مایكڵ نایتس توێژەرە لە ئامۆژگای واشنتۆن بۆ سیاسەتی رۆژهەڵاتی نزیك، تایبەتمەندی كاروبارە ئەمنی و سەربازییەكانی وڵاتانی عێراق و ئێران و وڵاتانی كەنداوە. خاوەن بڕوانامەی دكتۆرایە لە بواری دیراساتی جەنگ كە لە كۆلێژی شاهانە لە لەندەن بەدەستی هێناوە. بۆ قسەكردن لەسەر بارودۆخی ئێستای كوردستان و عێراق و ئاسۆی ئایندەی ئەم پەیوەندییانە و پرسی دەستپێكردنەوەی گفتوگۆكانی نێوان هەولێر و بەغدا و ئەو هەوڵ و كۆششانەی بەم ئاراستەیەدا دەدرێن، گوڵان دیمانەیەكی لەگەڵدا ئەنجامدا و ئەویش بەم شێوەیە وەڵامی پرسیارەكانی دایەوە.

پێدەچێت فەرەنسا بە بەغدای راگەیاندبێت،
ئێوە رازی بن یان نا، پێشوازی لە نێچیرڤان بارزانی دەكەین

مەزندەی ئەوە دەكەم لەچەند هەفتەی داهاتوودا نێچیرڤان بارزانی سەردانی ئەنقەرە بكات و لەسەر ئاستی بەرز كۆبوونەوە ئەنجام بدات


* ئێوە وەك كەسێكی شارەزا لە كاروبارەكانی عێراق و كوردستان، چۆن روداوەكانی ئەم دواییە لێكدەدەنەوە، بە تایبەتی ئەوەی دوای ریفراندۆمی سەربەخۆیی و بە دیاریكراوی لە 16ی ئۆكتۆبەردا روویدا؟
- لە راستیدا ئەمە پرسێك و رووداوێكە كە هەمووانی سەرقاڵ كردووە، هەندێ كەس دەیانەوێت تەنیا بە یەك وشە گوزارشتی لێ بكەن. من بەم شێوەیە وەسفی دەكەم، لەو كاتەدا ئەمریكا هەوڵیدا كار لەگەڵ هەرێمی كوردستانی و حكومەتی فیدڕاڵی عێراقدا بكات، ئاشكرایە لەو كاتەدا ئەمریكا هەڵوێستێكی دیاریكراوی هەبوو لە ئاست ئەنجامدانی ریفراندۆمدا، بەڵام پەرەسەندنەكە بەو شێوەیە رووی نەدا كە خوازیاری بوو، ئەوە بوو ئەمریكا ناچار بوو هەڵبژاردن بكات لە نێوان كوردستان و بەغدا لەبارەی پرسی كەركووك و مەسەلەكانی دیكەوە، لە كۆتاییشدا ناچار بوو لایەنی بەغدا هەڵبژێرێت. هەروەها من دەمەوێت ئەوە بڵێم كە ئەوەی روویدا، مایەی دڵتەنگیی من بوو، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا هێشتا مەسەلەكە كۆتایی نەهاتووە. چونكە ئێستا فەرەنسا و ئەمریكا و یۆنامی هەوڵی ئەوە دەدەن جارێكی دیكە بەغدا و هەولێر پێكەوە كۆببنەوە بۆ ئەوەی بگەنە رێككەوتنی دابەشكردنی داهات و بۆ ئەوەی جارێكی دیكە پەنا بۆ شەڕ نەبردرێتەوە. كەواتە هێشتا ئومێد هەیە، بەڵام هەنگاوهەڵگرتن بۆ پێشەوە كارێكی