لاقرتێی كچان لەڕێی ئامڕازەكانی تەكنۆلۆژیا!
لەگەڵ بڵاوبوونەوەی زۆر هۆكاری پێوەندی كردن و كارئاسانی و زوو گەیشتن بەزۆرترین زانیاری بەكەمترین ماوە و ئاگاداربوون لەهەموو ئەو شتانەی كە ڕوودەدەن لەدەوروبەرمان لەڕێگەی تەكنۆلۆژیا و پێشكەوتنی زانستیەوە، بەتایبەتی لەبواری گەیاندن و پێوەندی بەستنەوە كە زۆر پێشكەوتنی بەخۆیەوە بینیوە، بەڕاددەیەك كە جیهان وەك گوندێكی بچووكی لێهاتووە، بەڵام لەبیرمان نەچێت لەگەڵ بچووكبوونەوەی جیهان كێشە كۆمەڵایەتیەكان زیادیان كردووە و گەورەبوونە، بێگومان كۆمەڵگەی كوردیش دوورنییە لەو كێشانەی كە لەئێستادا بەرۆكی كۆمەڵگەی مرۆڤایەتی گرتووە كە زۆر جار بەكارەسات كۆتایی پێدێت، هەرچەندە زۆر كەس جەخت لەسەر ئەوە دەكەنەوە كە ناتوانین وەك دیاردە مامەڵەی لەگەڵ بكەین، چونكە داتای زانستی و وردمان لەبەردەستدا نییە لەم بوارەدا ئەنجام درابێت، بەڵام گومانی تێدانییە كە بەشێوەیەكی بەربڵاو لادانی ڕەوشتی لەكۆمەڵگەی كوردیدا هەیە و ڕۆژانە دەست و پەنجەی لەگەڵ نەرم دەكەین، ئەمە تەنیا پەیوەست نییە بەچین و توێژێكی دیاریكراوەوە، بەڵكو باڵی كێشاوە بەسەر تاكەكانی كۆمەڵگەدا لەتەمەنە جیاوازەكاندا و لەهەردوو ڕەگەز، پێوەندی بەوە نییە كە ئەو كەسە ئاستی خوێنەواری چەندە، بەڵكو كشاوە بەناو زۆر لەچین و توێژەكانی كۆمەڵگەدا، بەڵام بێگومان كچان پشكی شێریان بەردەكەوێت لەبەرامبەر ئەو كێشانەی بۆیان دروست دەبێت لەڕێگەی هۆیەكانی پێوەندیەوە بەتایبەتی مۆبایل و ئەنتەرنێت، چونكە لەم ڕێگەیەوە كەمتر ئاسایشی تاك پارێزراوە و زۆر ئاسان دەتوانرێت لاقرتیێ (تەحەروش) بەكچان بكرێت، لەقسەی ناشرین و وێنە گرتن و نامە و زۆر هۆی تر، بێگومان ئەمەش هەمووی بەهۆی خراپ بەكارهێنانی تەكنۆلۆژیا و نزمی ئاستی هۆشیاری لای تاك، كە زۆر جار ئەمەش كاریگەری سلبی لەسەر دەروونی كچان دروست دەكات، چونكە لەدڵەڕاوكەێیەكی بەردەوامدا دەژی لەگەڵ هەر تەلەفونێكی نەناسراودا یان هەر نامەیەكدا. لەم بارەیەوە خاتوو بەهار ڕەفیق كە توێژەری دەروونییە دەڵێت «تەنیا لەساڵی 2011دا و لەماوەی دوانزە مانگدا 560 كەیسی جیاوازم هاتۆتە بەردەست كە هەموویان لەكۆتاییدا بەجۆرێك لەجۆرەكان پەیوەست دەبنەوە بەمۆبایلەوە» و وتیشی تا ئێستا هیچ كەیسێكم نەهاتۆتە بەردەست كە تاوان ئەنجام درابێت بەرامبەر بەكچان لەڕێگەی ئەنتەرنێتەوە، بەڵام ئەوە ناگەیەنێت كە كاریگەری نییە بێگومان كاریگەری خۆی هەیە هەروەها «ئەو تاوانانەی ئەنجامدراوە جۆراوجۆرن كە هەندێكیان بەهەڕەشەی كوشتن كۆتایی هاتووە یان دەرهێنانی لەقوتابخانە، بۆ نموونە كچێك بەڕێگەی هەڵە تەلەفۆنی بۆ هاتبوو لەلایەن كوڕێكەوە پاشان پێوەندی لەگەڵ دروست كردووە و لەیەكەم ژووان دا بەسێ كوڕ دەستدرێژی سێكسییان كردۆتەسەر!» بێگومان ئەمەش ئەوە دەردەخات زەرەرمەندی یەكەم كچانە، بۆیە مۆبایل لەگەڵ ئەوەی ئامێرێكی زۆر بچووكە، بەڵام بەهۆی خراپ بەكارهێنانەوە دەتوانێت كارەساتی زۆر گەورە بخوڵقێنێت كە نەتوانرێت بەئاسانی چارەسەر بكرێت «ئافرەت هەبووە لەسەر یەك نامەی هەڵە كە لەشەودا بۆی هاتووە پیاوەكەی تەڵاقی داوە» بۆیە من گەشتوومەتە ئەو بڕوایە كرانەوەی كۆمەڵگەی كوردی لەناكاو بەڕووی هۆیەكانی تەكنۆلۆژیادا بەبێ ئامادەسازی و هۆشیاری كۆمەڵایەتی زۆر لێی زەرەر مەند بووین بەڕادەیەك «بەقەد دوو هێندەی كیمیایی و ئەنفال كاریگەری سلبی لەسەر كۆمەڵگە جێهێشتووە».
