١٢ی ئابی هەموو ساڵێک، جیهان یادی "ڕۆژی جیهانی لاوان" دەکاتەوە. ئەم یادە تەنها بۆنەیەکی ئاسایی نییە، بەڵکو دانپێدانانێکی نێودەوڵەتییە بەو ڕۆڵە گرنگەی کە لاوان لە گۆڕینی ڕەوتی مێژوودا دەیگێڕن. ئەم ڕۆژە دوای پێشنیاری کۆنگرەی جیهانی وەزیرانی لاوان، لە کانوونی یەکەمی ساڵی ١٩٩٩ لەلایەن کۆمەڵەی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکانەوە بە بڕیاری (١٢٠/٥٤) پەسەندکرا، تا ببێتە سەکۆیەک بۆ خستنەڕووی کێشە، خواست و تواناکانی لاوان.
لاو کێیە و چ تایبەتمەندییەکی هەیە؟
لاو تەنها قۆناغێکی تەمەن نییە، بەڵکو بارێکی دەروونی و فیکرییە کە لێوانلێوە لە چالاکی، نوێخوازی و کارامەیی. لاوان ئەو توێژە زیندووەی کۆمەڵگەن کە بەردەوام لە گەڕان دان بەدوای گۆڕانکاری و باشترکردنی ژیان. ئەوان بە "پێشەنگی داهێنان" دەناسرێن، چونکە هەمیشە ئامادەی تاقیکردنەوەی ڕێگەی نوێ و شکاندنی قاڵبە کۆنەکانن. دڵسۆزی، حەقبێژی و ئامانج خوازی لە خەسڵەتە هەرە دیارەکانی ئەم توێژەیە.
گرنگیی لاوان لە گەشەپێدانی وڵاتدا
قۆناغی لاویەتی بە گرانبەهاترین سەرمایەی هەر نەتەوەیەک دادەنرێت. هێزی جەستەیی و فیکریی لاوان، داینەمۆی پێشکەوتنی ئابووری، سیاسی و تەکنەلۆژییە. لە ڕاستیدا، ئەو وڵاتانەی خاوەن ڕێژەیەکی بەرزی دانیشتوانی لاون، خاوەنی "دیارییەکی دیمۆگرافی"ن؛ ئەگەر ئەم هێزە بە دروستی ئاراستە بکرێت، دەتوانن لە ماوەیەکی کەمدا بازدانی گەورە لە هەموو کایەکاندا ئەنجام بدەن.
زانیاری زیاتر لەسەر ئەم ڕۆژە:
نەتەوە یەکگرتووەکان ساڵانە دروشمێکی تایبەت بۆ ئەم ڕۆژە دیاری دەکات (وەک: لێهاتووییە سەوزەکان، بازدانی دیجیتاڵی، یان دادپەروەری نێوان نەوەکان). ئەمەش بۆ ئەوەیە کە سەرنجی حکومەتەکان ڕابکێشێت بەرەو ئەو بوارە نوێیانەی کە پێویستە لاوان تێیدا پێبگەیەنرێن. لاوان لە ئێستادا نەک تەنها بەکارهێنەری تەکنەلۆژیان، بەڵکو داڕێژەری جیهانی دیجیتاڵی و پارێزەری ژینگەن.
وەک "بان کی مۆن" سکرتێری پێشووی نەتەوە یەکگرتووەکان دەڵێت: "پێویستە لاوان لە پرۆسەی دروستکردنی بڕیارداندا بەشدارییەکی کارایان پێبکرێت. ئەگەر هەلومەرجی گونجاو و دەرفەتی یەکسانیان بۆ نەڕەخسێنرێت، ئێمە توێژێکی ونبوو لە کۆمەڵگەدا بەرهەم دەهێنین."
لەم ڕۆژەدا، پیرۆزبایی لە هەموو لاوانی کوردستان و جیهان دەکەین. کاتی ئەوە هاتووە کە لاوان نەک وەک "داهاتوو"، بەڵکو وەک "ئێستا"ی کۆمەڵگە ببینرێن و دەرفەتی تەواویان بۆ بڕەخسێنرێت تا وزەکانیان لە پێناو ئاوەدانی و ئاشتی بەکاربهێنن.