زەحمەتە، چونكە تۆ دەبینیت لەم ساتەوەختەدا بۆچوون و تێڕوانینی جیاواز هەن بۆ ئایندەی هەرێمی كوردستان، هەروەها ئەوەی جێی سەرنجە، ئەوەیە چۆن بە رەوتێكی خێرا سەركردە كوردەكان هەوڵی خۆگونجاندن دەدەن لەگەڵ ئایندەیەكدا كە تێیدا جارێكی دیكە بەغدا بۆتە سەرچاوەی داهات. مەبەستم ئەوەیە كارێكی دژوار بوو بۆ هەرێمی كوردستان كە بتوانێت لەم قۆناغی پەرەسەندنەیدا ئیدارەی سەربەخۆییەكی ئابووری -كە ئامانجێكی گەورە بوو و رەنگە لە داهاتوودا بەدی بێت- بكات، هەروەها من هەست بەوە دەكەم كە رەنگە راددەیەكی كەم لە ئاسوودەیی هەبێت لەبارەی ئەوەی جارێكی دیكە بەغدا ببێتەوە سەرچاوەی دابینكردنی داهات. كەواتە ئێستا ئەمە دۆخێكی سەیرە و كەس خوازیاری ئەوە نەبووە و كەس پلانی ئەوەی نەبوو ئەمە رووبدات. من زۆر پشتیوانی لە هەوڵەكانی سەرۆك وەزیران نێچیرڤان بارزانی و جێگری سەرۆك وەزیران قوباد تاڵەبانی دەكەم بۆ هەوڵەكانیان بۆ ئەنجامدانی ئەو رێككەوتنە عەمەلییانە كە پێویستە بێنەئاراوە بۆ ئەوەی بتوانرێت كار لەسەر بەرەوپێشبردنی دۆخی كوردستان بكرێت و ئەم هەرێمەش پێگەیەكی باشتری هەبێت.

* لە وەڵامەكەتاندا جۆرێك لە ئومێد و گەشبینی بەدی دەكرێت لەبارەی هەوڵەكانی ئەمریكا و سەرۆكی فەرەنساوە بۆ ئەوەی جارێكی دیكە لەنێوان هەولێر و بەغدا دەست بە گفتوگۆ بكرێتەوە؟
- بەڵێ، ئەمە وایە، هەروەها من بە شێوەیەكی تایبەت بایەخ بە هەڵوێستی سەرۆكی فەرەنسا، ئیمانوێڵ ماكرۆن دەدەم، چونكە ئەو یەكێكە لە سەركردە جیهانییەكان كە پەرۆشی ناوبژیوانییە لە نێوان هەرێمی كوردستان و حكومەتی بەغدا، كە ئێمە پێشتر ئەم هەڵوێستەمان بەدی نەكردووە، ئێوەش دەزانن فەرەنسا كاراكتەرێكی بەهێزە و رایەڵی پەیوەندی بەهێزی هەیە لەگەڵ بەغدا، بە هەمان شێوە پەیوەندی بەتینیشی لەگەڵ هەرێمی كوردستاندا هەیە، چونكە ئەگەر لە سەردانە بەردەوامەكانی بەڕێز مسعود بارزانی بۆ فەرەنسا بڕوانیت- لە ماوەی ساڵانی رابردوودا- بۆت دەردەكەوێت كە فەرەنسا مەبەستی بووە ئەو پەیوەندییانە بەهێز بن. لەبەر ئەوە دەكرێت رۆڵی فەرەنسا رۆڵێكی بایەخدار بێت، بەو پێیە فەرەنسا و یۆنامی، وەك دوو كاراكتەری گرنگ دەیانەوێت لەسەر بنەمای دەستوور رێككەوتنێكی باشتر بێتە ئاراوە.
