ماهیر سوروچ ئەندامی پێشووی پەكەكە بۆ گوڵان: ئەو سیاسەتەی پەكەكە پیادەی دەكات، هەم خۆی لاواز دەكات، هەم زیان بە میللەتی كوردیش دەگەیەنێت

ماهیر سوروچ ئەندامی پێشووی پەكەكە بۆ گوڵان:  ئەو سیاسەتەی پەكەكە پیادەی دەكات، هەم خۆی لاواز دەكات، هەم زیان بە میللەتی كوردیش دەگەیەنێت
سیاسەت و ستراتیژیەتی پەكەكە مایەی مشتومڕ و بگرە رەخنەیەكی زۆریشە كە تەنانەت ئەو كادیر و ئەندامانەی پێشتر لە نێو ریزەكانی ئەم حزبەدا بوون، ئاماژەی بۆ دەكەن و پێیان وایە ئەو رێچكە و رێڕەوەی گرتوویەتەبەر رەنگدانەوە و دەرئەنجام و دەرهاویشتەی خراپی هەبووە لەسەر بەرژەوەندییەكانی میللەتی كورد بەتایبەتی لە باكووری كوردستان و لە ئەنجامدا خودی ئەم حزبە خۆیشی نەیتوانیوە بەهێز بێت و گەشە بكات. ئەم پرسانە و چەند بابەتێكی دیكەی پەیوەندیدار بوونە تەوەری گفتوگۆیەكی گوڵان لەگەڵ ماهیر سوروچ ئەندامی پێشووی پەكەكە.
* كوردانی باكوور لە بارودۆخێكی باشدا نین، ئەوەی بارودۆخەكەی زیاتر دژوار كردووە، تەنیا كارو رەفتارەكانی حكومەتی توركیا نییە، بەڵكو سیاسەتە چەوتەكانی پەكەكەشە، كە هەر لە سەرەتاوە شتێكی راستەقینە نەبووە لای پەكەكە بە ناوی بیری نەتەوەیی و دەوڵەتی كوردستانەوە، پرسیار ئەوەیە ئایا سیاسەت و رەفتارەكانی پەكەكە تاچەند زیانی بە رەوشی كوردانی باكوور و بیری نەتەوەیی گەیاندووە؟
- پێم وایە وەڵامدانەوەی ئەم پرسیارە پێویستی بەوە هەیە شیكردنەوە لەسەر تەواوی بارودۆخی كورد بكەین، ئەمەش بەڕەچاوكردنی تایبەتمەندێتی هەر بەشێك و رەچاوكردنی ئەو رێگایەی بۆ خۆی دیاری كردووە، بەڵام پارچەی هەرە گەورەی كوردستان باكووری كوردستان و كوردانی باكوورە، كە بارودۆخ و رەوشی ئەم بەشە كاریگەری لەسەر سەرجەم بەشەكانی دیكەی كوردستان هەیە. دواتر ئێمە دەزانین كە پەكەكە حزبی هەرە باڵادەستە لە باكووری كوردستان، بەڵام بەهۆی ئەو شەڕ و بارودۆخەی لە ئارادایە، نەیتوانیوە بە گوێرەی داخوازیی و پێداویستییەكانی ئەم هەلومەرجەی ئێستا كاربكات و رێبەرایەتی میللەتی كورد لەو بەشە بكات. ئێمە دەزانین كە پێشەنگی و رێبەرایەتی، شوێن و پێگەیەكی گرنگی خۆیان هەیە لە مێژوودا، واتە تاوەكو پێشەنگ و رێبەرەكان یەكگرتوو و بەهێز بن، ئەوا میللەتیش لە دەوریان كۆدەبێتەوە و میللەتیش بەهێز دەبێت، بەڵام ئەگەر لەم رووەوە كەموكووڕی و كێشە هەبێت، ئەوا ئەو كەموكووڕییانەش رەنگدانەوەیان لە نێو میللەتدا دەبێت. ئێستاش ئەوەی لە باكووری كوردستان بەدی دەكرێت، بریتییە لە كێشەی ئایدیۆلۆژی و ستراتیژی و كێشەی كۆمەڵایەتی و سیاسی. ئێستاش كە باس لەوە دەكرێت كە هەدەپە بەهێزترین پارتی باكووری كوردستانە، ئەوا لە دەنگدانەكاندا رێژەی لە 8% تێپەڕ ناكات، بەڵام ئەگەر تۆ میللەتێكی 20 بۆ 25 ملیۆن كەسیت لە پشت بێت، ئەوا دەتوانی بە ئاسانی رێژەی 15% بەدەست بهێنیت، ئەمەش ئاماژەیە بەو كێشە و بارگرانییەی كە رووبەڕووی باكووری كوردستان بۆتەوە. مەبەستم ئەوەیە كاتێك لە رووی سیاسییەوە هەڵە و كەموكورتی دەبێت، ئەوا كاریگەرییەكی گەورەی لەسەر میللەتی باكوور