لە نزیک بیرە نەوتییەکانی دۆمەی گورگور، منداڵان لە ژێر تیشکی گەرمادا یاری دەکەن، بەڵام هەمیشە با لەگەڵ خۆیدا بۆنی نەوت و گازی سووتاو دەهێنێت. خێزانەکان دەڵێن نەوت لە ژێر پێیانە، بەڵام ئاو و خزمەتگوزارییە سادەکانیشیان بە دەست ناگەن.

کەرکووک یەکێکە لە دەوڵەمەندترین شارە نەوتییەکانی عێراق. ڕۆژانە سەدان هەزار بەرمیل نەوت لە کێڵگەکانی ئەو شارە دەردەهێنرێت و بۆ بازاڕە جیهانییەکان هەناردە دەکرێت. هەر بۆیە کەرکووک بە “شاری ئاڵتونی ڕەش” ناسراوە، بەڵام دانیشتووانی شارەکە دەڵێن ئەو سامانە تاکو ئێستا هیچ ژیانێکی باشتر و ئاسوودەتری بۆیان نەهێناوە.

لە سەرەتای دۆزینەوەی نەوت و هەڵکەندنی بیری ژمارە یەکەوە، کەرکووک هەمیشە لە ناو ململا‌نێ سیاسی، نەتەوەیی و مەزهەبییەکاندا بووە. خەڵکی شارەکە دەڵێن نەوت، لە شوێنی ئەوەی هۆکاری گەشەپێدان و ئارامی بێت، زۆر جار بووەتە هۆکاری قەیران و ناکۆکی.

هاووڵاتییان دەڵێن نازانن داهاتی فرۆشتنی ئەو نەوتە بۆ کوێ دەچێت و چۆن بەڕێوە دەبرێت. لەگەڵ ئەوەشدا، زۆرێک لە دانیشتووانی کەرکووک هێشتا بەدەست کێشەی کارەبا، کەمیی ئاو، خزمەتگوزارییە تەندروستییەکان و بێکاری دەناڵێنن.

ژینگەیەکی پیس لەسەر دەریای نەوت

چالاکوانانی کۆمەڵگای مەدەنی پێیان وایە کەرکووک لە ئێستادا یەکێکە لە پیسبووترینی شارەکانی عێراق. ئەوان دەڵێن هەوا و ژینگەی شارەکە بۆ ژیانێکی تەندروست گونجاو نییە، و دانیشتووان بەردەوام لە ژێر هەڕەشەی مەترسییە تەندروستییەکانن.

بە پێی قسەی چالاکوانان، بوونی کۆمپانیای نەوتی باکوور، کۆمپانیای غازی باکوور و هەروەها پاڵاوگە و کارگە پیشەسازییەکان، یەکێکن لە هۆکارە سەرەکییەکانی پیسبوونی هەوا و ژینگەی کەرکووک.

لە زۆرێک لە ناوچەکانی شار، دوکەڵی ڕەش و بۆنی گازی سووتاو بووەتە بەشێک لە ژیانی ڕۆژانەی خەڵک. دانیشتووان دەڵێن سووتاندنی بەردەوامی غازی هاوڕێی نەوت، جگە لە بەهەدەردانی سامانێکی سروشتی، کاریگەرییەکی خراپی لەسەر تەندروستی و ژینگە هەیە.

کەمیی سەوزایی و زیادبوونی نەخۆشییەکان

لەگەڵ گەورەبوونی شار و زیادبوونی ژمارەی دانیشتووان، ڕێژەی سەوزایی کەرکووک بە شێوەیەکی مەترسیدار کەم بووەتەوە. چالاکوانانی ژینگە دەڵێن ڕێژەی سەوزایی شارەکە لە نێوان 2 بۆ 3%دایە، لە کاتێکدا بۆ ژیانێکی تەندروست پێویستە لانیکەم 15%ی شارەکە سەوز بێت.

بەشێکی زۆر لە زەوییە کشتوکاڵییەکانی دەوروبەری کەرکووک، بەهۆی گەورەبوونی شار و زیادبوونی گەڕەکەکانی نیشتەجێبوون، گۆڕدراون بۆ شوێنی نیشتەجێبوون و بیناسازی. ئەمەش بووەتە هۆی کەمبوونەوەی باخچە و پارکە گشتییەکان.

پسپۆڕانی تەندروستی و چالاکوانانی ژینگە هۆشداری دەدەن کە پیسبوونی هەوا و کەمیی سەوزایی، کاریگەریی ڕاستەوخۆیان لەسەر بڵاوبوونەوەی نەخۆشییە هەناسەییەکان و هەندێک جۆری شێرپەنجە هەیە.

نەوت؛ سامانێک کە هێشتا خزمەت بە خەڵک ناکات

لە کاتێکدا کەرکووک یەکێکە لە گرنگترین ناوچە نەوتییەکانی عێراق، زۆرێک لە دانیشتووان هەست دەکەن بەشیان لەو سامانە نەگەیشتووە. نەوت ڕۆژانە دەردەهێنرێت، بەڵام خزمەتگوزارییە بنەڕەتییەکان هێشتا لە ئاستێکی لاوازن.

پرسیارێک کە زۆرێک لە خەڵکی کەرکووک دووبارەی دەکەنەوە ئەوەیە:

ئەگەر کەرکووک لەسەر دەریایەک لە نەوت دانیشتووە، بۆچی دانیشتووانی هێشتا لە ژیانێکی بەخزمەتگوزاری و تەندروست بێبەشن؟

کەرکووک هێشتا لەنێوان سامانێکی زۆر و ژیانێکی قورسدا گیرساوەتەوە؛ شارێک کە نەوتی زۆری هەیە، بەڵام خەڵکەکەی هێشتا بە دوای هەناسەیەکی پاک و ژیانێکی ئارامدا دەگەڕێن.