* ئەی چۆن هەڵسەنگاندن بۆ سەردانەكەی سەرۆك وەزیران، نێچیرڤان بارزانی دەكەیت بۆ فەرەنسا و پێشوازیكردنی لەلایەن سەرۆكی ئەو وڵاتەوە؟

- لە راستیدا ئەم سەردانە جێی بایەخ بوو، چونكە پێدەچێت فەرەنسا بەغدای ئاگادار كردبێتەوە لە هاتنی نێچیرڤان بارزانی و بەغداش قبووڵی كردبێت، ئەمەش هەڵوێستێكی تۆكمەی فەرەنسایە، واتە پێدەچێت بە بەغدا راگەیەندرابێت كە بە شێوەیەك لە شێوەكان نێچیرڤان بارزانی سەردانی ئەو وڵاتە دەكات، ئیدی ئێوە رازی بن یان نا، كە پێموایە ئەمەش هەڵوێستێكی باشە. لەلایەكی دیكەوە ئێمە ئەوە بەدی دەكەین كە كار بۆ گوڕوتین بەخشینەوە بە پەیوەندییەكانی كوردستان و توركیا دەكرێت و پێموایە لە ماوەی چوار هەفتەی داهاتوودا نێچیرڤان بارزانی سەردانی ئەنقەرە بكات و كۆبوونەوەی ئاست بڵند ئەنجام بدات لەگەڵ حكومەتی توركیادا و ئەمەش پەرەسەندنێكی سوودبەخشە. كەواتە رۆڵبینینی فەرەنسا و توركیا و بەشداربوونی یۆنامی پەرەسەندنی باشن و دەبێت چاوەڕوان بین بزانین هەڵوێستی بەغدا چۆن دەبێت، كە پێموایە ئەو هەنگاوانە هاوكار دەبن بۆ خستنەوەگەڕی گفتوگۆكانی پەیوەست بە بودجە. دواتر دەبێت لەبیرمان نەچێت، بەغداش پێویستی بەوە هەیە شتێك بەدەست بهێنێت، بۆ نموونە هەندێ لە هێزەكان لە فیشخابوور و درەوازە سنوورییەكان لەگەڵ توركیادا جێگیر بكات، خۆ ئەگەر بێتو ژمارەیەكی كەمی ئەو هێزانەش جێگیر بكرێن، ئەوا ئەم كارە زەمینەخۆش دەكات بۆ گفتوگۆكان و بۆ گەیشتن بە رێككەوتنی دابەشكردنی داهات. دواتر ئێوە بیر لەمە بكەنەوە، عەبادی دەتوانێت پێشمەرج بۆ گفتوگۆكان دابنێ و پرۆسەكە بۆ سێ مانگ دوابخات، ئەمە هیچ زیانێك بە عەبادی ناگەیەنێت، بەڵام ئەو دواخستنە زیانێكی زۆر بە كوردستان دەگەیەنێت. كەواتە عەبادی لە پێگەیەكدا نییە كە پەلەی بێت. هەروەها عێراق هەڵبژاردنی لە پێشە و ئەمەش بۆتەهۆی ئەوەی زەحمەت بێت عەبادی و هەر كەسێكی دیكە لە جێی ئەوە بووایە، بتوانن سازش بكەن. لەبەر ئەوە من پێموایە لە ماوەی یەك دوو مانگی داهاتوودا دەرفەتێك دروست دەبێت بۆ ئەوەی بەغدا و هەولێر بگەنە رێككەوتنێك لەبارەی دابەشكردنی داهات و جێگیركردنی هێز لە فیشخابوور، بە چەشنێك دوای ئەوە ماوە گەیشتن بە رێككەوتنێكی لەو چەشنە زەحمەت دەبێت. لەبەر ئەوە دەبێت دەستوبرد بكرێت.


