بەهۆی هەلومەرجە ئایینی و كۆمەڵایەتییەكانی كۆمەڵگەی ئێمە، هەردوو ڕەگەزی نێر و مێ هەتا دەچنە ناو كەژاوەی ژیانی هاوسەریی وەك دوو بوونەوەری نامۆ بەیەك مامەڵە لەگەڵدا دەكەن، خۆ بوونی پەیوەندی سۆزداری و هاوڕێیەتیش لەپێش ژیانی هاوسەرییدا و لەقۆناغەكانی خوێندندا لەلایەك سنووردارە و لەلایەكی تریشەوە لێوان لێوە لەنمایش و موجامەلاتی ڕواڵەتی و هەندێ جار ناڕاستگۆیی. پرۆگرامەكانی خوێندن لەقۆناغە جیاجیاكانی خوێندندا لەكوردستان هیچ ڕۆشناییەك ناخاتە سەر لایەنی سایكۆلۆژی و فسیۆلۆژی مرۆڤ بەجۆرێك یاریدەی هەر ڕەگەزە بدات بۆ ناسینی ڕەگەزی بەرامبەر، كەناڵە جۆراوجۆرەكانی ڕاگەیاندنی كوردیش وەك پێویست گرنگییان بەم لایەنە نەداوە، خێزانی كوردیش یان هەر قسەی نییە لەمبوارەدا یان كەمترین قسە و زۆرجاریش زانیاری ناڕاست و دروست دەداتە ڕۆڵەكانی. هەر بۆیە دەبینین ڕێژەیەكی بەرز لەخێزانە تازە پێكهاتووەكان دووچاری كێشە و گرفتی جۆراوجۆر دێن كەدەرئەنجامی ئەو بۆشاییەیە لەبواری نەبوونی زانیاری دروست و زانستییانە سەبارەت بەلایەنی سایكۆلۆژی و فسیۆلۆژی هەردوو ڕەگەز. بەر لەدوو ساڵ سەردانی سەرۆكایەتی دادگای سلێمانیم كرد وتووێژێكم لەگەڵ چەند دادوەرێكی بەڕێزدا ئەنجامدا سەبارەت بەپرۆژەیەك كەپێشتر ئامادەم كردبوو دەربارەی كردنەوەی خولی ئامادەكردن (شیاندن)ی كچان و كوڕان بۆ ژیانی هاوسەرگیری، ئەو خولەی پیشنیارم كردبوو پێكهاتبوو لەئاشناكردنی كچان و كوڕان بەلایەنەكانی سایكۆلۆژی و فسیۆلۆژی و نەخۆشیی جەستەییەكان و مافە یاساییەكان و مافە شەرعییەكان و مافە كۆمەڵایەتییەكان و سایكۆلۆژیای سكپڕی و سایكۆلۆژیای منداڵ، تاكو بتوانرێت لەم ڕێگەیەوە ئەو كچ و كوڕانەی نیازی پێنانە ژیانی هاوسەرگیرییان هەیە چەكدار بكرێن بە ڕۆشنبیریی هاوسەرگیریی، گرنگی ئەم پرۆژەیە لەوەدا بوو كە نەدەبوو دادگا گرێبەستی هاوسەرگیریی ئەنجام بدایە بێ پشتگیری ئەم خولە، بەڵام مەخابن پێشنیارەكە بەنیوەناچڵ پەسەند كرا، واتە دادەوەرە بەڕێزەكان بوونی ئەو جۆرە خولەیان پێباش بوو بەڵام ئارەزوومەندانە، ئەمەش وایكرد پرۆژەكە لەبارچوو و چاوی بەم واقعە كۆمەڵایەتییە تاڵەی كوردستان هەڵنەهێنا.
لە زۆر وتاری ترماندا جەختمان لەوە كردۆتەوە كە پرۆسەی هاوسەرگیریی لە ڕۆژگارێكی وەك ئەمڕۆدا و لای زۆرینەی خێزانەكان لە پرۆسەیەكی بازرگانی دەچێت، بڕی ئاڵتون و بڕی مارەیی و جۆری شەكراو و هۆڵی ئاهەنگ گێڕانەكە و مۆدێلی ژووری نوستنەكە و كەلوپەلەكانی تری ناو ماڵ، زۆرترین پانتایی گفتوگۆكانی نێوانە ماڵی كچ و ماڵی داواكار پێكدەهێنن. ئەمە لەكاتێكدا تێگەیشتن لە خاڵە هاوبەش و جیاوازییەكانی ئەو دوو دنیا جیاوازەی نێوان دوو مرۆڤەكە ئەركی لەپێشینەی خودی كچ و كوڕەكەیە و فەراهەم كردنی كەشێكی گونجاو بۆ ئەو دوو مرۆڤە بەمەبەستی دیالۆگێكی عەقڵانی دوور لە كاریگەری سۆز ئەركی لە پێشینەی هەردوو خێزانەكەیە.
