ماوەیەك بەر لە ئێستا پرسی گەڕانەوەی هێزەكانی پێشمەرگەی كوردستان بۆ ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم ورووژێنرا، هەروەها بەم دواییە تێبینی زیادبوونی جموجووڵ و چالاكییەكانی گرووپە تیرۆریستییەكان لەو ناوچانەدا كرا، ئەمانە و چەند پرسێكی دیكەی پەیوەست بە هەوڵەكانی چاكسازی و رێكخستنەوەی وەزارەتی پێشمەرگە بوونە تەوەری گفتوگۆیەكی گۆڤاری گوڵان لەگەڵ فەریق جەمال محەمەد سوپاسالاری هێزی پێشمەرگە. لێرەدا پوختەی وەڵامەكانی بڵاودەكەینەوە.

* ماوەیەكە باس لەوە دەكرێت كە بە ناوبژیوانیی ئەمریكاو هاوپەیمانان هەوڵێك هەیە بۆ ئەوەی ناوچە جێناكۆكەكان بە هاوبەشی لەلایەن هێزی پێشمەرگەی كوردستان و سوپای عێراقەوە بەڕێوەببرێت، ئایا ئەم پرۆسەیە بەكوێ گەیشتووە و وردەكارییەكانی چۆنە؟
- لە راستیدا ئەم باسە لە لایەن زۆر لە كەناڵەكانی راگەیاندنی ناوخۆی هەرێم و دەرەوەی هەرێم باسكراوە. بەڵام تاوەكو ئێستا لەنێوان ئێمەو حكومەتی عێراقدا لەوبارەیەوە هیچ گفتوگۆ و دانووستانێكی فەرمی لەئارادا نییە. بەڵام ئاشكرایە ماوەیەكە جموجووڵی گرووپە تیرۆریستییەكان زیادی كردووە لە ناوچەكانی ماددەی 140 و ئەو ناوچانەی پێشتر پێشمەرگەی لێ جێگیر كرابوون، واتە هەر لە خانەقینەوە تاوەكو رۆژئاوای رووباری دیجلە، ئەم گرووپە تیرۆریستییانەش تاكتیكی شەڕی خۆیان گۆڕیوە بۆ شەڕی پارتیزانی. لەسەر بنەمای ئەو پەرەسەندنانە ئێمە ئەم بۆچوونەمان دایە هاوپەیمانەكان لە میانەی كۆبوونەوەكانیان لەگەڵ ئێمەدا. بە دڵنیاییەوە حكومەتی عێراقیش لە رێی ئەوانەوە داوای كردبوو كە ناوەندی هەماهەنگیی هاوبەش دروست بكرێت لەو ناوچانە، لە خانەقین و كەركووك و موسڵ، بەڵام ئێمە لای خۆمانەوە دروستكردنی ژووری هەماهەنگیی هاوبەشمان رەتكردەوە، چونكە ئێمە نامانەوێت چەند ئەفسەرێكی ئێمە بە بێ دەسەڵات بچن و بەشدار بن لەو ناوەندانەدا. واتە بۆچوونی ئێمە ئەوە بوو كە هێزی پێشمەرگە لەگەڵ سوپای عێراقدا جێگیر بكرێن لە ناوچەكانی ماددەی 140، پاش ئەوە دەكرێت خاڵی پشكنینی هاوبەش و ژووری هەماهەنگیی هاوبەش دروست بكرێت. بەڵام دەبێت دووپاتی بكەمەوە كە ئەمە هەر بۆچوونە و هێشتا هیچ لایەك رەزامەندی لەسەر نەداوە.
* بەڵام ئەگەر رێككەوتن و دانوستانیش ئەنجام بدرێت هێزی پێشمەرگەی كوردستان و سوپای عێراق لە دەرەوەی شارەكان دەبن، چونكە دابینكردنی ئاسایش دەكەوێتە ئەستۆی پۆلیسی ناوخۆ، بەڵام ئەوەی ئێستا دەیبینین لەو ناوچانەدا ئەوەیە حەشدی شەعبی بەڕێوەی دەبات، پرسیار ئەوەیە ئەگەر حەشدی شەعبی نەكشێتەوە، چۆن دەتوانن بەهاوبەشی لەگەڵ سوپای عێراقدا ئەو ناوچانە بەڕێوە ببەن؟
- بەدڵنیاییەوە هەر كاتێك هەماهەنگی كرا- كە تا ئێستا نەكراوە-، ئەوا ئێمە تەنیا هەماهەنگی لەگەڵ سوپای عێراقدا دەكەین و نە پێشتر و نە ئێستاش هەماهەنگیمان لەگەڵ حەشدی شەعبیدا نەبووە و نییە.
