ڕەهەندە ستراتیژییەکانی سەردانی سەرۆکوەزیران (مەسرور بارزانی) بۆ بەغدا
سەردانی ئەم دواییەی مەسرور بارزانی، سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان بۆ بەغدا، تەنها گەشتێکی دیپلۆماسیی ئاسایی نەبوو، بەڵکو گوزارشت بوو لە وەرچەرخانێکی مێژوویی لە پەیوەندییەکانی نێوان هەولێر و بەغدا، ئەم سەردانە کە لە ساتەوەختێکی سیاسیی هەستیاردا ئەنجامدرا، نەخشەڕێگەی قۆناغێکی نوێی کێشا کە تێیدا لۆژیکی "دیالۆگ و چارەسەر" جێگەی "تەنگژە و گرژی" گرتەوە.
١. مووچە: لە کارتی فشارەوە بۆ پابەندییەکی تەکنیکی
یەکێک لە گەورەترین دەستکەوتەکانی ئەم سەردانە، گۆڕینی مەلەفی مووچە بوو لە کێشەیەکی سیاسیی ئاڵۆزەوە بۆ پرسێکی تەکنیکیی سادە. کۆبوونەوەی نێوان مەسرور بارزانی و عەلی زەیدی، سەرۆکوەزیرانی عێراق، ئەو پەیامە ڕوونەی بە هەمووان دا کە بژێوی خەڵک هێڵی سوورە و نابێت تێکەڵی ململانێکان بکرێت.
پێشبینی دەکرێت، ناردنی شایستە داراییەکانی هەرێم ببێتە کارێکی ڕۆتینی مانگانە. ئەمەش جۆرێک لە "ئارامیی ئابووری" لە هەرێمی کوردستان بەدی دەهێنێت کە ساڵانێکە بەدەست ناسەقامگیرییەوە دەیناڵاند.
٢. شەرعیەتی دەستووری: چەسپاندنی پایەکانی قەوارەی هەرێم
کۆبوونەوەی سەرۆکوەزیرانی هەرێم لەگەڵ فایەق زێدان، سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای دادوەری، ڕەهەندێکی یاسایی قووڵی بە سەردانەکە بەخشی، ئەم دیدارە نیشانیدا کە هەرێم دەیەوێت کێشە یاساییەکان لە ڕێگەی لێکتێگەیشتنی پێشوەختە و لەژێر چەتری دەستووردا چارەسەر بکات، چاوەڕوان دەکرێت هەماهەنگییەکی زیاتر لە نێوان دەسەڵاتی دادوەریی هەولێر و بەغدا دروست بێت، ئەمەش زامنی پاراستنی قەوارەی دەستووریی هەرێم و دوورخستنەوەی بڕیارە دادوەرییەکان دەکات لە کاریگەریی سیاسی.
٣. دیپلۆماسیی هێمن: کۆتاییهێنان بە شەڕی میدیایی
ئەو پێشوازییە گەرمەی لە مەسرور بارزانی کرا، ئاماژەیەکی ڕوون بوو بۆ گۆڕینی زمانی گفتوگۆ، قۆناغی لێدوانە توندە میدیاییەکان کۆتایی هات و قۆناغی "دیالۆگ" دەستی پێکرد.
کاتێک کێشەکان لە جیاتی شاشەکان، لە ناو لیژنە تەکنیکییەکاندا باسیان لێوە دەکرێت، فشاری دەروونی لەسەر هاووڵاتیان کەمدەبێتەوە و زەمینەیەکی گونجاوتر بۆ ڕێککەوتنی درێژخایەن دەڕەخسێت.