* ئێوە دەڵێن كاتێكی كەم لەبەردەستدایەو دەبێت پەلە بكرێت، پرسیارەكە ئەوەیە ئایا كورد دەتوانێت چی بكات و پێویستە چی بكات؟
- سەرەتا دەمەوێت ئەوە بڵێم كە كوردستان هەنگاوی زیرەكانەی هەڵگرت، بەڵام پێویست بوو، چونكە لە ئێستادا سەركردایەتی دیار و روون هەیە، كە سەرۆك وەزیران و جێگری سەرۆك وەزیرانە، كە ئەمەش كارئاسانی كردووە بۆ ئەوەی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی، هەروەها عەبادییش تاوەكو مامەڵە لەگەڵ هەرێمی كوردستاندا بكەن. بەڵام ئەوەی بەدی دەكرێت ئەوەیە كە هەرێمی كوردستان لەگەڵ ئەوەدایە كە رێككەوتنەكە یەكلاكردنەوە و چارەسەركردنی سەرجەم پرسەكان لەخۆ بگرێت، واتە بە یەك پاكێج بێت، ئەمە لە كاتێكدا كە حكومەتی عێراق پێیوایە سەرەتا دەبێت پرسی فیشخابوور یەكلا بكرێتەوە دواتر دەست بە گفتوگۆ بكرێت لەبارەی بودجە و رێككەوتنی دابەشكردنی داهاتەوە. كەواتە ئەوەی پێویستە سەرەتا ئەنجام بدرێت، یەكلاكردنەوەی پرسی فیشخابورە، كە دەكرێت بە رێككەوتنێك بێت و هێزێكی عێراقی لێ جێگیر بكرێت و بە شێوەی پەنجا بە پەنجا بێت لەنێوان هێزە عێراقییەكە و هێزی پێشمەرگەدا. كەواتە پێویستە ئەم بەربەستە لابدرێت و رێككەوتن لەم بارەیەوە بكرێت، چونكە بە تێپەڕبوونی كات بەغدا زیاتر دەرفەتی هێزكۆكردنەوەی دەبێت و كوردستانیش رۆژ بە رۆژ پێویستی زیاتری بە داهات دەبێت. كەواتە دەبێت بە زووترین كات ئەم گفتوگۆیە بگەیەننە ئەنجام، چونكە كاتەكە لە بەرژەوەندی ئێوە نییە. پێموایە دەبێت كوردستان زۆر ژیرانە هەڵسوكەوت بكات لەم ساتەوەختەدا و رازی بێت بە گواستنەوەی هێزی عێراقی بۆ فیشخابوور و تەنانەت بۆ سحێلاش- بە داخەوە-، مەبەستم ئەوەیە ئەم كێشەیە چارەسەر بكەن بۆ ئەوەی جارێكی دیكە داهات بگەڕێتەوە بۆ كوردستان. كە دەكرێت دوای هەڵبژاردنەكانی عێراق كوردستان لە پێگەیەكی باشتردا بێت و بتوانێت دووبارە گفتوگۆ لەبارەی هەندێ پرس و بابەت بكەنەوە. چونكە هەروەك ئاماژەم پێكرد لە ئێستادا عەبادی پێشمەرجی داناوە و زۆر دژوارە بتوانێت ئەو پێشمەرجانە هەڵگرێت، بە تایبەتی كە عێراق لە ئەنجامدانی هەڵبژاردنەكان نزیك دەبێتەوە، مالیكی و عامرییش بە وردی چاودێری هەڵسوكەوت و هەڵوێستەكانی عەبادی دەكەن و لە دەرفەتێك دەگەڕێن بۆ ئەوەی پیشانی بدەن كە كەسێكی لاوازە، لەبەر ئەوە عەبادی مرونەتێكی زۆری كاركردنی نییە. كەواتە ئەوانە راسپاردەی منن، ئەگەرچی رەنگە راسپاردەی قورسیش بن، بەڵام رەنگە ئەمە ژیرانەترین هەنگاو بێت كە لە ئێستادا كورد هەڵیبگرێت.
