پارتی دیموکراتی کوردستان ل ١٦ی تەباخا سالا ١٩٤٦ێ ب ڕێبەرایەتیا بابێ روحیێ نەتەوەیا کورد مەلا مستەفا بارزانی هاتە دامەزراندن ئەڤ روودانە د مێژووا گەلێ کورددا وەرچەرخانەکا مەزن و چارەنوساز بوو .
هەروەها وەکی دهێتە زانین پارتی دیموکراتی کوردستان نە بتنێ وەک پارتەکا سیاسی یە بەلکو وەک قوتابخانەکا نەتەوەیی بوویە بوو هەر کوردەکێ کو شیایە هەمی چین و توێژێن جودا جودا یێن کوردستانێ دبن ئێک ئالادا کۆم بکەت و ناسنامەیا نەتەوەیی بپارێزیت و هەر ژ دەستپێکا خەباتێ پارتی دیموکراتی کوردستان گرنگیەکا بێپایەن دایە هێز و شیانێن گەنجان و ڕێکخستنێن جەماوەری د مێژوویا شۆرەشێن ئەیلوول و گولانێ دا گەنجان ب ڕێکخستنێن خۆ یێن لێهاتی و بهێز ل باژار و گوندان بوونە دینەمویێن سەرەکی یێ بزاڤا ڕزگاریخوازا کوردستانێ پاشان ل ساڵا ١٩٥٣ێ، ب دامەزراندنا ئێکەتیا لاوێن دیموکراتی کوردستان و ئێکەتیا قوتابیێن کوردستانێ پارتی کولەکەکا مودێرن بۆ ڕێکخستنا شیانێن لاوان ئاڤا کر ئەڤ ڕێکخراوە نە بتنێ بۆ هاندانا گەنجان بوو بۆ چەک بوونێ بەلکو بۆ پێگەهاندنا کادرێن خودان هزر و ڕۆشنبیر و سیاسەتمەدار بوو کو پاشەڕۆژا وەڵاتی بڕێڤەبەن.
هەروەها ئەڤرو ژی ل بن سیبەرا سەرکردایەتیا حەکیمانە یا سەرۆک مەسعوود بارزانی گەنج و کادرێن ڕێکخستنێ ئەركێ هەرە مەزن یێ پاراستنا قەوارێ هەرێما کوردستانێ و دەستکەفتێن دەستووری هه‌لگرتیە لسەر ملێن خوە و
دسەردەمێ تەکنەلۆجیا و پێشکەفتنێ دا ئەڤ ڕێکخستنە هزر و وزەیا گەنجان ئاراستەی ئاڤەدانکرن و زانست و داهێنانێ کریە.
هەروەها بیرهاتنا ١٦ی تەباخێ نوویکرنا پەیمان و دلسۆزیا گەنجانە بۆ بەردەوامبوونێ لسەر رێبازا پیرۆزا بارزانیێ نەمر ئەڤ هێزا ڕێکخستنێ و باوەریا گەنجان مسۆگەریا هەرە مەزنە بۆ پاشەڕۆژەکا گەش و ئاڤەدان و سەربلند و ئیدارەیەکا بهێز بۆ گشت مللەتێ کوردستانێ یە .