بێگومان بۆ كچ و كوڕێكی گەنجی ئەوروپی یان ڕۆژئاوایی ئەم مەسەلەیە هیچ گرنگییەكی نابێت، چونكە لەلایەك پرۆگرامەكانی خوێندن ئاشنای كردوون بە زۆرێك لەلایەنەكانی ژیانی ڕەگەزی بەرامبەر، لەلایەكی ترەوە میدیای بینراو و خوێندراو قسەی خۆیان هەیە لەمبوارەدا، هەلومەرجە كۆمەڵایەتییەكەش ئەو كەشەی فەراهەم كردووە كە دیواری كۆنكرێتی لەنێوان دوو ڕەگەزەكەدا نەبێت. بەڵام بوونی ئەو هۆشیارییە و دروستكردنی ئەو پردە بۆ دیالۆگ لانیكەم لەسەروبەندی پێكهێنانی ژیانی هاوسەرییدا لەنێوان كوڕان و كچاندا پێویستە، زۆر ستەمە كوڕێك بچێتە ژیانی هاوسەرییەوە و هیچ زانیارییەكی نەبێت دەربارەی سوڕی مانگانەی هاوسەرەكەی، دەربارەی پێداویستییە ڕۆحی و سۆزدارییەكانی ڕەگەزی مێینە، بێگومان لە ئامادەنەبوونی هۆشیاری پێویستدا ڕەنگە كوڕ لەخۆیەوە بڕوانێتە ڕەگەزی بەرامبەر و بەمەش دەكەوێتە هەڵەی گەورەوە كە بێ باجدان لێیدەرناچێت. هەروەك بۆ كچەكەش وایە كاتێك واتێبگات كە ڕەگەزی نێر كۆپییەكە لە ڕەگەزی مێینە بەهەمان شێوە دەكەوێتە هەڵەی گەورەوە.
ئەوەی مایەی نیگەرانییە لەم ڕۆژگارەی كۆمەڵگەكەماندا ڕێژەی هەڵوەشاندنەوەی خێزان بەتایبەتی خێزانە تازە پێكهاتووەكان ڕوو لە زیادبوونە، تەنانەت ئێستا مۆدێلی كۆمەڵایەتی سەیرتریش پەیدابووە كە بریتییە لە هەڵوەشاندنەوەی گرێبەستی هاوسەرگیریی لەقۆناغی دەستگیرانیدا، ئەمە وێڕای زیادبوونی دیاردەی ناپاكیی هاوسەریی، خێزانی بەئاژاوە و ناجێگیریش ڕێژەیەكی بەرچاو پێكدەهێنێت لەناو خێزانەكاندا. بۆیە دەتوانین بڵێین ئاساییشی كۆمەڵایەتی كۆمەڵگەی كوردی ناجێگیرە، ئەمەش مەترسی لەسەر ئاییندەی كۆمەڵگەی كوردی دروست دەكات.
ئەو گەنجانە یاخود ئەو هەرزەكارانەی لە خەونە پەمەییەكانی پەیوەندە ڕۆمانسییەكانیاندا دەژین، دەبێت لەو خەونانەیان ڕابن و چیتر خۆیان لە نماییشكردن و بەستنی دەمامكی جۆراوجۆر بەدوور بگرن، زۆرێك لەو كچانەی لەپەیوەندی سۆزدارییەوە پێدەنێنە ژیانی هاوسەرگیریی سكاڵا لەدەست ئەوە دەكەن كە هاوسەرەكانیان هەمان ئەو كەسانە نین كە پێش ئەنجامدانی هاوسەرگیریی لەگەڵیاندا بوون، واتە پێشتر كەسانی سۆز بەخش و ڕۆمانسی و نەرمونیان بوون، بەڵام دوای پرۆسەی هاوسەرگیریی ڕەفتارەكانیان گۆڕاوە و نە سۆز و خۆشەویستییان وەك جارانە و نە ئەو گرنگییەی جارانمان پێدەدەن. هۆكاری ئەم گۆڕانكارییانە لە ڕەفتاری كچ یان كوڕەكاندا دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی كە ئەوان بەر لە هاوسەرگیریی هیچ دیالۆگێكی عەقڵانیان لەنێوان نەبووە و تەنها لەژێر كاریگەری سۆزدا مامەڵەیان لەگەڵ یەكتر كردووە، كە پاڵنەری سەرەكیشییان (چەپاندنی سێكسی و سۆزداری) بووە، بۆیە كاتێك دەچنە ژیانی هاوسەرگیرییەوە ئیدی دەمامكەكان دادەماڵرێن و ڕووە ڕاستەقینەكان دەردەكەون، ئەم حاڵەتەش بۆ زۆرێك لەوان دەبێتە شۆكێكی دەروونی.
زۆرینەی كێشەكانی ژیانی هاوسەرگیریی لای خێزانە تازە پێكهاتووەكان دەگەڕێتەوە بۆ نەشارەزابوون و ئاشنانەبوون بە میكانیزمەكانی مامەڵەیەكی دروست لەگەڵ ڕەگەزی بەرامبەردا، ئەمەش تەنها بە ناسین و ئاشنابوون بە پێكهاتەی سۆزداری و فەسلەجی و سایكۆلۆژی ڕەگەزی بەرامبەر دەكرێت، كەواتە بەر لە هاوسەرگیریی با خێزانی كچ و كوڕە هەرزەكار و گەنجەكانمان، هەروەها خودی كچان و كوڕانیش لە خەمی پڕ كردنەوەی ئەو كەلێنە مەعریفییانەدا بن زیاتر لەوەی لە خەمی دنیایەكی مادی و خەونی پەمەیی نەزۆكدان.