* ئێوە لە سەرەتادا ئاماژەتان بەوە كرد كە ئەمریكا ناچار بوو بەغدا هەڵبژێرێت نەك هەولێر، بەم دواییەش، لەگەڵ (بیلال وەهاب)دا وتارێكتان لەبارەی گەڕاندنەوەی پەیوەندییەكانی نێوان هەولێر و بەغدا بۆ دۆخی پێشوو بڵاو كردەوە، پرسیارەكە ئەوەیە ئایا دەكرێت بۆ دووبارە بەهێزكردنەوەی پەیوەندییەكانی كوردستان و ئەمریكا چی بكرێت ؟


- ئەمە پرسیارێكی باشە. لە راستیدا هەموو ئەو كەسانەی لەنێو حكومەتی ئەمریكیدا كاردەكەن و مامەڵە لەگەڵ عێراق و هەرێمی كوردستان دەكەن، دڵتەنگن لەبەرامبەر پەرەسەندنی رووداوەكاندا. من قسەم لەگەڵ كردوون، زۆریان دەڵێن ئەگەر بێتو جارێكی دیكە دۆخەكە بگەڕێتەوە بۆ دواوە ئەوا هەڵوێستی جیاوازیان دەبێت. لەگەڵ ئەوەشدا، هێشتا لە ئەمریكا پشتیوانییەكی بەهێز لە كوردستان دەكرێت، بۆ نموونە لەلایەن كۆنگرێسەوە، ئەمەش بەردەوام دەبێت، چونكە ئەمریكا بەرژەوەندییەكی بەهێزی هەیە بۆ هێشتنەوەی پلانی B لە عێراقدا، ئەگەر هاتوو عەبادی بە سەرۆك وەزیران هەڵنەبژێردرایەوە، یاخود سەرۆك وەزیرانێكی پرۆ ئێرانی دەسەڵاتی گرتەدەست لە عێراقدا، كەواتە رەنگە جارێكی دیكە رۆژگاری كورد بێتەوەئارا. لەلایەكی دیكەوە توركیاش بەرژەوەندی هەیە لەوەی وەك شەریكێكی ئابووری- و رەنگە لە داهاتووشدا وەك شەریكێكی ئەمنی- كار لەگەڵ كوردستاندا بكات. كەواتە چەندین كاراكتەر هەن خوازیاری مامەڵەكردنن لەگەڵ كوردستان، بەڵام هەروەك ئاماژەم پێكرد، ئەمە كارێكی زەحمەتە كە لە چەند مانگی داهاتوودا رووبدات، بەتایبەتی كە لە هەڵبژاردنەكانی عێراق نزیك دەبینەوە. هەرچۆنێك بێت لە ئێستادا ئەمریكا و فەرەنسا و یۆنامی هەموویان ئاماژەی ئەوە دەخەنەڕوو كە نابێت كردەوەی زیاتری سەربازی لە دژی كوردستان ئەنجام بدرێت و دەیانەوێت كوردستان بگاتە رێككەوتنی دابەشكردنی داهات و كوردستانیش پەیوەندییەكانی لەسەر بنەمای دەستووری لەگەڵ عێراقدا بنیاد بنێتەوە. بە هەمان شێوە خواستی ئەوە هەیە هێزە هاوپەیمانەكان هەڵبستن بە رێگریكردن لە پێكدادانی هێزەكانی عێراق و هێزە كوردییەكان لە ناوچە ناكۆكی لەسەرەكان. كەواتە دەكرێت ئەمریكا و كوردستان كار لەسەر ئەم بوارانە بكەن بۆ ئەوەی هەنگاو بەرەوپێشەوە هەڵگرن. كەواتە دەبێت چاوەڕێی بكەین كە لە هەڵبژاردنەكانی داهاتووی عێراقدا چی روو دەدەن. رەنگە لە ساڵی داهاتوودا بە رەوتێكی لەسەرخۆ پەیوەندییەكان بە تەواوەی دابمەزرێنەوە- لەنێوان ئەمریكا و كوردستاندا- لە نێویاندا دەستەبەركردنی 22 ملیۆن دۆلار- بە شێوەی مانگانە بۆ بودجەی پێشمەرگە، ئەمەش بڕە پارەیەكی باشە بۆ كوردستان، هەروەها ئەمریكا هەوڵ دەدات كوردستان پشكێكی دادپەروەرانەی هەبێت لە رێككەوتنی دابەشكردنی داهاتدا، ئیدی لە شێوەی جێگیركردنی پشكی پێشمەرگە بێت لە بودجەی عێراق، یاخود پێدانی شایستە داراییەكانی كۆمپانیاكانی نەوت بێت. كەواتە ئەگەر كوردستان ببێتەوە بەشێك لە عێراق، ئەوا لە سایەی دەستووری وڵاتەكەدا چەند مافێكی هەیە و دەبێت لێیان بەهرەمەند بێت. كە دیارە ئەمریكا و فەرەنسا و یۆنامی جەخت لەسەر دەستوور دەكەنەوە.


