جیهاندا بوونی نیە.