پێشمەرگە قەڵغانا قوربانیدانێ و مانا دەستوورییە د ناڤبەرا بڕیارێن بەغدا و گەفێن ئاسایشێ دا
مێژوویا گەلان ب سەرکەفتن و قوربانیدانێن قارەمانان دهێنە نڤیسین بو مللەتێ کورد ژی پێشمەرگە هێما و گەرەنتیا مان و بەردەوامبوونا دۆزا ڕەوا یا مللەتێ کوردە.
هەروەها ئەڤە دەمەکێ دایە کو حکوومەتا فیدراڵ یا بەغدا بزاڤان دکەت د بن ناڤێ کۆنترۆلکرنا چەکی و ڕێکخستنا هێزێن ژ یاسا دەرچووی دا پێگەهێ سەربازی یێ هەرێما کوردستانێ کێم بکەت، لڤێرە دا پرسیار لسەر پاشەڕۆژا پێشمەرگەی دبنە مژارەکا گەرم و هەستیار.
هەروەکی دهێتە زانین پێشمەرگە چ جاران هێزەکا نەیاسایی نەبوویە و نە دچیتە د خانەیا ملیشیان دا بەڵکو قەڵغانەکێ نیشتمانی یێ فەرمی یە کو ناسنامە و قەوارێ دەستووری یێ هەرێما کوردستانێ.
هەروەها پێشمەرگە ئەو هێزە بوویە د سالا(٢٠١٤)ز دژی ڕێکخراوا تیرۆریستی یا داعشێ شەرکر و ل دەمێ هێرش کرە سەر عیراقێ و سوپایێ فیدراڵ د چەند ڕۆژەکێن کێم دا ل چەندین پارێزگەهان ڤەکشیان و پێشمەرگە وەک هێزەکا پۆڵایین ل سەر عەردی ڕووبەڕووی مەزنترین گەفا جیهانی ببوو.
هەروەها پێشمەرگەی ب کەمترین چەک و ئامێری سەربازی ئەڤ رێکخراوا تیرۆرستی تێکشکاند هەتا دوماهیێ شەر دژی وان کری.
هەروەها وەکو دهێتە زانین پێشمەرگەی دڤی شەریدا بێ جوداهی بەرەڤانی ژ کورد عەرەب و تورکومان و کریستیان و ئێزدیان و گەلەک دەڤەر ژی رزگارکرن وەکو کەرکووک نەینەوا و مەخمورێ ب خوینا زێدەتر ژ ١٧٠٠ شەهیدێن پێشمەرگەی و ئەڤ قارەمانیە بوو ئەگەر کو جیهان پێشمەرگەی وەک هەڤپەیمانەکێ باوەرپێکری یێ نێڤدەولەتی بهێتە نیاسین .
هەروەها پێگەهێ دەستووری و تایبەتمەندیا پێشمەرگەی
ل گۆرەی ماددێ (١٢١) ژ دەستوورێ عیراقێ یێ ساڵا ٢٠٠٥ێ وەک پاسەوانێ فەرمی یێ هەرێمێ هاتیە چەسپاندن.
لەوما هەر بزاڤەک ژلایێ بەغدا ڤە بۆ سادەکرنا پێگەهێ پێشمەرگەی د ناڤ هێزێن گشتی دا پێشێلکاریەکا ئاشکەرا یا دەستووری یە پێشمەرگە خودان دیسپلین و پێکهاتەکێ فەرمی یە کو هەمبەر نەمانا دەسەڵاتا فیدراڵ هەمیشە هێزا پارێزەر بوویە.
ئاستەنگ و مەترسیێن ل سەر هەرێمێ تێکەلکرنا ئێکجاری یا پێشمەرگەی د ناڤ سوپایێ گشتی یێ عیراقێ دا چەندین مەترسیان بۆ سەر قەوارەیێ سیاسی یێ هەرێمێ پەیدا دکەت وەکو:
• ژدەستدانا سەربەخۆیا ئەمنی: لاوازبوونا دەسەڵاتا هەولێرێ ل سەر هێزێن خۆ یێن بەرەڤانیێ.
• فشارێن سیاسی: بەغدا دشێت د پاشەڕۆژێ دا ڤێ چەندێ وەک کارتەکا فشارێ دژی مافێن دەستووری یێن کوردان بکاربینیت.
• بۆشاییا ئەمنی: ڤەکێشانا پێشمەرگەی ژ دەڤەرێن لایەنگر و ماددێ ١٤٠ دێ دەرگەهی بۆ ڤەگەڕیانا گروپێن تیرۆریستی و تێکچوونا جێگیریێ ڤەکەت.
دیتنا هەرێما کوردستانێ بۆ چارهسهریێ
هەرێما کوردستانێ دژی ڕێکخستنا چەکی نینە، بەڵکو دڤێت ئەڤ پرۆسەیە ب ڕێکا چاکسازیێن ناڤخۆیی بیت. کاروانێ ئێکخستنا هێزێن پێشمەرگەی د ناڤ چوارچۆڤێ وەزارەتا پێشمەرگەی دا (ب پشتەڤانیا هێزێن هەوپەیمانان) باشترین بەدیلە. ئەڤ پرۆسەیە دێ هێزەکا نیشتمانی، پڕۆفیشناڵ و یاسایی دروستکەت، ب بێ وێ چەندێ کو تایبەتمەندیا هەرێمێ و سەروەریا وێ بهێتە بنپێکرن و هەر بڕیارەکا فیدراڵی دەربارەی چەک و هێزێن چەکدار پێدڤی ب ل هەڤهاتنەکا سیاسی یا کوور هەیە د ناڤبەرا هەولێر و بەغدا و بێی ڕێزگرتن ل مێژوویا پر ژ قوربانی و پێگەهێ دەستووری یێ پێشمەرگەی سەپاندنا چارهسهریێن ئێکلاینە و هەروەها ئەڤ چەندە ژی دێ گرژیان زێدهتر لێ كهت و دۆسەیا ئاسایشا عیراقێ و هەرێمێ ئێخیتە د مەترسیێ دا.

ئاوارە نێروەیی