* ئەگەر بێینە سەر پرسی دەستڕۆیشتوویی ئێران لە عێراقدا، بەتایبەتی دوای رووداوەكانی 16ی ئۆكتۆبەر، ئایا پێتوایە لە ئێستادا ئێران بە تەواوەتی باڵادەست بووە بەسەر عێراقدا، یاخود بۆچوونێكی دیكەتان هەیە؟
- لە راستیدا ئەمە جیاوازییە بنەڕەتییەكەی نێوان ئەمریكا و سەركردایەتیی بارزانی-یە، چونكە سەركردایەتیی بارزانی پێیوایە عێراق بۆتە پاشكۆی ئێران و هیچ ئومێدیكیش نییە كە بتوانرێت لە ژێر هەژموونی ئێران رزگار بكرێت. بەڵام ئەمە بۆچوونی واشنتۆن نییە، واشنتۆن پیێوایە ئێران دەستڕۆیشتوویی هەیە لە عێراقدا كە ئەمریكا پەسەندی ناكات، بەڵام لە هەمان كاتدا باوەڕی وایە ئێران بۆ هەزاران ساڵە لێرەدا بوونی هەیە و بۆ هەتا هەتایە هەر -بە دراوسێی عێراق- دەمێنێتەوە، ئەمە لە كاتێكدا ئەمریكا 6 هەزار میل دوورە لە عێراقەوە، كەواتە دەبێت واقیعی بین و بزانین ئەمە بە مانای چی دێت. ئەمە بە مانای ئەوە دێت كە دەبێت بەدیلی ئێران بۆ عێراق دەستەبەر بكرێت، واتە ئەمریكا هەوڵی ئەوە دەدات حكومەتی عەبادی و هەر حكومەتێكی دیكە لە عێراقدا، بژارەی هەبێت و بە تەواوەتی پشت بە ئێران نەبەستێت. هەروەها دەبینین موقتەدا سەدر نایەوێت لەژێر كۆنتڕۆڵی ئێراندا بێت، حەیدەر عەبادیش خوازیاری ئەوە نییە لەلایەن ئێرانەوە كۆنتڕۆڵ بكرێت، هەروەها زۆرێك لە سوننەكانیش، تەنانەت كەسێكی وەك عەممار حەكیمیش هەوڵدەدات وردەوردە خۆی لە ئێران دووربخاتەوە. دواتر سیستانی وەك مەرجەعی باڵای شیعەكانی عێراق نایەوێت لەژێر كۆنتڕۆڵی ئێراندا بێت. كەواتە كۆمەڵە كەسێك هەن دەیانەوێت سەربەخۆ بن، سەربەخۆ بن لە كۆنتڕۆڵی ئەمریكا و هەروەها لە كۆنتڕۆڵی ئێرانیش، هەر لەبەر ئەوەشە كە ئەمریكا هانی حكومەتی عێراق دەدات بۆ ئەوەی گفتوگۆ لەگەڵ سعودیەو توركیا بكات.


* وەك كەسێكی پسپۆڕ لە كاروبارە ئەمنییەكانی عێراقدا، زۆرتان لەبارەی میلیشیا شیعەكانەوە نووسیوە، پرسیارەكە ئەوەیە ئایا مەترسیی ئەم میلیشیایانە چین؟ ئایا ئێران نەیتوانیوە ئەم میلیشیایانە بكاتە ئامرازی بڕەودان بە دەستڕۆیشتوویی خۆی لە عێراقدا؟
- لە راستیدا میلیشیاكانی ئێران بۆ ماوەیەكی زۆر بوونیان هەبووە، لە رابردووشدا هەوڵیانداوە رۆڵ ببینن لە سیاسەتدا، بەڵام لەم هەوڵەیاندا زۆر سەركەوتوو نەبوون، جگە لە گرووپێك نەبێت كە ئەویش رێكخراوی بەدرە. لەبەر ئەوە كاتێك لە میلیشیاكانی نێو عێراق دەڕوانین، ئەوا رێكخراوی بەدرە كە بە شێوەیەكی سەرەكی نیگەرانمان دەكات، لەبەر ئەوە ئەگەر بەدر بڕیاری كاركردن لەگەڵ حكومەتی عێراق و كورد و كۆمەڵگەی نێودەوڵەتیدا بدات، ئەوا كێشەیەكمان نابێت، بەڵام بە پێچەوانەوە ئەگەر بڕیار بدات كە دژی دیموكراسی