* ئایا لەبەر ئەوەیە كە حەشدی شەعبی كێشە دروست دەكات و ناتوانن هەماهەنگی لەگەڵدا بكەن؟
- بە دڵنیاییەوە حەشدی شەعبی لە هەر شوێنێك بووبێت، كێشەی دروست كردووە، ئەوەتا لە موسڵ دووبارە بەشێكی ئەو خەڵكانەی گەڕابوونەوە شارەكە، لەبەر هەڵسوكەوت و رەفتاری حەشدی شەعبی ئاوارە بوونەتەوە.
* ئەو بارودۆخەی بەسەر ئەو ناوچانەدا سەپێندراوە لەلایەن حەشدی شەعبی و هێزەكانی دیكەی عێراقەوە وەك داگیركاری وایە، لایەنی كوردستانی خوازیارە بە ئاشتی هەموو ئەو كێشانە چارەسەر بكرێت، بەڵام هەموو ئەگەرەكان ئەوە دەسەلمێنن كە مامەڵەی عێراق بۆ چارەسەری ئەو كێشانە بە ئاشتییانە نابێت، ئایا هەڵوێستی هێزی پێشمەرگەی كوردستان چۆن دەبێت لەكاتی چارەسەرنەكردنی كێشەی ناوچە كوردستانییە داگیركراوەكان؟
- لە راستیدا ئەو ناوچانەی داگیركراونەتەوە، هەر كوردستانین و ریفراندۆمیش باشترین وەڵام بوو كە ئەمەی بۆ عێراق و هەموو جیهان سەلماند. ئێستا ئەو ناوچانە بەلای ئێمەوە داگیركراون، ئەگەر پێشتر كێشە لەسەر بوون، ئەوا ئێستا بە چەشنی پێش ساڵی 2003 سەیری ئەو ناوچانە دەكەین كە داگیركراون. بەڵام ئێستا دانوستان و گفتوگۆ لەنێوان هەرێم و عێراقدا هەیە و هەنگاوی باش و ئیجابی نراوە و لە رووی سیاسییەوە بەرەوپێشچوون هەیە، كە هیوادارین مەسەلە سەربازی و ئەمنییەكانیش هەر بە رێگای دیپلۆماسی بێتە چارەسەركردن. واتە هیوادارین كە بە رێی گفتوگۆ كێشەی ئەو ناوچانەش یەكلا بكرێنەوە، بەڵام ئەو ناوچانە كوردستانین و ئەمساڵ بێت، یان ساڵێكی دیكە، هەر دەبنەوە بە بەشێك لە كوردستان.
* لەدوای كارەساتی 16ی ئۆكتۆبەرەوە هێزی پێشمەرگە لەلایەن وەزارەتی پێشمەرگەوە سەرقاڵی خۆڕێكخستنەوەیە، بەتایبەتی بۆ ئەوەی هەردوو یەكەی 80 و 70 لە رووی دارایی و مووچەوە بێنە سەر وەزارەتی پێشمەرگە، ئایا ئەم هەنگاوە تا چەند بەرەوپێشەوە چووە؟
- سەرەتا ئێمە سوپاسی وڵاتانی هاوپەیمانان دەكەین بۆ هاوكاریكردنیان لە پرسی چاكسازی لە ناو وەزارەتی پێشمەرگە، كە ئەو وڵاتانەش بریتین لە ئەمریكا، ئەڵمانیا و بەریتانیا، كە راوێژكارەكانیان لەگەڵ وەزارەتی پێشمەرگەدا كاردەكەن، ئێمە لەم رووەوە بەڕێوبەرایەتییەكمان لە نێو وەزارەتدا دروست كردووە بە ناوی بەڕێوبەرایەتیی چاكسازی. كە بەرنامەیەكی چاكسازی 35 خاڵی ئامادەكراوەو دابەش كراوەتە سەر 3 قۆناغی كورتخایەن و مامناوەند و درێژخایەن، ئێمە بەدواداچوون بۆ ئەو خاڵانە دەكەین و لەم رووەوە هەنگاوی باش هەڵگیراوە. وەزارەتی پێشمەرگەش 14 لیوای هەیە، لەگەڵ یەكەكانی سەر بە دیوانی وەزارەت و ناوەندەكانی مەشق و راهێنان. كە لە راهێنان بەردەوامن. ئەوە بوو لە دوای 16ی ئۆكتۆبەرەوە 8 لیوا لەم لیوایانە لێكترازان و لەم ژمارە لیوا لێكترازاوانە 7 لیوایان یەكیان گرتەوەو تەنیا یەك لیوامان ماوە كە هەندێك كێشەی هونەری و تەكنیكی ماوە و بەم نزیكانە چارەسەری ئەم لیوایەش دەكرێت، پاشان پێداچوونەوە بە هەیكەلی لیواكانیش دەكەین.