جێدەهێڵێت، چونكە ئەگەر گرووپێك، یان لایەنێكی بچووكت هەبوو، ئەوا رەنگە بتوانێت كاریگەرییەكی كەمی هەبێت، یان تەنیا كاریگەری لەسەر خۆی هەبێت، بەڵام كاتێك پارتێكی سیاسی هەبێت و ئامانجێكی گەورە و مەزن بۆ خۆی دەستنیشان بكات، ئەوا هەڵەكانی كاریگەرییان لەسەر تێكڕای میللەتەكە دەبێت. مەبەستم ئەوەیە دەبوایە هەدەپە هەوڵی بدایە میللەتی كورد بۆ خۆی رابكێشێت، بەڵام كە ئەمە نەكات، ئەوا هەندێ كەس نیگەران دەبن و هەندێ كەسی دیكە لێی دووردەكەنەوە و بەشێك لە خەڵكەكە دەبنە پشتیوانی پارتی داد و گەشەپێدان و بەشێكیش پەیوەندی بە گرووپە ئیسلامییەكانەوە دەكەن. كەواتە پێویستە هەدەپە بتوانێت سەرجەم میللەتی كورد لە دەوری خۆی كۆبكاتەوە و بۆ دەردی ئەوان ببێتە دەرمان هەم لە رووی ئابووری و هەم لە رووی سیاسی و پەروەردەیی و كۆمەڵایەتیشەوە، بەڵام ئەوەی لە ئێستادا بەدی دەكەین، ئەوەیە كە سەرۆكی هەدەپە ناتوانێت بە گوێرەی پێداویستیی رەوشەكە رێبەرایەتیی میللەتی كورد لە باكوور بكات. هۆكارەكەش ئەوەیە كە هەدەپە –ئەگەرچی بە شێوەیەكی فەرمیش نەبێت- سەر بە پەكەكەیە، واتە هەدەپە ناتوانێت بە سەربەخۆیی و دوور لە پەكەكە سیاسەت بكات و لەسەر پێیەكانی خۆی رابوەستێت، ئەمە لە كاتێكدا پێویستە هەدەپە لە مەیدانی سیاسەتدا سەربەخۆیی خۆی هەبێت. هەروەها ئێمە دەزانین كە پێشتر پەكەكە زۆر بەهێز بوو، بەڵام بەهۆی هەڵە سیاسیەكانییەوە میللەت لێی دووركەوتۆتەوە، ئاشكراشە حزب بە هۆی بوونی جەماوەرەوە بەهێز دەبێت.
* پەكەكە لە سەرەتای دامەزراندنیەوە داوای دەوڵەتی سەربەخۆی كوردستانی بۆ هەر چوار پارچەی كوردستان دەكرد، بەڵام ئێستا خۆی دژایەتیی بیری نەتەوەیی و دامەزراندنی دەوڵەتی نەتەوەیی دەكات، ئایا دووركەوتنەوەی خەڵكی لە پەكەكە بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە كە پەكەكە لە بیری نەتەوەیی دوور كەوتۆتەوە؟
- ئەو كاتەی پەكەكە لە باكووری كوردستان دروست بوو بە شێوەیەكی گشتی یەكێتیی سۆڤیەت و سۆشیالیزم كاریگەرییان هەبوو لەسەر توركیا، كە ئەمەش كاریگەری هەبوو لەسەر لایەنی فیكری و ئایدیۆلۆژی و دامەزراندنی حزبەكە، لەو كاتەدا پەكەكە دروشمی كوردستانی سەربەخۆ و یەكگرتووی هەڵگرتبوو، بەڵام ئەوە بوو لە ساڵی 1992 و 1993 سەرۆكی پەكەكە ئاگربەستی لەگەڵ توركیا راگەیاند و بانگەشەی ئەوەی كرد كە دەمانەوێت كێشەكان بە دیالۆگ چارەسەر بكەین. لە ساڵی 2000 و دوای دەستگیركردنی عەبدوڵا ئۆجەلان، پەكەكە نەرمیی زیاتری نواند و رایگەیاند لەگەڵ ئەوەن كۆمارێكی دیموكراتی لە توركیا بێتەئاراوە، كەواتە پەكەكە دووركەوتەوە لە دروشمی رزگاركردنی هەر چوار پارچەی كوردستان و دامەزراندنی كوردستانێكی سەربەخۆ و یەكگرتوو. ئەمە لە كاتێكدا لە دڵی هەر كوردێكدا كوردستانێكی ئازاد و سەربەخۆ هەیە، باوەڕ ناكەم هیچ كوردێك هەبێت بڵێت من دەوڵەتی كوردی ناخوازم، هەموو كوردێكی بەشەرەف و بەنامووس و بەغیرەت دەخوازێت دەوڵەتێكی سەربەخۆمان هەبێت بە ناوی كوردستان، هەركەسێكیش ئەمە نەخوازێت، ئەوە دەبێت لە كوردبوونی بەگومان بین.