٤. پرسی نەوت: لە سەردانەکەی دوێنێدا،مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان بۆ بەغدا، پرسی نەوت یەکێک بوو لە تەوەرە سەرەکییەکان، بەپێی زانیاری و ڕاپۆرتە هەواڵییەکان، دۆخی پرسی نەوت بەم شێوەیە بوو:
*گەرەنتی ئەمنی بۆ کۆمپانیا نەوتییەکان: یەکێک لە خاڵە گرنگەکان، داواکردنی گەرەنتی ئەمنی بوو بۆ کۆمپانیا نێودەوڵەتییەکانی نەوت و گاز کە لە هەرێمی کوردستان کار دەکەن، ئاماژە بەوە درا کە کۆمپانیاکان ناتوانن لەژێر هەڕەشەی درۆن و هێرشەکاندا دەست بە بەرهەمهێنان و هەناردەکردن بکەنەوە، ئەمە وەک مەرجێکی سەرەکی بۆ دەستپێکردنەوەی پڕۆسەکە تاوتوێ کرا.
*یاسای نەوت و گاز: گفتوگۆ کرا لەسەر پەلەکردن لە دەرکردنی "یاسای فیدراڵیی نەوت و گاز" بۆ ئەوەی کێشەکان بە شێوەیەکی بنەڕەتی و دەستووری چارەسەر بکرێن، لایەنی کوردی خواستی خۆی نیشان داوە کە ئەم یاسایە ببێتە بنەمایەک بۆ ڕێکخستنی پەیوەندییەکان و پاراستنی مافە دەستوورییەکانی هەرێم.
*پرسی وزە و کارەبا: جگە لە نەوت، تەوەری "پڕۆژەی ڕووناکی" (کارەبای ٢٤ کاتژمێریی هەرێم) خرایە ڕوو، هەرێم ئامادەیی نیشاندا ئەزموونی خۆی لە بواری وزەدا بگوازێتەوە بۆ بەغدا بۆ چاکسازی لە کەرتی کارەبای عێراقدا.
٥. چەتری پاراستنی سیاسی: ڕێککەوتنی نیشتمانی
دیدارەکانی مەسرور بارزانی تەنها لە چوارچێوەی حکومەتدا نەمایەوە، بەڵکو لایەنە سیاسییە کاریگەرەکانی (شیعە و سوننە)ی گرتەوە. ئەمە هەنگاوێکی زیرەکانە بوو بۆ دروستکردنی پشتگیرییەکی سیاسیی فراوان بۆ ڕێککەوتنەکان.
ئەم تێگەیشتنە سیاسییە دەبێتە زامنی ئەوەی کە ڕێککەوتنەکان تەنها پەیوەست نەبن بە کەسەکانەوە، بەڵکو ببنە بەشێک لە کارنامەی دەوڵەت کە بە گۆڕینی حکومەتەکانیش تێکنەچن.
بەرەو کۆنفیدراڵیزمی دارایی و ئیداری: ئەگەر سەیری کۆی دیمەنەکە بکەین، دەبینین داهاتووی پەیوەندییەکانی هەولێر و بەغدا بەرەو جۆرێک لە "کۆنفیدراڵیزمی دارایی و ئیداری" هەنگاو دەنێت. ئەمە بەو مانایەیە کە هەرێمی کوردستان وەک قەوارەیەکی سیاسی و دەستووریی بەهێز دەمێنێتەوە، بەڵام لە چوارچێوەی سیستەمێکی دارایی و یاسایی یەکگرتوودا لەگەڵ بەغدا کار دەکات.
سەردانەکەی مەسرور بارزانی سەلماندی کە "ئیرادەی سیاسی" کلیلە بۆ چارەسەری هەموو کێشەکان. ئەمڕۆ هەولێر و بەغدا لە هەموو کات زیاتر لە یەکتر تێدەگەن و ئەمەش دەکرێت ببێتە وەرچەرخانێکی مێژوویی بۆ بەدیهێنانی سەقامگیرییەکی هەمیشەیی کە سوودەکەی بۆ هەموو هاووڵاتیانی عێراق و هەرێمی کوردستان بێت.

دڵشاد ھەرکی