‎دیمانە لە گەڵ رۆژنامەی بلدنا

‎هەرێمی کوردستانی عێراق وەک ئەکتەرێکی سیاسی بە پەراوێزێکی کاریگەر لە هاوکێشەکانی سەقامگیری هەرێمدا دەردەکەوێت، لەسەر بنەمای ڕێبازێک کە پشت بە دیالۆگ و ئەولەویەتدان بە چارەسەری ئاشتیانە دەبەستێت، هەروەها تۆڕێکی هاوسەنگ لە پەیوەندی لەگەڵ لایەنە هەرێمی و نێودەوڵەتییەکان.
‎لەم چاوپێکەوتنەدا، شێرکۆ حەبیب، نوێنەری پارتی دیموکراتی کوردستان لە میسر، دیدگای پارتەکە بۆ ڕۆڵی ناوچەیی هەرێمی کوردستان و توانای بەشداریکردنی لە چارەسەرکردنی کێشە ئاڵۆزەکان، لە تورکیاوە تا سوریا، هەروەها یەکتربڕینی ئەم ڕۆڵە لەگەڵ هەوڵەکانی میسر بۆ پاڵپشتیکردنی ئاسایش و سەقامگیری ناوچەکە. ئەمەی خوارەوە دەقی چاوپێکەوتنەکەیە:
‎لەبەر ڕۆشنایی گۆڕانکارییە خێراکانی ناوچەکە، پێگەی ئەمڕۆی هەرێمی کوردستانی عێراق لە هاوسەنگی هێزەکانی ناوچەکەدا چۆن هەڵدەسەنگێنن؟ وە ئایا بووەتە یاریزانێکی حەتمی لەو بابەتانەی کە لە کاروباری ناوخۆی عێراق تێدەپەڕن؟
‎ھەرێمی کوردستان ھەمیشە پێگەیەکی گرنگی ھەبووە و بەردەوامە لە ھاوسەنگیەکانی ھەرێمدا، ھەروەھا یاریزانێکی سەرەکییە لە گەیشتن بە سەقامگیری و ئاسایش. گەلی کورد بە گشتی پشتیوانی ئاشتی و سەقامگیری و پێکەوەژیانە، و ناتوانرێت پشتگوێ یان پەراوێز بخرێت، چونکە ئەوە دەبێتە هۆی چارەسەرنەکردنی کێشەکان. هەرێم بەشێکە لە چارەسەری هەموو قەیرانەکان و مێژووش شاهیدی ئەوەیە.
‎هەرێمی کوردستان دەتوانێت چ ڕۆڵێک بگێڕێت لە بەشداریکردن لە یەکلاییکردنەوەی پرسی پارتی کرێکارانی کوردستان، بەتایبەتی لەبەر ڕۆشنایی باشتربوونی بەرچاوی پەیوەندییەکانی نێوان هەولێر و تورکیا لەم دواییانەدا؟
‎پارتی دیموکراتی کوردستان بە سەرکردایەتی سەرۆک مەسعوود بارزانی ، هەمیشە بانگەشە بۆ چارەسەری ئاشتیانەی ناکۆکیەکان دەکات و بەکارهێنانی توندوتیژی ڕەتدەکاتەوە. لە سەرەتای دامەزراندنیەوە لەلایەن جەنەڕاڵ مەلا مستەفا بارزانی نەمرەوە، بە بەردەوامی گفتوگۆی لەگەڵ هەموو لایەنەکان لە پێشینەی کارەکانی داناوە. لەژێر ڕێنماییەکانی سەرۆک مەسعوود بارزانی، هەرێمی کوردستان ڕۆڵی ئەرێنی گێڕاوە لە پڕکردنەوەی بۆشایی نێوان کوتلە ناکۆکەکانی تورکیا، جەختیشی کردەوە کە چارەسەری ئاشتیانە و دیالۆگ بۆ ڕێگریکردن لە خوێنڕشتن زۆر پێویستە. دیالۆگەکانی ئەم دواییەی نێوان سەرکردەکانی هەرێم- مەسعوود بارزانی، سەرۆکی هەرێم نێچیرڤان بارزانی، مەسرور بارزانی، سەرۆکوەزیران- ڕۆڵی سەرەکییان لە پڕۆسەی ئاشتی ئەم دواییەدا هەبووە. هەروەها سەرۆک بارزانی لە ماوەی ساڵانی ڕابردوودا ڕۆڵێکی بەرچاوی لە دەستپێکردنی پڕۆسەی ئاشتیدا بینیوە، بەردەوام دووپاتی دەکاتەوە کە سەد ساڵ گفتوگۆ باشترە لە کاتژمێرێک جەنگ.