* ئایا هەر لەبەر ئەم هۆكارەیە پەكەكە هەر لە سەرەتای دروستبوونیەوە تا ئێستا دژایەتیی ئەو حزب و لایەنە سیاسییانە دەكات كە رۆڵ و پێگەیان لەناو بزووتنەوەی رزگاریخوازیی كوردستانی هەبووە، وەك پارتی دیموكراتی كوردستان؟
- ئەوەی پەیوەندی هەبێت بە پارتی دیموكراتی كوردستانەوە، ئەوا ئاشكرایە پارتی لە رۆژی دامەزراندنیەوە جووڵانەوەیەكی نەتەوەیی كوردستانی بووە و تێكۆشان و قوربانییەكی زۆری بەخشیوەتە كوردستان. دواتر ئێمە دەزانین پارتی خوازیارە خزمەت بە سەرجەم كورد بكات لە هەر چوار پارچەكەی كوردستان و لە باشووری كوردستانش توانایەكی گەورەی ماددی و مەعنەوی هەیە و جەماوەرێكی بەهێزیشی لە پشتە. هەروەها لە نێو میللەتی كورددا بەگشتی وەك سەرۆك لە كاك مسعود بارزانی دەڕوانرێت. بەڵام پەكەكە ناكۆكییەكی گەورەی لەگەڵ پارتیدا هەیە و بە تێڕوانینی من بەردەوامیش دەبێت.
* كەواتە پەكەكە دژی سەربەخۆیی و پێكهێنانی دەوڵەتی كوردستانیشە، بەتایبەتی لە باشووری كوردستان، هەربۆیە بەئاشكرا دژایەتیی دەسەڵاتی هەرێمی كوردستان دەكات، ئایا راكێشانی سوپای تورك بۆ ناو خاكی باشووری كوردستان هەر بۆ ئەم مەبەستەیە؟
- ئێمە دەزانین هەرێمی كوردستان گەیشتۆتە ئاستێكی باش و تەواوی جیهان ئیعتیراف بە كورد و كوردستان دەكات و لە باشووری كوردستان سیستمێك هەیە و لە رووی كردارەوە دەوڵەتێكی كوردستان لە باشوور دروست بووە و وەكو دەوڵەتێك بەڕێوەدەچێت، لەم روانگەیەوە دەبێت كێشە لە كوێ بێت، ئێمە هەوڵی چارەسەركردنی بدەین، ئاگر لە كوێ بێت، پێویستە ئاوی بەسەردا بكەین و بیكوژێنینەوە، ئەگەر بێت و هەوڵی خۆشكردنی ئەم ئاگرە بدەین، ئەوا تەشەنە دەكات و شوێنی دیكەش دەگرێتەوە. بە تێڕوانینی من هەرچەندە پەكەكە دەڵێت من بزووتنەوەیەكی نەتەوەییم و دەمەوێت خزمەت بە هەر چوار پارچەی كوردستان بكەم، بەڵام دەبێت پەكەكە ئەو راستییە بزانێت كە ئێستا ئاگرەكە لە باكووری كوردستانە، نەك لە باشوور و دەبێت كار لەسەر چارەسەركردنی كێشەكانی باكوور بكاتەوە و گۆڕەپانی گەورە و بنەڕەتی كاركردنی پەكەكە لە باكووری كوردستانە و پێویست ناكات خۆی بە باشووری كوردستانەوە سەرقاڵ بكات. كێشەكە ئەوەیە پەكەكە لە هەر چوار پارچەی كوردستان حزبێكی دیكە لە خۆی بە مەزنتر نابینێت و پێی وایە ئەو براگەورە و حزبی گەورەیە و دەبێت هەر ئەو حوكمڕانی بكات. دواتر ئێمە دەزانین سیاسەتێك كە خزمەت بە خواست و بەرژەوەندییەكانی میللەت نەكات، ئەوا تەنیا زیانی لێدەكەوێتەوە. لە ئێستاشدا ئەو سیاسەتەی پەكەكە پیادەی دەكات، هەم خۆی لاواز دەكات و هەم زیان بە میللەتی كوردیش دەگەیەنێت.