بێت و دژی كورد بێت و كاركردن لەگەڵ كۆمەڵگەی نێودەوڵەتیدا رەتبكاتەوە، ئەوا كێشەیەكی گەورەمان دەبێت، لەبەر ئەوە مەسەلەكە بەندە بەوەی رێكخراوی بەدر چ ئاراستەیەكی كاركردن دەگرێتەبەر. واتە كاتێك لە پێشینەی گرووپەكانی (حزبوڵا، ئەبو مەهدی موهەندیس، عەسائیبی ئەهلول حەق – قەیس ئەل خەزعەلی) دەڕوانین، ئەوا دەبینین ئەوانە گرووپگەلێكی مەترسیدارن، بەڵام دەتوانیت رووبەڕوویان ببیتەوە، چونكە بەم دواییانە لە دوزخورماتوو و لە نزیك كەركووك گروپەكانی بەرگریی كوردی توانییان رایانبگرن، واتە ئەم گرووپانە هێندە بەهێز نین. بەڵام ئەوەی رێكخراوی بەدر لەوان جیا دەكاتەوە، ئەوەیە ئەگەر هادی ئەلعامری كە جەماوەریترین سیاسەتمەداری شیعەیە لە عێراقدا و سەرۆكایەتی بەدر دەكات كە یەكێكە لە بەهێزترین گرووپە سیاسییە شیعەكان لە عێراقدا، بڕیار بدات دژی كورد و حكومەت و ئەمریكا و كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی كار بكات، ئەو كاتە ئێمە لەبەردەم كێشەیەكی جددیداین، هەر لەبەر ئەوەشە ئەمریكا كوردستانی كردۆتە پلانی B، ئەگەر عێراق بە تەواوەی لەدەست بچێت و وڵاتەكە وەك لوبنانی لێ بێت.


* پێشبینییەكانت بۆ ئایندەی ئەم وڵاتە چین؟
لە راستیدا خراپترین سیناریۆ ئەوەیە لە ساڵی داهاتوودا حكومەتێك لە بەغدا دەسەڵات بگرێتەدەست كە دژ بە رۆژئاوا و دژ بە ئەمریكا بێت، كە هەڵبستێت بە دەركردنی راوێژكارە سەربازییە نێودەوڵەتییەكان و بەردەوام بێت لە بڕینی داهات لە كوردستان، هەروەها بە تەواوەتی ئاراستە و ئاقاری خۆی بەرەو تاران بگۆڕێت و دەست بداتە تەنانەت گۆڕینی سیاسەتی كۆمەڵایەتی، وەك گۆڕینی یاسای باری كەسێتی، وەك ئەوەی لە ئێستادا بەدی دەكەین. هەروەها من نیگەرانم لەوەی ئەگەر سیستانی كۆچی دوایی بكات، ئەوا هێزێك نامێنێتەوە كە دەسەڵاتی حكومەتی بەغدا سنووردار بكات. باشترین سیناریۆش ئەوەیە كە لە دوای هەڵبژاردنەكانی داهاتووەوە سەرۆك وەزیرانێكی دیموكراتی لە عێراقدا دەسەڵات بگرێتەدەست كە جێی رێزی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بێت و بتوانێت خزمەت بە عێراق بكات لە سەر شانۆی نێودەوڵەتی و داهات بۆ عێراق بەدی بێنێت و بتوانێت سەرمایەی دەرەكی رابكێشێتە وڵاتەكەوە، بە هەرێمی كوردستانیشەوە، هەروەها ئامادەی كاركردن بێت لەگەڵ هەرێمی كوردستاندا و كار لەسەر بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی بكات و هەوڵی چاكسازیی ئابووری بدات، لەسەر ئاستی ناوچەییەش هەڵوێستی بێلایەن بگرێتەبەر، بۆ نموونە نەیەوێت ببێتە بەشێك لە میحوەری ئێران، هەروەها خوازیاری ئەوە نەبێت ببێتە بەشێك لە محیوەری دژ بە ئێران.