* باس لەوە دەكرێت كە هەماهەنگی و هاوكاری هاوپەیمانان لەگەڵ هێزی پێشمەرگە- بە بەراورد بە سەردەمی شەڕی داعش- گۆڕانكاری بەسەردا هاتووە، ئەگەر گۆڕانكاری روویداوە، ئەو گۆڕانكارییە لە چ روویەكەوە دروست بووە؟
- لەبیرمان نەچێت كە تا ئێستا هاوپەیمانان لێرەن و هەماهەنگییەكی باشمان هەیە لەگەڵیاندا. بەڵام هەروەك ئێوەش لە پرسیارەكەتاندا ئاماژەتان پێكردووە، شێوازی هاوكارییەكەیان گۆڕاوە، چونكە پێشتر هاوكارییەكانیان بریتی بوو لە چەك و تەقەمەنی، كە ئەو كاتە هەر جۆرە پێداویستییەكیان بۆ دەستەبەر بكردینایە، دەبوو رەزامەندیی حكومەتی عێراقی لەسەر بێت. ئێستا هاوكارییەكانیان زیاتر بریتییە لە دەستەبەركردنی مەشق و راهێنان و نەخۆشخانەی سەربازی دروست دەكەن، هەروەها سەرقاڵی دروستكردنی چەند بینایە و وەرشەیەكن، بەڵام ئەوەی پەیوەست بێت بە چەك و تەقەمەنییەوە ئەوا ماوەیەكی زۆرە رایانگرتووە.
* لەدوای تەواوبوونی شەڕی داعش هەست دەكرێت بایەخدان بە هێزی پێشمەرگە وەكو پێشتر نییە، بۆچی پێشتر هێزی پێشمەرگە یەكەمین لایەن بوون كە مووچەیان پێ دەدرا، بەڵام ئێستا لەدوای هەموو وەزارەتەكانەوە مووچە بە پێشمەرگە دەدرێت؟ هەروەها ئێستا مووچەی پێشمەرگە پاشەكەوتی لەسەرە، ئەم ئیشكالییەتانە بۆچی دروست بووە و چۆن چارەسەر دەكرێت؟
- دواكەوتنی مووچەی هێزی پێشمەرگە بۆ ئەو بەروارە دەگەڕێتەوە كە مانگانە لەلایەن ئەمریكییەكانەوە هاوكاریی لیواكان و بنكەو یەكەكانی راهێنان و مەشق دەكرێین، واتە لە 18 بۆ 21 مانگ ئەو هاوكارییە داراییە بەدەستمان دەگات، كاتێك بەدەستی وەزارەتی پێشمەرگە گەیشت ئەو كات وەزارەتی دارایی بڕێكی تری پارە دەخاتەسەری تاوەكو بكاتە بەشە مووچەی وەزارەتی پێشمەرگە، ئەمەش لەبەر ئەوەیە ناكرێت بە پچڕ پچڕی بەشێك لە مووچەی هێزەكانی پێشمەرگە بدەین، بەڵكو دەبێت هەموو وەزارەت پێكەوە مووچەكەی دابەش بكەین.
* لەگەڵ نزیكبوونەوەی وادەی هەڵبژاردنەكانی عێراق تا ئێستا بەشێك لە رێگە لاوەكییەكانی نێوان هەرێم و عێراق داخراوە، ئایا داخستنی ئەم رێگایانە كە كاریگەری لەسەر دەنگدەری كورد هەیە، لەئەستۆی كێدایە؟
- وەكو هێزی پێشمەرگەی كوردستان ئاسانكاریی باشمان كردووە، بۆ نموونە ئێمە رێگای كەركووك و هەولێرمان لای خۆمانەوە كردەوە، بەڵام ئەوە حكومەتی عێراقی بوو كە رازی نەبوو بە كردنەوەی. ئێمە پێشتر رێی مەخموورمان كردەوە، بەڵام بەم دواییە حكومەتی عێراق رەزامەندی نیشاندا لەسەر كردنەوەی ئەم رێگەیە لەو بەشەی كە پەیوەندی بە خۆیانەوە هەبوو. ئەوەی پەیوەست بێت بە رێی موسڵ و باتنایە و تلسقۆف، ئێمە رەزامەندیمان دا و رێككەوتنەكەش بەو شێوەیە بوو كە ئێمە لە ساترەكانی خۆماندا بین و ئەوانیش لە ساترەكانی خۆیان، كەچی ئەوان هاتن لە نزیكیی پێشمەرگە خاڵی پشكنینیان دانا، ئێمەش ئەمەمان قبووڵ نەكرد و رێگەمان نەدا ئەوان بێنە پێشەوە و جێ پێیەك بۆ خۆیان دروست بكەن، هەر لەبەر ئەوەش بوو كە ئەمەمان راگرت. تەنانەت ئێمە داوامان كردووە رێگەی ناوەرانیش بكرێتەوە. هەروەها ئێمە رەزامەند بووین لەسەر كردنەوەی رێی زوماریش، بەڵام حكومەتی عێراق رەزامەندی نەدا.