* سەرۆك بارزانی زۆر هەوڵی دا لە رێگەی ئاشتی كوردانی باكوور بە مافەكانی خۆیان بكەن، بەڵام پەكەكە شەڕی بردە ناو توركیا و لە دەوروبەری ئامەد و شەڕی خەندەقی دەست پێكرد، بەمەش گورزێكی كوشندەی لە مافەكانی كوردی توركیا وەشاند، ئایا ئەگەر پەكەكە مەبەستی ئەوەیە مافی كوردی توركیا بەدەست بهێنێت، بۆچی وڵاتەكە وێران دەكات؟
- راستە ئەو ستراتیژیەتەی لە باكووری كوردستان پیادە كرا لە رووی مرۆیی و سیاسی و كۆمەڵایەتییەوە زیانێكی گەورەی لێكەوتۆتەوە لە نێو میللەتی كورددا، ژمارەیەكی زۆری گەنجی ئێمە تیاچوون و بوونە قوربانی، بە دەیان خێزان بێ ماڵ و حاڵ بوون و ژیانی ئابووری تێكچوو، كەواتە سەرلەبەری ئەم شەڕە هەڵەیەكی زۆر گەورە بوو. دەبوو ئەو راستییەیان بزانیایە كە تۆ ناتوانیت بە كڵاشینكۆف دەرئەنجامێكی ئەتۆ بەدەست بهێنیت لەبەرامبەر تەكنەلۆژیانی نوێ و دەوڵەتێكی ئاوا بەهێزدا. كەواتە ئەمە هەڵەیەكی سیاسی بوو و بە هیچ شێوەیەك خزمەتی بەرژەوەندیی میللەتی ئێمەی نەكرد لەو بەشەی كوردستان، ئێمەش دەزانین سەرۆك بارزانی پێشتر و ئێستاش هەوڵی مەزنی هەیە بۆ چارەسەركردنی كێشەی نێوان توركیا و پەكەكە و ئاشكراشە كە سەرۆك بارزانی رەمزێكی گەورەی میللەتی كوردە و پێویستە قەدر و قیمەتی بزانین.
* شێوازێكی دیكەی سیاسەتی پەكەكە رەچاونەكردنی دابونەریتی كوردانەیە، واتە هەندێك رەفتار دەكەن كە لەگەڵ دابونەریتی كوردان یەك ناگرێتەوە، بەتایبەتی چەكداركردنی مێرمنداڵ و بەشداریكردنیان لەشەڕەكان، ئایا ئەمەیان بۆچی دەگەڕێتەوە؟
- یاسا نێودەوڵەتییەكان ئەوەیان دیاری كردووە مرۆڤ لە چ تەمەنێكدا دەتوانێت چەك هەڵبگرێت و بەشداری شەڕ بكات و ئەمەش بەسەر پەكەكەدا جێبەجێ دەبێت، بەڵام لە ناو پەكەكەدا گەنجی تەمەن ژێر 16 ساڵ هەبوون، هۆكارەكەش ئەوەیە ئەگەر فیكر و سیاسەتی حزبێك هەڵە بوو، ئەوا ئەم حاڵەتانەش روودەدات. چونكە منداڵی تەمەن 14 و 15 و 16 ساڵ پێویستی بە پەروەردەیە و پێویستە لە قوتابخانە بێت و بە هەستی كورد و كوردستانی پەروەردە بكرێت، بۆ ئەوە ببنە پزیشك و ئەندازیار و مامۆستا و پارێزەر و رۆڵی خۆیان لەناو كۆمەڵگە ببینن، نەك چەكهەڵگرتن و چوونە سەر شاخ، ئەمە رێگایەكی زۆر هەڵەیە بە تێڕوانینی من.
Top