بێگومان لەناو هەرزەكاراندا كێشەكە زیاتر بڵاوە و زووتر دەكەونە ناو هەڵەوە، سیروان محمد توێژەری دەروونییە لەم بارەوە دەڵێت «بەهۆی ئەو بەربەستانەی بۆ كچان دروست كراوە لەكۆمەڵگەی ئێمەدا لەژیانی ڕۆژانەدا بۆیە تووشی لادان دەبێت كاتێك خۆی دەبینێتەوە لەبەردەم فەزایەكی گەورە و دوور لەهەموو ئەو بەربەستانەی كە پێشتر بۆی دروست دەبوو و دەتوانێت پێوەندی ببەستێت لەگەڵ هەركەسێك كە ئارەزووی لێیەتی دوور لەچاوی دایك و باوكی، بۆیە دەكەوێتە هەڵەوە و ڕەگەزی بەرامبەر ئەم دەرفەتە دەقۆزێتەوە. لەم بارەیەوە بەهار ڕەفیق دەڵێت «من زۆر جار سنگی ئەو كچانە دەشوبهێنم بە شەبەكاتی ئەنتەرنێت، چونكە مۆبایل و سیمكارتی تیادا حەشار دەدەن لەقوتابخانەكانی كچاندا». زۆر جار دایكان و باوكان لەداهاتووی كچەكانیان دەترسن تا ڕاددەیەك ڕێگری دەكەن لەكچەكانیان مۆبایل بەكاربهێنن، لەم بارەیەوە خاتوو بەهار ڕەفیق دەڵێت «كەیسێكم هاتەلا كە كچێك كەوتۆتە ژێر هەڕەشە لەلایەن باوكی تەنیا مۆبایلی پێبووە بێ ئەوەی سیمكارتی تیابێت كە بەكاری هێناوە بۆ گوێ گرتن لەگۆرانی». بەڕای من چارەسەر لەڕێگەی بەیاسا كردنی بواری تەكنۆلۆژیا و وشیاركردنەوەی تاكەوە دەبێت.
هاوڕاز عبدول توێژەری دەروونییە و دەڵێت «لەم چەند ساڵەی ڕابردوودا كۆمەڵگەی كوردی زۆر گۆڕانكاری بەسەردا هاتووە و پێشكەوتنی بەخۆیەوە دیوە لەزۆر بواردا كە بۆتە هۆی كرانەوە بەڕووی جیهانی دەرەوەدا، یەك لەو بوارانەش هۆیەكانی پێوەندی و ئەنتەرنێتە، بەڵام بەبێ ئامادەسازی بۆ ئەو قۆناغە، چونكە ئەم هۆیانەی پێوەندیكردن لەكاتێكدا هاتنە ناو كۆمەڵگەی ئێمە كە كچان سنووردار كرابوون و دەرگاكانی پێوەندی كردن بەدەوروبەرەوە بەڕوویاندا داخرابوو، بۆیە بەڕای من ئەم كێشانە پێویستە چارەسەر بكرێت لەڕێگەی وشیار كردنەوەی تاكەكانی كۆمەڵگە لەو دەرئەنجامانەی كە لەڕێگەی خراپ بەكارهێنانی تەكنۆلۆژیاوە ڕوودەدات.
ڕاپۆرت: شادی زەڵمی