لە ئێستادا ناوچەكە بە قۆناغێكی پڕ لە ئاڵۆزی و گرژیی بێوێنەدا تێدەپەڕێت، كە دەكرێت وەك جەنگێكی بەرفراوان و درێژخایەن وەسف بكرێت. لە ناو جەرگەی ئەم ململانێیانەدا، هەرێمی كوردستان ڕووبەڕووی مەترسییەكی جدی و ڕاستەوخۆ بووەتەوە، كە ئەویش هەڕەشەی بەردەوامی ئەو گرووپە میلیشیایانەیە كە لە دەرەوەی چوارچێوەی یاسایی و دەسەڵاتی حكومەتی فیدڕاڵیی عێراق كار دەكەن. ئەم گرووپانە كە بە ئاشكرا دژایەتیی خۆیان بۆ قەوارەی هەرێم ڕادەگەیەنن، تەنیا هێزێكی ناوخۆیی نین، بەڵكو وەك ئامرازێكی ئەجێندای وڵاتانی ناوچەیی، بەتایبەت ئێران، بەكاردەهێنرێن بۆ تێكدانی سەقامگیریی هەرێم و پەلكێشكردنی بۆ ناو جەنگێكی وەكالەت (Proxy War) كە هیچ پەیوەندییەكی بە بەرژەوەندییەكانی گەلی كوردەوە نییە.

ئەم دۆخە نالەبارە لە ڕووی جیۆپۆلەتیك و جیۆستراتیژییەوە، ئاماژەیەكی مەترسیدارە. كاتێك دەوڵەتی عێراق ناتوانێت سەروەریی خاك و سنوورەكانی خۆی بپارێزێت، هەرێمی كوردستان دەكەوێتە ناو بۆشاییەكی ئەمنییەوە. میلیشیاكانی سەر بە حەشدی شەعبی هەموو هەوڵێكی خۆیان دەدەن تا هەرێم بكەنە مەیدانی یەكلاكردنەوەی ململانێ نێودەوڵەتییەكان. ئەگەر عێراق بەردەوام بێت لەم لاوازییە، ئەوا هەرێم تەنیا وەك ناوچەیەكی نائارام نامێنێتەوە، بەڵكو دەچێتە قۆناغێكی دژوارتر كە تێیدا جەنگی وەكالەت ڕاستەوخۆ لە ناو خاكی كوردستاندا دەست پێدەكات، ئەمەش هەڕەشەیەكی بنەڕەتییە بۆ سەر ژیان و بژێوی و پاشەڕۆژی هاووڵاتیان.

یەكێك لە گەورەترین كێشە مێژووییەكانی كورد، مەسەلەی «پێناسەكردنی دوژمن» بووە. بە درێژایی دەیان ساڵ، حزبە سیاسییەكان نەیانتوانیوە پێناسەیەكی هاوبەش و نەتەوەیی بۆ دوژمن و مەترسییەكان بكەن، بەڵكو هەمیشە لە چوارچێوەی بەرژەوەندییە حزبییە تەسكەكاندا سەیری ڕووداوەكانیان كردووە. بەڵام لەم قۆناغە هەستیارەدا، كە هێرشی درۆن و مووشەكەكان هیچ جیاوازییەك لە نێوان هەولێر و دهۆك و سلێمانی ناكەن، دەبێت ئەم ڕاستییە تێبگەین كە مەترسییەكە هاوبەشە و دوژمنەكەش هەمان دوژمنی كلاسیكییە كە دەیەوێت قەوارەی دەستووریی هەرێم هەڵوەشێنێتەوە. هەر بۆیە، كاتی ئەوە هاتووە بەرژەوەندییە حزبییەكان وەلابنرێن و ئەجێندایەكی نیشتمانیی درێژخایەن دابڕێژرێت كە هەمووان لە دەوری یەك ئامانج كۆبكاتەوە.

سەبارەت بە ڕێكارە یاساییەكان لە ئاستی نێودەوڵەتیدا، پێویستە واقیعبین بین. هەرێمی كوردستان بەو پێیەی وڵاتێكی سەربەخۆ نییە و وەك هەرێمێكی فیدڕاڵ لە ناو عێراقدا پێناسە كراوە، ناتوانێت ڕاستەوخۆ سكاڵا لە دادگای نێودەوڵەتی تۆمار بكات. ئەمە كۆسپێكی یاساییە، بەڵام بەو مانایە نییە كە دەستەوەستان بین. هەرێم دەبێت لە ڕێگەی فشار خستنە سەر حكومەتی عێراق و بەكارهێنانی كەناڵە دیپلۆماسییە كاریگەرەكانی خۆی، دەنگی مەزڵوومییەتی گەلی كورد بگەیەنێتە كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی.

بۆ پاراستنی قەوارەی دەستووریی هەرێم لەم گێژاوەدا، پێویستمان بە ستراتیژییەكی گشتگیر هەیە. خاڵی دەستپێك و بنەڕەتیی ئەم ستراتیژییە، دروستكردنی یەكدەنگیی نیشتمانییە. پێویستە سەركردایەتیی سیاسیی كوردستان، بە ڕێبەرایەتیی جەنابی سەرۆك مەسعود بارزانی، كۆبوونەوەیەكی فراوان و نیشتمانی ئەنجام بدەن، بۆ پێكهێنانی بەرەیەكی یەكگرتوو.

لە لایەكی دیكەوە، پێویستە هێزی پێشمەرگەی كوردستان وەك تاقە هێزی پارێزەری نیشتمان، بەهێزتر و ڕێكخراوتر بكرێت. نابێت ڕێگە بدەین، پێشمەرگە وەك هێزی حزبی بمێنێتەوە، بەڵكو دەبێت ببێتە سوپایەكی نیشتمانیی یەكگرتوو كە توانای بەرگریی لە هەموو بستێكی خاكی كوردستانی هەبێت. لە هەمان كاتدا، دەبێت داوا لە وڵاتانی هاوپەیمان بكرێت، كە تەنیا بە لێدوانی سیاسی نەوەستن، بەڵكو هاوكاریی سەربازیی ڕاستەقینە و سیستەمی بەرگریی ئاسمانی بۆ هەرێم دابین بكەن، تا بتوانین بەرپەرچی هێرشە غەدرئامێزەكانی درۆن و مووشەكەكان بدەینەوە.