د ڕاستی دا ئه‌ڤ بابه‌ته‌ د نوكه‌ دا زۆرێ گرنگه‌ و پێدڤییه‌ زۆر ژی بهێته‌ ئازراندن بۆ هندێ كو ده‌رگه‌هه‌كه‌ قوتابی پێ دچیته‌ ژۆره‌كا دی یا نوی یا ژیانێ ئه‌و ژی ئه‌زموونن، بۆ هندێ كو چه‌ند ڕێنمایێن گرنگ بۆ قوتابی و ده‌یباب و دەستە و کارگێڕی و مامۆستایان ده‌ربارێ ئه‌زموونان بۆ هندێ د كه‌ش و هه‌وایه‌كێ ساخله‌مدا بهێنه‌ ئه‌نجام دان.
پتریا ده‌رونناس و شاره‌زایێن وارێ په‌روه‌ردێ، و ل سەر هند ڕاو بوچوونان كۆكن كو هنده‌ك ل زارۆكان ل قۆناغا ئه‌زموونێن دوماهییا ساڵا قوتابخانێ، تووشی ترس و دڵەڕاوكێیه‌كا زۆر دبن و ئەگەر ئەڤ حاڵەتە نه‌ هێته‌ چارەسەر كرن، بۆ هه‌رده‌م د گەڵ دا بمینیت.
دەروونناسێن ئەمریكی پشتی ڤه‌كولینێ بۆیان دەركەفت، كو ترس و له‌ڕزی زارۆكان ل ئه‌زموونان دا ل تەمەنێ ١٠ ساڵییەوە دەست پێ دكه‌ت و ٣٠٪ قوتابیان ترس و و له‌ڕز ساڵ ب ساڵ تەشەنە دكه‌ت.
هه‌ر چه‌وا بیت دڤێت گرنگییه‌كا زێده‌تر د مێشك و دره‌ه‌ونێ قوتابیان د ڕۆژێن ئه‌زموونان دا بهێته‌ وه‌رگرن بۆ هندێ د كه‌ش و هه‌وایه‌كێ ئارام و هێمن ل سه‌ر خۆ قوتابی د ڤان ڕۆژان دا ده‌رباز ببیت و سه‌ركه‌فتنه‌كا باش و باشتر ب ده‌ستۆڤه‌ بینیت.
ئەركێ ده‌یبابان مامۆستا و كارگێرییا قوتابخانێ د ڕۆژێن ئه‌زموونان دا :
1. پێدڤییە ده‌یباب پێش هەمی تشته‌كێ كەش وهەوایەكێ ئارام و هێمن بۆ زارۆكێن خۆ ل ماڵ دروست بكه‌ن، هەروەها ل هەمی ئەو ئالۆزی و ڕەفتار و كردارێن نه‌جوان و شاش دووربكەونەوە كو ئاڵۆزی و نه‌خۆشییێ دروست دكەن، وەكو دەمەقاڵ و ناكۆكی و ده‌نگێ بلند و نه‌خۆش و شەڕ و توندوتیژی و…هتد. چونكە ئەڤه‌نه‌ ڕاستەوخۆ كاریگەرییەكا نەرێنی ل سەر مێشك و دەروونێ زارۆكی بجدهێلیت و ئه‌ڤه‌ هه‌می بینه‌ ئه‌گه‌رێ ده‌ستدانا وێ كه‌ش هه‌وایی ئارم و خۆش.
2. ئەگەر د شیان دابوو، پێدڤییە ده‌یباب ژووره‌كا تایبەت بۆ زارۆكان ل ماڵ دابین بكەن، چونكە هەبوونا وێ ژوورێ، زێده‌تر هاریكاره‌ بۆ قوتابیان بۆ هندێ سەعی و كۆششێکی باشتر بكەن و جێتر خۆ به‌رهه‌ڤ بكەن بۆ ئه‌زموونان ل وی ده‌میدا ژی ئه‌ڤ زرۆاكه‌ دێ هه‌ست ب وێ چه‌ندێ كه‌ت كو ده‌یباب ژی ۆ ماندیه‌ كریه‌ و ئه‌و ژی زێده‌تر دێ هاریكاریا خۆ دكه‌ه‌ت بۆ سه‌ركه‌فتنه‌كا مه‌زنتر.
3. پێدڤییە ده‌یباب هه‌می پێدڤییێن ئه‌زموونێ بۆ زارۆكان دابین بكەن، وەك: پێنوس و مەساحە و مەستەرە و…هتد.و ئه‌و تشتێ په‌یوه‌ندی ب ئه‌زمونان ڤه‌ هه‌بیت بكه‌ت.