‎ئەگەر ڕوو لە پرسی سوریا بکەین، بە لەبەرچاوگرتنی پەیوەندییەکانی لەگەڵ هێزەکانی سوریای دیموکرات، ڕۆڵی هەولێر لە هەر یەکلاکردنەوەی سیاسی ئەگەری لەناو سوریادا چۆن دەڕوانن؟ وە ئایا دەتوانرێت ئەم پەیوەندییە بەکاربهێنرێت بۆ نزیککردنەوەی دیدگاکان و پشتگیریکردن لە سەقامگیری؟
‎لە دوای بەهاری عەرەبی لە سوریا، هەرێمی کوردستان داوای لە هێزە کوردییەکانی سوریا کردووە، ناکۆکیەکانیان وەلا بنێن و هەڵوێستەکانیان یەکبخەن. بۆ ئەم مەبەستە لە هەولێر و دهۆک، بە سەرپەرشتی ڕاستەوخۆی سەرۆک مەسعوود بارزانی، کۆبوونەوەی زۆر لەگەڵ لایەنە سوورییەکان ئەنجام دراون. هەولێر بەردەوام بانگەشەی بۆ یەکڕیزی کورد و چارەسەرکردنی ناکۆکییە ناوخۆییەکان کردووە، چ لەناو پێکهاتەی کوردی و چ لەگەڵ گروپەکانی تر. بێگومان ئەم پەیوەندیانە بۆ بەرەوپێشبردنی سەقامگیری و پشتیوانیکردن لە مافەکانی کوردەکانی سوریا بەکاردەهێنرێن.
‎تا چ ڕادەیەک هەرێمی کوردستان خاوەنی ئەو ژوورە سیاسی و دیپلۆماسییە بۆ مانۆڕکردن کە شایستەی ئەوە دەکات ڕۆڵی نێوەندگیری لەم پرسە هەستیارانەی ناوچەکەدا بگێڕێت، بەبێ ئەوەی ئەمە بگۆڕێت بۆ بارگرانییەکی سیاسی یان ئەمنی لەسەری؟
‎ھەرێمی کوردستان ھەمیشە ئامادەیە بەشداری بکات لە بەرقەرارکردنی ئاشتی لە ھەرێم، جا بە ڕێگەی دیپلۆماسی بێت یان سیاسی، تەنانەت ئەگەر ئەمە بارگرانیشی لەسەر دروست بکات، بەو پێیەی سەقامگیری و ئارامی لە لوتکەی ئەولەویەتەکانی ھەرێم و سەرکردەکانیدایە.
‎لە پێگەی خۆتەوە لە قاهیرە، چۆنی هەڵدەسەنگێنن بۆ یەکتربڕینی ڕۆڵی کورد لەگەڵ ڕۆڵی میسر لە پشتیوانیکردن لە سەقامگیری ناوچەکە؟ وە ئایا قاهیرە دەتوانێت هاوبەشێکی پاڵپشت بێت بۆ هەر هەوڵێکی سیاسی بە ئامانجی چارەسەرکردنی قەیرانەکانی ناوچەکە؟
‎میسر دەوڵەتێکی سەرەکییە و پێگەیەکی دیاریکراوی هەیە لە ناوچەکەدا و کاریگەرییەکی بەرچاوی هەیە لە بەرەوپێشبردنی ئاشتی. پەیوەندییەکانی میسر و کورد نە تازەن و نە بەڕێکەوتە، ئەوانە پەیوەندی مێژوویین کە مێژووەکەیان دەگەڕێتەوە بۆ چەندین سەدە. لە سەردەمی هاوچەرخدا ئەم پەیوەندیانە بە پێشوازیی جەمال عەبدولناسر، سەرۆکی کۆچکردوو لە مەلا مستەفا بارزانی نەمر، سەرکردەی کورد، نوێبوونەوە. ئەمڕۆ پەیوەندییەکانی نێوان هەردوولا لە گەشەکردندان، کە تایبەتمەندن بە پەیوەندییە بەهێزەکان لە سەرانسەری هەموو کەرتەکاندا. سەردانەکەی بەرێز مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان بۆ میسر و دیدارەکەی لەگەڵ بەرێز عەبدولفەتاح سیسی، سەرۆک کۆماری وڵاتی میسر ، خاڵی وەرچەرخانی بەخۆیەوە بینی و پەرەپێدانی پەیوەندییەکانی نێوان قاهیرە و هەولێری دابینکرد، ئەمەش ڕێگەخۆشکەر بوو بۆ قۆناغێکی پێشکەوتووتر و پێشکەوتووتر لە ئایندەیەکی نزیکدا. بەشێوەیەکی سروشتی، لێکتێگەیشتنی هاوبەش لە نێوان هەردوولادا هەیە سەبارەت بە چارەسەرکردنی قەیران و کێشەکانی ناوچەکە، لە پێش هەموویانەوە پرسی فەلەستین، دامەزراندنی دەوڵەتی فەلەستین بە پایتەختی قودس، بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر و ڕێزگرتن لە سەروەری دەوڵەتەکان بەسەر خاکەکانیاندا.