4. پێدڤییە ده‌یباب سپێدێ ده‌مێ خۆدا زارۆكان ل خەوێ ڕاكه‌ن، بۆ هندێ ده‌مێ خۆ ل قوتابخانێ به‌رهه‌ڤ ببن و ل ئه‌زموونێ گیرۆ نه‌بن و نه‌بیته‌ ئه‌گه‌رێ هندێ كاریگه‌ری ل سه‌ر ده‌روونا وی هه‌بیت ده‌می وی، چونكە زۆرجار هەبوویە قوتابی ل خەودا مایه‌ و ئه‌زموونا وی كیس وی چوویە و ئەوێ ڕۆژێ مافێ پشكداریكرنێ نه‌بوویه‌.
5. پێدڤییە ده‌یباب هاریكاریا زارۆكان بكه‌ن بۆ هندێ پلانه‌كا تۆكمە و باش بۆ ڕۆژێن ئه‌زموونان هه‌بیت. و دیسان ژی كۆ ڕۆژێن ئوزموونان بزاڤێ بكه‌ن كێمتر بچنە دەرێ بۆ سەره‌دانا خزم و كه‌س و كار، یان گەشت و سەیران و بازاڕ، بۆ هندێ كاریگەرییا ل سەر ئاستێ زانستی زارۆكان نه‌بیت زێده‌تر. و گرنگه‌ وان هه‌می ئامێرێن زیرەك ل بەردەستێ زارۆكان دوور بێخن، و ب هه‌ر حال ئه‌و ئامێرێن ئه‌لكترونی لێ بهێنه‌ دوویركرن. و پێدڤییە قوتابی ڕۆژانە ژەمێن سپێدێ بخوت، چونکە نەخارن زیانێ گه‌هینـێ. و نابیت قوتابی خۆ بترسینیت و خۆ ئالۆز كه‌ت.
6. پێدڤییە قوتابی پەنایێ بۆ گزی و قۆپیەکردن نه‌به‌ت و فێڵ ل خۆ نەکه‌ت. و ئەگەر قوتابی پرسیاره‌ك نەزانی، یان لێی تێنەگەهشت، ئەوا پێدڤییە داخازا ڕوونكرنێ ل مامۆستایێ خۆ یێ بابەتی بكه‌ت. و پێدڤییه‌ زۆ نه‌چیته‌ ده‌رێ و ب باشی پرسیاره‌كان بۆینی و دلێ خۆ به‌رسڤ بده‌ت.
- ئه‌ركێ مامۆستا و ده‌ستا كارگێریێ ؟
پێدڤییه‌ مامۆستا و كارگێری هه‌می پێكڤه‌ ب باشی و سه‌رخۆ ب پلان هه‌موو وان ڕێنمایی ل سه‌ر وان پێدڤییه‌ مفا وان هه‌موو ڕێنماینه‌ جێبه‌جێبكه‌ن بۆ هندێ دا ئه‌و ئه‌ركێ ل سه‌ر ملێن وان بۆ ڕؤژێن قوتابیان بهێنه‌ جێبه‌جێكرن وه‌كو: كۆمبوون دگه‌ل مامۆستا و به‌رهه‌ڤكرنا هۆلێن ئه‌زموونێ و دیاركرنا قوتابیان ل هۆلێن خاندنێ و دیسان دانانا خشتا ئه‌زموونا و دروستكرنا كه‌ش و هه‌وایه‌كێ ئارام و دوور ل ترس و له‌ڕزێ لایی مامۆسایی بۆ قوتابیان، و ئاسانكاری بۆ قوتابیان بۆ هه‌ر ڕویه‌كێڤه‌ د ده‌مێ ئه‌زموونێ.
هه‌روه‌سا ژی كو دڤێت مامۆستا ژی بزانیت وێ چه‌ندێ نه‌بیته‌ كاریگه‌ری ل سه‌ر چه‌وانییا ڕێڤه‌چوونا وان د هۆلێن تاقیكرنێ دا بۆ هندێ نه‌بیته‌ كاریگه‌ر ل سه‌ر ده‌روون و ساخله‌مییا قوتابی.
ئه‌ڤه‌ هه‌می ل سه‌ر وان ڕێنما و پلانێن وه‌زاره‌تا په‌روه‌ردێ كۆ بۆ ڕؤژێن ئه‌زموونان هاتینه‌ دیاره‌كرن بهێنه‌ دانان بۆ هندێ بكارن زێده‌تر مفا وه‌ربگرن، و هه‌م بۆ به‌رژه‌وه‌ندیا قوابی و هه‌م ژی د وارێ زێده‌ر بۆ جێبه‌جێكرنا وان پلان و ڕێنمایێن هاتینه‌ دانان و دیاره‌ كرن.